Golfstaten pompen miljarden in alternatieve olieroutes om Straat van Hormuz te omzeilen

De Golfstaten geven miljarden uit aan minstens zeven grote pijpleidingprojecten, uitgebreide opslag in Azië en andere maatregelen om de Straat van Hormuz te omzeilen, nadat Iran de zeestraat tijdens het zes maanden durende conflict effectief blokkeerde. Analisten waarschuwen echter dat volledige onafhankelijkheid van Hormuz onrealistisch is – de bestaande pijpleidingen kunnen de totale regionale productie niet aan, en de nieuwe corridors creëren nieuwe doelwitten voor Iran en de Houthi's .

Specifieke pijpleidingprojecten

VAE – West-Oost-pijpleiding (verdubbeling capaciteit Fujairah naar 3,6 miljoen vaten per dag in 2027)

• In mei 2026 gaf kroonprins Sjeik Khaled bin Mohamed bin Zayed van Abu Dhabi ADNOC de opdracht om een tweede West-Oost-pijpleiding te versnellen, parallel aan de bestaande Habshan–Fujairah-leiding van 1,5 miljoen vaten per dag .
• De nieuwe pijpleiding van 406 kilometer was medio 2026 voor ongeveer 50% voltooid en moet in 2027 klaar zijn. De totale exportcapaciteit via Fujairah buiten Hormuz om komt dan op 3,6 miljoen vaten per dag .
• De bestaande terminal in Fujairah werd tijdens het conflict getroffen door Iraans vuur, maar de VAE kon nog steeds ongeveer 1,8 miljoen vaten per dag exporteren, ruwweg de helft van de productie voor de oorlog .

Saudi-Arabië – Uitbreiding Oost-West-pijpleiding (voorbij 7 miljoen vaten per dag)

• De 1.200 km lange Oost-West-pijpleiding van Abqaiq naar de Rode Zee-haven Yanbu bereikte in maart 2026 zijn volledige capaciteit van 7 miljoen vaten per dag, een mijlpaal in het aloude noodplan van het koninkrijk .
• Na beschadiging tijdens het conflict met Iran herstelde Saudi-Arabië de volledige capaciteit van 7 miljoen vaten per dag op 12 april 2026 .
• In juli 2026 meldde Reuters dat Saudi-Arabië overweegt de capaciteit met nog eens 2 miljoen vaten per dag uit te breiden, tot bijna 9 miljoen vaten per dag. Er zijn voorlopige gesprekken met buurlanden over gedeeld gebruik .
• De effectieve exportcapaciteit ligt echter dichter bij 4,5–5 miljoen vaten per dag, omdat ongeveer 2 miljoen vaten per dag naar binnenlandse raffinaderijen gaan .

Kuwait – Rode Zee-pijpleiding in gesprek met Saudi-Arabië

• De olie-export van Kuwait is "volledig gestopt" als gevolg van de blokkade van Hormuz .
• Kuwait Petroleum Corp. voert actieve gesprekken met Saudi-Arabië en de VAE over de aanleg van een ruwe-oliepijpleiding naar de Rode Zee of via de infrastructuur van de VAE. Olie-minister Tariq Al-Roumi bevestigde de besprekingen met Saudi-Arabië en andere Arabische staten over een nieuwe pijpleidingroute .
• Beide routes – via Saudi-Arabië naar de Rode Zee of via de VAE – worden overwogen .

Irak en Jordanië – Heropleving van de pijpleiding naar Aqaba

• De zoekresultaten bevatten geen specifieke, bevestigde updates over een heropleving van de Irak-Jordanië-pijpleiding naar de Rode Zee-haven Aqaba. AP meldt dat "minstens zeven grote pijpleidingprojecten in aanbouw zijn of nieuw leven worden ingeblazen", en CBS rept eveneens over zeven grote projecten, wat een Irak-Jordanië-route zou omvatten . Concrete details over dit specifieke project zijn echter niet gevonden in de beschikbare bronnen.

Qatar – LNG-omleidingsuitdaging

• Qatar, 's werelds grootste LNG-exporteur, staat voor het meest nijpende probleem: het land mist alternatieve exportroutes op eigen grondgebied en zou een pijpleiding door een buurland moeten aanleggen om Hormuz te omzeilen .

Aanvullende strategieën

• Uitbreiden olieopslag in Azië: Golfproducenten breiden de opslagcapaciteit in Aziatische markten (zoals Japan, Zuid-Korea, China en India) sterk uit om ruwe olie dichter bij klanten voor te positioneren en de noodzaak van voortdurende doorgang door Hormuz te verminderen .
• Maximaliseren bestaande pijpleidingcapaciteit: Saudi-Arabië heeft zijn Oost-West-leiding opgevoerd tot het technische maximum van 7 miljoen vaten per dag en overweegt er nog eens tot 2 miljoen vaten per dag aan toe te voegen .
• Herrouteren van stromen: Volgens Gulf News kan van de resterende 13,26 miljoen vaten per dag aan Golf-olie die alternatieve routes nodig heeft, maar liefst 11,5 miljoen vaten per dag uiteindelijk worden omgeleid door bestaande en geplande pijpleidingcapaciteit te maximaliseren .
• Vrachtwagen- en spooralternatieven: Sommige Golfstaten hebben vrachtwagenkonvooien en spoorcorridors verkend als noodmaatregelen, hoewel deze veel kleiner van schaal zijn .

Obstakels en waarschuwingen van analisten

Houthi-dreigingen voor Rode Zee-routes

• De Rode Zee-havens (Yanbu voor Saudi-Arabië) en de Golf van Oman (Fujairah voor de VAE) zijn niet immuun voor aanvallen. Houthi-strijdkrachten in Jemen hebben aangetoond dat ze scheepvaart en infrastructuur in de Rode Zee kunnen treffen, en Iraans vuur trof Fujairah al tijdens het conflict . Analisten waarschuwen dat het concentreren van exportstromen via Rode Zee-knelpunten nieuwe kwetsbaarheden creëert .

Volledige onafhankelijkheid van Hormuz is onrealistisch

• Zelfs met alle geplande uitbreidingen zou de maximale gecombineerde bypass-capaciteit ruwweg 11,5 miljoen vaten per dag bedragen, terwijl er normaal meer dan 13 miljoen vaten per dag door Hormuz gaan – een aanzienlijk gat .
• Een analyse van Goldman Sachs, aangehaald door de Times of Israel, merkt op dat meer dan 45% van de olie-export van de Golf ook na de uitbreiding van de pijpleidingen nog door Hormuz of andere knelpunten moet .
• De bestaande infrastructuur is onvoldoende om een volledige verstoring op te vangen: de Oost-West-leiding van Saudi-Arabië kan 5–7 miljoen vaten per dag verplaatsen, en de Habshan–Fujairah-leiding van de VAE ongeveer 1,5 miljoen vaten per dag – samen veel minder dan de doorvoer van ongeveer 17–20 miljoen vaten per dag via Hormuz voor het conflict .

Nieuwe corridors creëren extra doelwitten

• CNBC meldt dat de nieuwe pijpleidingcorridors en Rode Zee-havens "de dreiging die Iran vormt voor de Midden-Oostenolie niet zullen wegnemen", omdat ze de kwetsbaarheid simpelweg verplaatsen van het ene knelpunt naar het andere .
• De Oost-West-pijpleiding zelf werd tijdens het conflict al aangevallen en beschadigd voordat hij werd gerepareerd .
• De terminal in Fujairah werd verstoord door Iraans vuur, wat aantoont dat bypass-routes niet veilig zijn voor militaire actie .