Feest en crisis: Cuba herdenkt Fidel Castro's 100e geboortedag te midden van economische chaos

Op 13 augustus 2026 vierde Cuba de 100e geboortedag van Fidel Castro met een groots politiek-cultureel evenement in het Karl Marx Theater in Havana. Meer dan 1.500 activisten en vertegenwoordigers uit 63 landen woonden de gala bij . Het programma omvatte een optreden van de kindertheatergroep La Colmenita, die het leven van Castro uitbeeldde met beelden en muziek . President Miguel Díaz-Canel hield een toespraak waarin hij Castro's nalatenschap prees en de Verenigde Staten beschuldigde van het opleggen van een "brutale en immorele" blokkade .

De opvallende terugkeer van Raúl Castro

Raúl Castro, de 95-jarige broer van Fidel en oud-president, verscheen zichtbaar in het openbaar tijdens het evenement. Gekleed in zijn traditionele olijfgroene uniform kreeg hij een staande ovatie bij binnenkomst . Zijn verschijning was opmerkelijk omdat hij afwezig was geweest bij de herdenking van de bestorming van de Moncada-kazerne op 26 juli — voor het eerst in minstens 30 jaar dat hij dit evenement miste, wat leidde tot speculatie over zijn gezondheid . Het was ook zijn eerste publieke optreden sinds hij in mei 2026 door Amerikaanse federale aanklagers werd aangeklaagd voor moord en drugsterrorisme .

Het contrast met de economische crisis

De feestelijkheden vonden plaats tegen een sombere achtergrond: Cuba beleeft de zwaarste economische en politieke crisis in decennia . In januari 2026 legde de regering-Trump een brandstofblokkade op die het land vrijwel afsloot van olie-importen, waardoor ook de Venezolaanse leveringen werden stopgezet . Op 23 juli 2026 werden nog meer sancties aangekondigd die de belangrijkste sectoren van de Cubaanse economie troffen .

De brandstofblokkade leidde tot bijna dagelijkse stroomuitval van soms wel 20 uur per dag, waardoor Cubanen hun leven moesten plannen rond het moment dat de lichten weer aangingen . Medicijntekorten namen toe, voedsel bedierf in koelkasten zonder stroom en de gezondheidszorg kwam zwaar onder druk te staan . De toch al inefficiënte staatsgeleide economie stortte volledig in, waardoor miljoenen Cubanen in zware armoede leven .

Ondanks de crisis voerde de Cubaanse regering beperkte markthervormingen door en opende ze gesprekken met de VS, al wijt Díaz-Canel de problemen uitsluitend aan externe factoren . VN-mensenrechtenexperts veroordeelden de nieuwe Amerikaanse sancties en waarschuwden dat deze Cuba in een "volledige crisis" storten .

Gemengde gevoelens: burgers en de president

President Díaz-Canel erkende dat Cuba "een van de moeilijkste momenten in decennia" doormaakt, maar schreef dit volledig toe aan de Amerikaanse druk. Hij beloofde "sociale rechtvaardigheid" te verdedigen en benadrukte dat "Cuba niet opgeeft" .

Onder de bevolking lopen de meningen uiteen. Sommige oudere Cubanen voelen heimwee naar Fidel. Argelia Mustelier, een 61-jarige gepensioneerde in Oud-Havana, zei: "Fidel gaf ons alles, alles wat goed was uit het Cubaanse revolutionaire proces. In deze moeilijke tijden... zou hij een manier hebben gevonden om wat geluk te brengen in zijn land" .

Jongere generaties zien Fidel echter als de architect van het systeem dat tot de huidige crisis heeft geleid. Een jonge Cubaan vertelde AP: "Onze generatie heeft de triomfen van de revolutie niet meegemaakt. Wij ervaren alleen de mislukkingen" . Toen de Communistische Partij verklaarde dat "Fidel eeuwig is", barstte sociale media los met sarcasme en verontwaardiging; gebruikers koppelden Castro's "eeuwigheid" aan stroomuitval, watertekorten, afvalbergen en wijdverbreide ellende .