Yen bij 160: Waarom de rentebeslissing van de BOJ in september de grootste test in decennia is

Waarom de yen weer richting 160 glijdt

De zwakte van de yen is geen speculatieve gril, maar een structureel probleem. De belangrijkste oorzaken zijn duidelijk:

• Aanhoudend groot renteverschil tussen de VS en Japan. Zelfs nadat de BOJ de rente in juni verhoogde naar 1%, blijft het verschil met de Amerikaanse rentes enorm. De Amerikaanse Federal Reserve houdt de beleidsrente op 3,5-3,75%, waardoor de yen de favoriete financieringsvaluta is voor wereldwijde carry trades .
• Carry trade en hedge-stromen. Stijgende Japanse aandelen dwingen buitenlandse beleggers om hun valutarisico af te dekken, wat gepaard gaat met het verkopen van yen en de druk op de munt vergroot .
• Inflatoir beleid van de BOJ. BCA Research stelt dat het nog steeds ruime beleid van de BOJ – en niet de Japanse overheidsfinanciën – de belangrijkste oorzaak is van de ineenstorting van de yen .
• Structurele handelstekorten door hogere energiekosten drukken eveneens zwaar op de munt .

De 76% marktverwachting voor een renteverhoging in september

Op 13 augustus gaf de markt een kans van 76% op een renteverhoging van 25 basispunten tijdens de vergadering van 17-18 september, volgens gegevens van Tokyo Tanshi . Deze herwaardering werd gedreven door drie factoren:

• De havikistische notulen van de juli-vergadering, die op 10 augustus werden gepubliceerd, lieten zien dat een groeiend aantal BOJ-bestuursleden pleitte voor snellere renteverhogingen vanwege oplopende inflatierisico's .
• Een opwaartse bijstelling van de economische vooruitzichten tijdens de vergadering van 31 juli, waarin september expliciet als mogelijkheid open bleef .
• Een directe aanmoediging van de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent, die Tokio opriep om de interventie te ondersteunen met een gezond monetair beleid en een strakkere koers .

Sommige voorspellingsmarkten geven iets lagere kansen (ongeveer 60-70%), maar de trend is identiek: een sterke verschuiving naar een renteverhoging in september .

Politieke verhouding tussen de regering en de BOJ: het is ingewikkeld

De verstandhouding tussen de regering van premier Sanae Takaichi en de BOJ is niet eenduidig voorstander van een strakker beleid. Er zijn gemengde signalen:

• Japanse economische beleidsrichtlijn van juli stelt formeel dat monetairbeleidsinstrumenten door de BOJ worden bepaald, wat de onafhankelijkheid van de centrale bank versterkt .
• De regering-Takaichi heeft echter druk uitgeoefend om duivengezinde beleidsmakers te benoemen bij de BOJ. De richtlijn roept de BOJ ook op om het beleid af te stemmen op de groeiagenda van de regering – taal die meer duivengezind is .
• Groeiende politieke druk om de obligatiemarkt te steunen nu overheidsuitgavenplannen de JGB-rentes opdrijven, staat op gespannen voet met een agressieve renteverhogingscyclus .
• Minister van Financiën Katsunobu Kato heeft publiekelijk verklaard dat het monetaire beleid "aan de BOJ is", maar achter de schermen uiten Takaichi's medewerkers hun zorgen over de stijgende obligatierentes, wat de snelheid van de verkrappingscyclus kan beperken .

Het netto-effect: de regering is in grote lijnen voorstander van een geleidelijke normalisering om de yen-zwakte te bestrijden, maar de onrust over de stijgende JGB-rentes en de politieke benoemingen van duiven vormen echte tegenwind .

Waarom de gezamenlijke Amerikaans-Japanse interventie slechts tijdelijk effectief was

De interventie van 1-2 augustus was historisch – het Amerikaanse ministerie van Financiën deed voor het eerst in decennia mee met Japan om yen te kopen, en president Trump en de Japanse minister van Financiën bevestigden dit publiekelijk . Het leidde tot een scherp herstel van 163,73 naar 157,57 . Maar binnen twee weken was de helft van die winst alweer verdwenen . Hoe komt dat?

• Interventie kan de fundamentele drijfveren niet oplossen. Het renteverschil, de carry-trade-vraag en de structurele yen-verkoop blijven bestaan. Analisten van Commerzbank en het Peterson Instituut stellen dat interventie zonder ondersteunend monetair beleid is als "proberen het tij te keren" .
• Beperkte middelen. Japan heeft in het afgelopen jaar al recordbedragen uitgegeven aan valutainterventies en de buitenlandse reserves zijn niet onbeperkt .
• Speculanten keren snel terug. Handelaren hadden voor de interventie massaal short-yen-posities ingenomen. Zodra de volatiliteit afnam, hervatten ze de verkoop .
• De markt weet dat het rentepad van de BOJ de echte hefboom is. Kortetermijninterventie koopt tijd, maar alleen een geloofwaardige verkrappingscyclus kan de yen duurzaam ondersteunen .

Een voormalig BOJ-functionaris omschreef de gezamenlijke actie als "zeer effectief in het creëren van een waakszaam gevoel", maar gaf toe dat het een tijdelijke vangnet is, geen duurzame oplossing .

De inzet voor de BOJ-vergadering van 17-18 september

De bijeenkomst is uitzonderlijk belangrijk voor de geloofwaardigheid van de BOJ. Dit zijn de twee scenario's:

Als de BOJ de rente met 25 basispunten verhoogt naar 1,25%:

• Het bevestigt de 76% marktverwachting en geeft aan dat de BOJ serieus is over normalisering.
• Het zou waarschijnlijk leiden tot een betekenisvolle kortetermijnopleving van de yen en het signaal van de Amerikaans-Japanse interventie versterken.
• Het zou aansluiten bij de havikistische notulen van juli en de aanmoediging van Bessent.

Als de BOJ de rente ongewijzigd laat:

• Geloofwaardigheidsschade. Door de marktverwachtingen te laten oplopen van 24% naar 76% om vervolgens niets te doen, zou de communicatiegeloofwaardigheid van de BOJ ernstig worden ondermijnd. De markt zou concluderen dat de BOJ niet in staat of niet bereid is om door te pakken .
• Nieuwe yen-verkoop. Commerzbank en anderen waarschuwen dat een rentestandpauze USD/JPY definitief boven de 160 kan brengen, en mogelijk terug naar 163+, omdat de interventiewinsten verdampen en speculatieve short-verkoop weer opleeft .
• Ondermijning van de interventie. Het hele doel van de gezamenlijke Amerikaans-Japanse actie was om een beleidskader te creëren voor een sterkere yen. Als de BOJ de rente niet verhoogt, stort dat kader in en lijkt de miljardeninterventie verspild .
• Druk op de JGB-markt. Een rentestandpauze kan ook leiden tot een obligatieverkoopgolf als de markt dit interpreteert als een teken dat de BOJ zwicht voor politieke druk om de rentes laag te houden, paradoxaal genoeg precies de rentes waar de regering zich zorgen over maakt .

De belangrijkste spanning: de eigen notulen van de BOJ van juli laten een bestuur zien dat havikistisch neigt, maar de politieke druk van Takaichi om de JGB-rentes te beteugelen kan de BOJ doen aarzelen . De markt gokt er nu op dat de BOJ yen-stabiliteit en inflatiebeheersing zal laten voorgaan op het sussen van de obligatiemarkt – maar die gok kan zomaar verkeerd uitpakken.