Europa in de greep van de vijfde hittegolf: duizenden geëvacueerd, bosbranden woeden

De zomer van 2026 wordt in Europa gekenmerkt door een meedogenloze reeks extreme hittegolven en verwoestende bosbranden. Half augustus werd het continent getroffen door de vijfde extreme hittegolf sinds mei, met temperaturen die in grote delen van Europa boven de 40°C uitkwamen . De snelle temperatuurstijging, in combinatie met ernstige droogte, leidde tot de hoogste waarschuwingsniveaus voor bosbranden in meerdere landen . Actieve branden laaiden tegelijkertijd op in Frankrijk, Kroatië, Griekenland en elders .

Massale evacuaties

Luglon, Frankrijk — Op 14 augustus brak er een nieuwe bosbrand uit in de dennenbossen van de Landes, waardoor 525 dorpelingen moesten worden geëvacueerd . Frankrijk zette een militair vrachtvliegtuig in om vlamvertragers te droppen . Eerder in de zomer waren in Frankrijk al tot 197.000 mensen uit het zuidwesten geëvacueerd, wat mogelijk de grootste evacuatie in vredestijd in het land was .

Omis, Kroatië — Een snel voortrazende bosbrand, aangewakkerd door harde wind, teisterde de kustplaats Omis op 13 en 14 augustus. Minstens 1.000 tot 2.000 inwoners en toeristen werden over de weg en over zee in veiligheid gebracht . Verschillende mensen raakten ernstig gewond en er werden huizen en auto's verwoest .

Siviri, Griekenland — Hoewel er geen specifiek bewijs is voor massale evacuaties in het dorp Siviri zelf, meldden bronnen dat bosbranden in Griekenland in deze periode bijzonder hevig waren . In een ander Grieks kustplaatsje werden meer dan 250 toeristen en bewoners per boot geëvacueerd .

Omvang van het brandseizoen

De Britse zakenkrant Financial Times meldde begin augustus dat er in de eerste twee maanden van het brandseizoen alleen al bijna een half miljoen hectare was afgebrand . West-Europa beleefde de warmste junijuli-periode ooit gemeten, aldus de EU-klimaatdienst Copernicus .

Extreme temperaturen en getroffen bevolking

De temperaturen kwamen begin tot half augustus in meerdere landen boven de 40-42°C uit . De hoogste temperatuur van de zomer werd gemeten op 22 juli met 46,5°C in Noto op Sicilië . In totaal stonden meer dan 135 miljoen mensen onder hittewaarschuwingen . Oostenrijk vestigde tijdens deze periode een nationaal temperatuurrecord .

Hittegerelateerde sterfgevallen

Bloomberg verzamelde gegevens waaruit blijkt dat er begin augustus in heel Europa meer dan 25.000 hittegerelateerde sterfgevallen waren . Duitsland noteerde het hoogste aantal met ongeveer 11.900 extra sterfgevallen (Robert Koch Instituut), gevolgd door Frankrijk met ongeveer 5.762 . Een overzicht op Wikipedia (stand 2 augustus) spreekt van ongeveer 30.891 totale sterfgevallen .

Economische schade

Een analyse van persbureau Reuters schatte de gecombineerde economische klap voor transport, energie, landbouw en gezondheidszorg op tientallen miljarden euro's. Volgens een schatting van half augustus kost de zomer de EU-economieën ongeveer €180 miljard (~1% van het bbp) . De Financial Times berekende daar bovenop €3,1 miljard aan specifieke bosbrandkosten in de eerste twee maanden .

Droogte, rivieren en industriële verstoringen

De aanhoudende droogte zorgde ervoor dat belangrijke Europese rivieren historisch lage waterstanden bereikten:

• De Rijn bij Kaub dreigde te dalen tot slechts 4 cm, waardoor de scheepvaart ernstig werd verstoord .
• De recordlage standen van zowel de Rijn als de Donau verstoorden de staalproductie, de koeling van kerncentrales en de aanvoer van landbouwproducten .
• In delen van Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk werden waterbeperkingen ingevoerd .
• De hoge energieprijzen en hittewaarschuwingen zorgden voor extra druk op de energiesystemen .

Klimaattoeschrijving

Wetenschappers en instanties leggen een direct verband tussen de opeenvolgende extreme weersomstandigheden en door de mens veroorzaakte klimaatverandering. De EU-klimaatdienst Copernicus bevestigde dat de junijuli-periode in West-Europa de warmste ooit was . Reuters en The New York Times meldden dat klimaatverandering de belangrijkste oorzaak is van de toename in frequentie en intensiteit van deze gecombineerde hitte-droogte-brandgebeurtenissen . Het World Economic Forum vatte de crisis samen als de motor achter deze extreme verschuiving in het zomerweer in de regio .