Satellietbeelden onthullen gespleten Saoedische olie-exportstrategie: voorzichtige hervatting in de Perzische Golf terwijl Rode Zee-haven Yanbu in duisternis gehuld raakt

Satellietbeelden onthullen een scherpe tweedeling in de Saoedische olie-exportstrategie: een voorzichtige heropleving van ladingen in de Perzische Golf bij Ju'aymah, terwijl Houthi-dreigingen de operaties in Yanbu (Rode Zee) in een 'donkere' scheepvaartmodus dwingen. Dit creëert aanzienlijke datablindheid voor wereldwijde volgsystemen en benadrukt het strategische dilemma van Riyad tussen twee onveilige zeeroutes .

Wat satellietbeelden laten zien bij Ju'aymah (Perzische Golf)

• 12 augustus 2026 – Een EU Sentinel-2-satelliet legde een supertanker vast die aangemeerd lag bij Ju'aymah, het offshore-laadgebied van Ras Tanura. Dit was de eerste dergelijke waarneming in bijna een maand .
• 25-26 juni 2026 – Twee VLCC's van de Saoedische rederij Bahri werden via Sentinel-1-radarbeelden gespot bij het laden bij Ras Tanura, na een onderbreking van bijna vier maanden . De herstart volgde op de Amerikaans-Iraanse overeenkomst van 17 juni, die de Straat van Hormuz heropende .
• Midden juli dip – Hervatte Iraanse aanvallen op tankers in Hormuz deden de ladingen in de Golf weer instorten; op 15 juli lag er nog maar één tanker aan de kade .
• Terugkeer op 12 augustus – De nieuwste waarneming markeert een voorzichtige hertest van de Golfroute na een gat van een maand .

Het contrast met Yanbu: volledig 'donkere' operaties

• 21 juli 2026 – De Houthi's kondigden een formele zeeblokkade af tegen Saoedi-Arabië, waarbij rederijen per e-mail werden gewaarschuwd dat schepen die Saoedische havens aandoen "kunnen worden aangevallen" .
• Alle ladingen in Yanbu nu AIS-donker – Op 12 augustus meldde Reuters dat alle recente ruwe-olieladingen in Yanbu plaatsvonden met uitgeschakelde AIS-transponders, waardoor de schepen onzichtbaar zijn voor standaard maritieme tracking .
• Satelliet vs. AIS-divergentie – Satellietbeelden van 3 augustus toonden vijf VLCC's tegelijkertijd aan de kade in Yanbu – de drukste dag sinds de blokkade – maar geen enkele zond AIS uit .

Grote verschillen in laadschattingen voor Yanbu

De overgang naar 'donkere' operaties heeft de dataconsistentie tussen de drie belangrijkste trackingbedrijven verbrijzeld :

Databron	Schatting Yanbu (week van 3 aug)	Verandering t.o.v. voorgaande week
Vortexa	2,38 miljoen vaten per dag	Daling van 2,71 miljoen vpd
Kpler	1,78 miljoen vaten per dag	Sterke daling van 4,04 miljoen vpd
AXSMarine	Aanzienlijke daling van zichtbare ladingen	Minstens 30% daling

Volgens Reuters onderstrepen deze uiteenlopende exportschattingen – die worden gebruikt door het IEA, OPEC en handelaren – hoe 'donkere' tankeroperaties ernstige 'blinde vlekken' veroorzaken in de wereldwijde olievoorzieningsdata .

De Oost-West-Pijplijn (Petroline) en de gevolgen

• Toen Iran de Straat van Hormuz in maart 2026 sloten, verhoogde Saoedi-Arabië de stromen door de Oost-West-Pijplijn (Petroline) naar Yanbu tot de maximale capaciteit van 7 miljoen vaten per dag op 28 maart .
• De ladingen in Yanbu stegen van ~1,4 miljoen vaten per dag in februari naar ~4,6 miljoen vaten per dag eind maart, waarbij het grootste deel naar Azië ging .
• In juni verliet 92% van de Saoedische zee-export van ruwe olie het land via Yanbu .
• De Houthi-blokkade knijpt deze Rode Zee-ader nu af, wat Riyad ertoe aanzet om een verdere uitbreiding van de pijplijn met 2 miljoen vpd te overwegen en alternatieve routes via Egypte's Sumed-pijplijn en het Suezkanaal te verkennen .

Houthi-aanvallen op Saoedische tankers en de Jazan-raffinaderij

• 5 augustus 2026 – De Saoedische tanker NCC WAFA werd getroffen voor de kust van Yanbu tijdens een binnenlandse reis van Yanbu naar Jizan. Het schip voer al sinds 19 juli 'donker' . Dit toonde aan dat de Houthi's ver buiten het knelpunt van Bab el-Mandeb kunnen toeslaan.
• 27 juli 2026 – Houthi's vielen Saoedische olie-installaties aan de Rode Zee-kust aan, waardoor het scheepsverkeer door Bab el-Mandeb sterk daalde .
• De Jazan-raffinaderij, gelegen aan de Rode Zee-kust nabij de grens met Jemen, ligt binnen het bereik van de Houthi's en is een terugkerend doelwit .

Tankers omzeilen Bab el-Mandeb via het Suezkanaal

• Op 21 juli maakten drie olietankers met Saoedische ruwe olie voor China en India rechtsomkeer in de Rode Zee en voeren richting het Suezkanaal .
• Op 22 juli veranderden vijf tankers van koers in de Rode Zee, waarvan er twee het Suezkanaal als nieuwe bestemming aangaven .
• De ruwe-olie-export vanuit de Egyptische Middellandse Zee-haven Sidi Kerir steeg in augustus tot ~2,3 miljoen vaten per dag (meer dan een verdubbeling ten opzichte van de voorgaande maand), waarbij de overgrote meerderheid bestond uit Saoedische ruwe olie die via de Sumed-pijplijn werd omgeleid .

Strategisch kruispunt: Test Riyad de hervatting van Hormuz?

De tweeledige dynamiek suggereert sterk dat Riyad voorzichtig aan het testen is of ladingen in de Perzische Golf via de nog steeds betwiste Straat van Hormuz kunnen worden hervat, terwijl het tegelijkertijd probeert Yanbu operationeel te houden onder 'donkere' protocollen .

• Saoedi-Arabië verscheepte ~34 miljoen vaten via Hormuz tussen 17 juni en 2 juli na de Amerikaans-Iraanse deal, meer dan een verdubbeling van de volumes tijdens de oorlog .
• Maar Iraanse aanvallen op tankers in Hormuz werden half juli hervat, waardoor de ladingen in de Golf opnieuw instortten .
• De supertanker bij Ju'aymah op 12 augustus is de derde poging van Riyad sinds juni om een exportkanaal in de Golf te heropenen – een berekende test of Hormuz veilig genoeg is, zelfs terwijl de Rode Zee-route onder toenemend Houthi-vuur ligt .

Kortom: Saoedi-Arabië zit gevangen tussen twee betwiste maritieme knelpunten. De Perzische Golfroute heeft te maken met periodieke Iraanse aanvallen in Hormuz; de Rode Zee-route via Yanbu staat onder een systematische Houthi-blokkade. Het resultaat is een strategische hedgingoperatie – voorzichtige ladingen in de Golf, volledig 'donkere' operaties in Yanbu, toenemende omleidingen via Suez/Sumed en overwegingen voor pijplijnuitbreiding – die de zichtbaarheid van de wereldwijde oliestromen ernstig heeft aangetast en de Saoedische exportvolumes onzeker heeft gemaakt .