Israël wil wetshandhaving over kolonisten overdragen na beleg van Palestijnse dorpen

De stap betekent een aanzienlijke structurele verandering in de manier waarop Israël de bezette Westelijke Jordaanoever bestuurt, maar critici stellen dat het een stap richting annexatie is, in plaats van een oplossing voor het geweld van kolonisten .

Wat leidde tot de aankondiging van Katz?

Minister van Defensie Katz stelde dat de juiste rol van het leger is om 'Palestijns terrorisme te bestrijden en zich te concentreren op het verdedigen van de grenzen', niet om Israëlische burgers te handhaven . In het voorgestelde plan zou een gespecialiseerde politie-eenheid worden opgericht om civiele overtredingen door kolonisten aan te pakken . De overdracht zou de politie geen onafhankelijke toegang geven tot de gebieden A en B van de Westelijke Jordaanoever, waar agenten momenteel ondersteuning van het leger nodig hebben om te opereren .

Katz hield een bespreking over de Westelijke Jordaanoever met de stafchef van het leger, luitenant-generaal Eyal Zamir, voordat hij de aankondiging deed . Israëlische media meldden dat de overdracht zeer waarschijnlijk niet doorgaat voor de nationale verkiezingen, die gepland staan voor 27 oktober 2026 .

Het beleg en de ingesloten families

Het beleg begon op zondag 9 augustus en duurde tot in de zesde dag op vrijdag 14 augustus . Hier zijn de belangrijkste feiten:

• Locatie: Qusra, een Palestijns dorp ten zuiden van Nablus in het noordelijke deel van de Westelijke Jordaanoever .
• Doelwitten: Kolonisten omsingelden drie Palestijnse familiehuizen, zetten tenten en geïmproviseerde constructies direct voor de deuren op .
• Omstandigheden: Kolonisten sloten de water- en elektriciteitsvoorziening naar de huizen af. Families meldden dat de voedselvoorraden opraakten en dat bewoners gedwongen waren bronwater te drinken .
• De 15 ingesloten personen: VN-functionarissen meldden dat 15 Palestijnen, waaronder twee kinderen, werden vastgehouden 'in een staat van terreur' zonder toegang tot water of elektriciteit .
• Palestijns-Amerikaanse connectie: Een van de drie huizen is van een Palestijns-Amerikaan uit Ohio, wiens familielid via beveiligingscamera's in het huis met afgrijzen toekeek hoe het beleg zich voltrok .
• Vijf Italiaanse staatsburgers: Het Italiaanse ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigde dat vijf Italiaanse staatsburgers — vier vrouwen en één man — ook onder beleg in het dorp aanwezig waren. Italië zei de situatie nauwlettend te volgen .
• Activisten tegengehouden: Op vrijdag 14 augustus verhinderden Israëlische troepen tientallen Israëlische en internationale vredesactivisten om de belegerde huizen te bereiken om voorraden af te leveren .

Internationale reacties

Het beleg trok ongewoon sterke internationale veroordeling:

• VS-ambassadeur Mike Huckabee: In ongewoon krachtige taal voor een Amerikaanse gezant in Israël veroordeelde Huckabee de kolonisten als 'Israëlische terroristen' en beschreef hij het beleg als een 'verschrikkelijke terreurdaad' . Hij noemde de acties van de kolonisten crimineel . Huckabee wordt doorgaans beschouwd als een bondgenoot van de Israëlische kolonistenbeweging .
• Frankrijk: Frankrijk 'veroordeelde in de sterkste bewoordingen de bezetting van Palestijnse huizen door Israëlische kolonisten' en drong er bij Israël op aan de betrokken kolonisten te arresteren en te vervolgen .
• Italië: Het Italiaanse ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigde dat vijf Italiaanse staatsburgers zich onder de ingeslotenen bevonden en zei de situatie nauwlettend te volgen .
• Verenigde Naties: Het VN-mensenrechtenbureau (OHCHR) deed een beroep op de Israëlische autoriteiten om de families te beschermen. VN-functionaris Ajith Sunghay zei dat het leger 'ofwel niet in staat of niet bereid is om Palestijnse gemeenschappen te beschermen' onder de Conventie van Genève, 'of erger nog, dat het leger samenspant met de Israëlische kolonisten' om Palestijnen te verdrijven .
• Palestijnse vice-president: De Palestijnse vice-president Hussein Al-Sheikh veroordeelde de overdracht van wetshandhavingsbevoegdheden en waarschuwde dat de maatregel een verdere poging is om de Israëlische soevereiniteit over bezet Palestijns gebied op te leggen .

Beschuldigingen van dubbele rechtssystemen die straffeloosheid mogelijk maken

De crisis in Qusra heeft geleid tot hernieuwde kritiek op het juridische kader dat de Westelijke Jordaanoever regelt:

• Twee rechtsstelsels: Een thematisch VN-rapport merkte op dat Israëlische autoriteiten twee verschillende rechtsstelsels toepassen op Israëlische kolonisten en Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever, wat resulteert in ongelijke behandeling op het gebied van beweging, land- en waterrechten .
• Bevindingen van VN-onderzoek: Een VN-onderzoek van juni 2026 wees uit dat de Israëlische autoriteiten 'direct betrokken zijn bij aanvallen van kolonisten' en dat de Israëlische veiligheidstroepen 'bescherming bieden aan kolonisten' tijdens aanvallen op Palestijnen .
• In stand houden van straffeloosheid: Critici stellen dat het huidige systeem geweld van kolonisten laat voortduren met weinig verantwoordelijkheid, en dat het voorgestelde plan van Katz een verdere stap richting annexatie is, geen oplossing . Een analyse van The Guardian wees uit dat Israël sinds het begin van dit decennium geen eigen burgers heeft vervolgd voor het doden van Palestijnse burgers op de bezette Westelijke Jordaanoever .

Meldingen van soldaten die fraterniseren met kolonisten

De eerste reactie van het leger op het beleg riep serieuze vragen op:

• Bidden met kolonisten: Eerder in de week toonde video verschillende Israëlische mannen in militair groen die zich bij kolonisten voegden voor het ochtendgebed in de tentenpost. Het leger bevestigde dat disciplinaire maatregelen werden genomen tegen betrokken personeel .
• Terugtrekking onder druk: Op 12 augustus raakten Israëlische troepen eerst slaags met kolonisten tijdens een poging hen te verdrijven, maar trokken zich later terug uit het gebied nadat ze er niet in slaagden de menigte uiteen te drijven — waardoor het beleg in feite intact bleef .

Israëlische acties: ontmanteling van buitenposten en inzet van troepen

Onder toenemende internationale en binnenlandse druk ondernam het leger verschillende stappen:

• Extra bataljon ingezet: Luitenant-generaal Eyal Zamir, stafchef van het leger, gaf opdracht tot de inzet van een extra infanteriebataljon in Qusra om de onrust te bedwingen en het gebied te ontruimen .
• Troepen in Palestijnse huizen: Op donderdag 13 augustus namen Israëlische troepen posities in de Palestijnse huizen zelf in om de families te beschermen .
• Buitenpost ontmanteld (en opnieuw opgericht): Soldaten vernietigden alle illegale geïmproviseerde constructies die door kolonisten waren opgericht . De buitenpost werd echter de volgende dag opnieuw door kolonisten opgericht, wat leidde tot een nieuwe confrontatieronde .
• Families bevolen te evacueren? Op 14 augustus gaven de Israëlische troepen de families naar verluidt het bevel hun eigen huizen te evacueren — een stap die Palestijnse functionarissen en activisten veroordeelden als het effectief belonen van het beleg .