Super El Niño 2026: 49 miljoen extra mensen dreigen honger te lijden, maar wereldwijde voedselreserves bieden enig tegenwicht

De super El Niño van 2026 wordt voorspeld als een van de sterkste ooit gemeten — mogelijk historisch in intensiteit — met effecten die pieken tussen september en december 2026 en aanhouden tot in 2027 . Het fenomeen verstoort nu al plantcycli en zorgt voor voedselveiligheidsalarmering op meerdere continenten.

49 miljoen extra mensen riskeren acute honger

Het Wereldvoedselprogramma (WFP) schat dat deze El Niño tegen eind 2027 zo'n 49 miljoen extra mensen in acute voedselonzekerheid kan drijven. Daarmee komt het wereldwijde totaal op 274 miljoen mensen in 45 kwetsbare landen . Centraal-Amerika en zuidelijk Afrika zullen naar verwachting het zwaarst worden getroffen . Het WFP heeft uitgebreide paraatheids- en anticiperende actie opgestart in 18 landen .

De acute voedselonzekerheid in Centraal-Amerika zou met 83% kunnen toenemen, terwijl ook zuidelijk Afrika te maken krijgt met ernstige regentekorten . Zuid-Madagaskar kent al een neerslagtekort van meer dan 300 mm over een periode van 90 dagen .

Prijsschokscenario's voor basisvoedingsmiddelen

StoneX waarschuwt dat de verwachte oogstschade die voedselprijzen zal opdrijven, naar verwachting tussen september en december 2026 zal optreden. Het Indiase tarweareaal en de Zuidoost-Aziatische palmolieproductie staan voorop in de transmissieketen .

De hoofdeconoom van de FAO stelt dat de wereld opnieuw aan de vooravond staat van voedselinflatie. Hij wijst op oorlogen in Iran en Oekraïne, in combinatie met El Niño, die een "perfecte storm" vormen van hogere kosten en lagere opbrengsten . De FAO-voedselprijsindex, een benchmark, bereikte in juli 2026 een driejarig hoogtepunt van gemiddeld 131,1 punten. Tarwe steeg met 5,8% op maandbasis en plantaardige oliën bereikten hun hoogste niveau sinds juni 2022 .

De Wereldbank (juni 2026) schat de kans dat El Niño aanhoudt tot in 2027 op 61-87% en waarschuwt dat de rijstproductie in getroffen regio's met 20 tot 50% kan dalen. Zuid-Azië, zuidelijk Afrika en delen van Oost-Azië zijn het meest kwetsbaar .

Door grondstoffenanalisten gerapporteerde prijsschokscenario's omvatten:

• Kerngewassen (tarwe, maïs, soja): prijsstijgingen van 10-50% mogelijk
• Rijst, palmolie, suikerriet, koffie: prijsstijgingen van 50-100% bij ernstige verstoringen

Goldman Sachs schat dat het fenomeen een wereldwijde stijging van 15,8% in de prijzen van voedselgrondstoffen kan veroorzaken .

Bufferfactoren: waarom deze El Niño anders kan uitpakken

Reuters (11 aug 2026) meldt dat bijna-recordvoorraden landbouwproducten, technologische vooruitgang in gewasgenetica en de opkomst van Brazilië en Rusland als belangrijke exporteurs het mondiale voedselsysteem aanzienlijk weerbaarder hebben gemaakt dan tijdens eerdere grote El Niño-gebeurtenissen . Het FAO Food Outlook-rapport merkt ook op dat de graanproductie voor 2026/27 naar verwachting historisch hoog blijft, hoewel deze iets afneemt van recordniveaus .

Deze buffers kunnen de hevigste prijsstijgingen temperen. Volgens door Reuters geciteerde analisten betekenen ze dat verstoringen "veel minder ernstig zijn dan ze in voorgaande decennia zouden zijn geweest" .

Regionale uitsplitsing

Regio	Belangrijkste risico's
India	Tarweareaal staat voorop in de transmissieketen voor prijsschokken ; moessonverstoring bedreigt zowel zomer- als winterteeltcycli; S&P Global noemt India een van de landen met het grootste neerwaartse risico
Maleisië & Indonesië	Palmolieproductie staat voorop in de El Niño-transmissie; droogte vermindert doorgaans de opbrengsten met een vertraging van enkele maanden
Centraal-Amerika	Naar verwachting een van de zwaarst getroffen regio's; het aantal mensen met voedselonzekerheid kan met 83% stijgen
Zuidelijk Afrika	Naar verwachting een van de zwaarst getroffen regio's; er ontstaan al neerslagtekorten
In heel Afrika	Zuid-Madagaskar heeft al te maken met een neerslagtekort van meer dan 300 mm in 90 dagen ; 18 landen hebben uitgebreide anticiperende actieplannen, gecoördineerd door de FAO en het WFP, om bijna 9 miljoen mensen te beschermen
Brazilië & Australië	S&P Global noemt deze landen als hebbende het grootste neerwaartse risico door weergerelateerde volatiliteit ; Argentinië is echter een potentiële begunstigde van verbeterde regenval
Latijns-Amerika algemeen	El Niño brengt doorgaans zwaardere regenval naar het zuiden van Zuid-Amerika (gunstig voor Argentinië) en verhoogt het droogterisico in het noorden, met gevolgen voor het Caribisch gebied en de Amazone

Anticiperende actie in uitvoering

In juni 2026 deden de FAO en het WFP een gezamenlijke oproep voor grootschalige anticiperende actie in 22 landen. Het doel is om bijna 9 miljoen mensen te beschermen via contante hulp, droogtetolerante zaden, veebescherming, wateropvang en -opslag, en vroegtijdige waarschuwingsinformatie .

Het belangrijke voorbehoud

Het mondiale voedselsysteem gaat deze cyclus in met sterkere buffers dan tijdens eerdere grote El Niño's — historisch hoge graanvoorraden, verbeterde gewasgenetica en een grotere exportcapaciteit van Brazilië en Rusland bieden een buffer . Dit betekent dat prijsstijgingen mogelijk minder hevig en minder langdurig zijn dan de analoge periodes van 2007-2008 of 2010-2011, hoewel de menselijke tol in de meest kwetsbare landen acuut blijft. De schatting van het WFP van 49 miljoen extra mensen die met acute honger worden geconfronteerd, weerspiegelt die realiteit .