Super El Niño 2026–2027 versnelt de klimaatklok met een decennium

De El Niño van 2026-2027 tekent zich af als een historisch extreme gebeurtenis die, in combinatie met de aanhoudende door de mens veroorzaakte opwarming, al een voorproefje geeft van het leven in een warmere wereld. Voorspellingen geven aan dat deze El Niño de wereldwijde gemiddelde temperaturen tijdelijk kan opdrijven tot niveaus die klimaatmodellen pas voor het einde van de jaren 2030 hadden voorzien. Dit zorgt voor een effectieve versnelling van het klimaat met ongeveer een decennium . Deze ongekende hittegolf is niet zomaar een cijfer op een grafiek; het wakkert direct extreem weer aan, zoals blijkt uit de recente tyfoon Dolphin die delen van China verwoestte. De volgende uitsplitsing, geverifieerd aan de hand van actuele wetenschappelijke bronnen en rapporten van instanties, legt de belangrijkste feiten, risico's en mechanismen uit.

Een decennium aan opwarming, vooruitgespoeld

De recordhitte van deze El Niño zal de planeet naar verwachting een voorproefje geven van de warmere toekomst. De piek in de wereldwijde temperaturen zal naar verwachting tijdelijk de omstandigheden bereiken die het langetermijn opwarmingstrend alleen niet vóór de late jaren 2030 zou hebben bereikt . Dit betekent dat miljarden mensen kortstondig een klimaat zullen ervaren dat eigenlijk pas een decennium later zou komen, wat een grimmige en directe blik geeft op de uitdagingen die voor ons liggen .

Recordsmeltende intensiteit

Deze El Niño zal naar verwachting uitzonderlijk krachtig worden en alle voorgaande gebeurtenissen in de moderne observatiegeschiedenis overtreffen .

• Piekintensiteit: Voorspellingsmodellen van 14 verschillende seizoensvoorspellingssystemen, met in totaal 667 ensemble-leden, voorspellen dat de tropische Stille Oceaan ongeveer 3,6°C (6,5°F) boven het gemiddelde zal opwarmen . Dit is ongeveer 0,8°C boven het vorige record tijdens de super El Niño van 2015–2016 .
• Recordmarge: De geprojecteerde piek ligt bijna 1°C boven het vorige record in 149 jaar aan gegevens, een marge die wetenschappers als 'verbijsterend' omschrijven voor een zo breed scala aan modellen .
• Officiële voorspelling (NOAA, augustus 2026): Er is een 69% kans dat dit de meest intense El Niño ooit gemeten wordt en een kans van meer dan 90% op een 'zeer sterke' gebeurtenis in de herfst/winter van 2026–27 .

Kans op recordtemperaturen in 2026 en 2027

De krachtige El Niño vergroot de kans op het verbreken van jaarlijkse wereldwijde temperatuurrecords aanzienlijk.

• 2027 als heetste jaar: Klimaatwetenschapper Zeke Hausfather schat een ~95% kans dat 2027 2024 zal overtreffen als het heetste jaar ooit gemeten . De Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) en het Britse Met Office geven een 86% kans dat ten minste één jaar tussen 2026 en 2030 2024 verslaat .
• 2026 verslaat 2024: De kans voor 2026 is sterk gestegen naarmate de El Niño sterker werd. Carbon Brief's analyse van juli gaf een kans van 35% — een bijna verdubbeling in vier maanden . Berkeley Earth's update van augustus stelt de kans nu op 69%, hoewel de kansen variëren per dataset, variërend van ongeveer twee op drie in NASA- en Berkeley Earth-data tot ongeveer twee op tien in de ERA5-heranalyse .

Tyfoon Dolphin: een case study in het nieuwe klimaat

Tyfoon Dolphin, die begin augustus 2026 China trof, is een sprekend voorbeeld van hoe de combinatie van El Niño en klimaatverandering extreme weersomstandigheden versterkt .

• Verste oorsprong ooit: De tyfoon ontstond nabij de Marshalleilanden in de centrale Stille Oceaan, vlak bij de Internationale Datumgrens, en legde meer dan 6.000 kilometer af voordat hij de oostkust van China bereikte. Het is de eerste tyfoon ooit gemeten die nabij de Datumgrens ontstond en China trof met ten minste tropische stormkracht .
• 16 dagen levensduur: De storm duurde van eind juli tot en met 11 augustus en trok diep landinwaarts, zelfs nadat hij was verzwakt .
• Recordregensval: Op 13 Chinese weerstations werden dagrecords voor regenval verbroken, met tot 500 mm regen in delen van de provincie Zhejiang .
• Massale evacuaties: Meer dan 1,6 miljoen mensen werden geëvacueerd uit Oost-China, waaronder Shanghai, en duizenden vluchten werden geannuleerd .

De versterkingsmechanismen

De schade door een storm als tyfoon Dolphin wordt versterkt door een aantal goed begrepen, door klimaatverandering gedreven mechanismen:

• ~7% meer waterdamp per °C (Clausius-Clapeyron-relatie): Een fundamenteel thermodynamisch principe stelt dat een warmere atmosfeer ongeveer 7% meer vocht kan vasthouden voor elke graad Celsius opwarming. Dit vertaalde zich direct in Dolphin's recordsmeltende regenval .
• Verhoogde kans op intense tyfoons: Onderzoek naar aanlandende tyfoons in de noordwestelijke Stille Oceaan sinds het einde van de jaren 1970 laat zien dat tyfoons die Oost- en Zuidoost-Azië treffen met 12–15% zijn geïntensiveerd, en dat het aandeel van categorie 4–5 stormen ongeveer is verdubbeld of zelfs verdrievoudigd . Een analyse geeft aan dat de kans op een tyfoon die Oost-Azië treft, is gestegen van 33% naar 65% .
• Een 45% tragere verzwakking na aanlanding: Een onderzoek uit 2024 in npj Climate and Atmospheric Science toonde aan dat de verzwakkingssnelheid van tropische cyclonen na aanlanding in China met 45% is afgenomen van 1967 tot 2018, als gevolg van warmere zeeoppervlakken en verschuivingen in de aanlandingslocatie . De NOAA voorspelt dat stormen tegen het einde van de eeuw 4,9 uur langer (56%) op kracht blijven en 92,4 km (50%) verder landinwaarts doordringen, waardoor hun vernietigende kracht bijna verdubbelt .
• Overstromingsgevaar trekt ver landinwaarts: Tyfoon Dolphin toonde dit direct aan. Dagen nadat de wind bij aanlanding was verzwakt, bleef de storm extreme regenval dumpen in Centraal-China, wat leidde tot overstromingen in delen van Hubei (tot 250 mm in 24 uur) en zelfs een alarm in Beijing veroorzaakte . Het extra vocht laadde de regenbanden van de storm op, wat verwoestende overstromingen ver van de kust veroorzaakte .

De conclusie

De beschreven voorspellingen en mechanismen worden ondersteund door de nieuwste klimaatwetenschap. De El Niño van 2026 is op weg om de sterkste in meer dan 150 jaar te worden, met een ~95% kans dat 2027 het heetste jaar ooit wordt en een kans van 35–69% dat 2026 zelf 2024 overtreft. Tyfoon Dolphin is een realistisch voorbeeld van hoe deze combinatie van natuurlijke variabiliteit en door de mens veroorzaakte opwarming de planeet in ongekend vaarwater brengt, met stormen die sterker, natter en langzamer verzwakken, waardoor het overstromingsgevaar lang nadat de wind is gaan liggen, diep landinwaarts trekt.