Hittegolf en kwalleninvasie leggen 20% van Franse kernenergie plat en verdubbelen stroomprijs in Hongarije

De aanhoudende hittegolf van augustus 2026, gecombineerd met extreme droogte, historisch lage rivierstanden en een enorme kwalleninvasie, heeft de nucleaire stroomproductie in Frankrijk en Hongarije zwaar getroffen. De groothandelsprijzen voor elektriciteit in Zuid- en Centraal-Europa zijn daardoor opgelopen tot meerjarige hoogtepunten.

Hoe hitte en droogte Franse kerncentrales dwongen tot stillegging

De Franse nucleaire vloot, die voor haar koeling afhankelijk is van rivierwater, kreeg deze zomer te maken met een recordaantal aan hitte gerelateerde stilleggingen. EDF is wettelijk verplicht om de productie te verminderen of stil te leggen wanneer de riviertemperatuur boven de toegestane milieugrenzen stijgt . Op 13 juli werd de productie over acht reactoren met 6,3 GW teruggeschroefd – dat is ongeveer 14% van de totale stroomvraag . Half juli lag al 4,9 GW aan kernenergie stil door de hitte, en nog eens 2,5 GW bij de Chooz-centrale vanwege de lage waterstand van de Maas .

Op 30 juli moest de Golfech-2-reactor in Zuid-Frankrijk worden stilgelegd, toen de temperatuur opliep tot bijna 40°C. Het was een van een "recordaantal" hittegerelateerde stilleggingen die zomer . Begin augustus lagen of draaiden in heel Europa minstens tien kernreactoren op halve kracht of stonden helemaal stil, het overgrote deel in Frankrijk .

De aanval van de kwallen op Gravelines

Op 11 augustus verstoptte een enorme zwerm kwallen de zeewaterkoelpompen van de Franse kerncentrale Gravelines – de grootste van het land. Drie reactoren moesten volledig worden stilgelegd en een vierde draaide op halve kracht. In totaal verdween er zo'n 3,2 GW aan capaciteit . Op 12 augustus hadden deze factoren – droogte, extreme hitte én kwallen – ongeveer 20,4% van de Franse kernenergie uitgeschakeld . Op 13 augustus, tijdens de vijfde hittegolf van de zomer, werd verwacht dat 15% van de nucleaire capaciteit voor die dag verloren zou gaan. Zes reactoren stonden volledig stil, de laagste nucleaire beschikbaarheid sinds augustus 2023 .

Hongaarse Paks-centrale op het randje

De recordlage waterstand van de Donau dwong eind juli al tot productievermindering bij de Hongaarse kerncentrale Paks, de enige kerncentrale van het land . Op 2 augustus waarschuwde premier Péter Magyar voor "kritieke" dagen, omdat de opdrogende Donau Paks voor het eerst in meer dan 40 jaar volledig zou kunnen laten stilleggen . Op 4 augustus ontsnapte Hongarije op een haar na aan een gedwongen nachtelijke stillegging: het waterpeil stopte met dalen op slechts millimeters van het afschakelpunt . De stilleggingen bij Paks haalden tot 2,4 GW aan capaciteit van het regionale stroomnet , waarna Hongarije het energieverbruik aan banden legde om het net te ontlasten .

Groothandelsprijzen schieten omhoog in Zuid- en Centraal-Europa

De "ongekende" hittegolf dreef de zomerstroomprijzen op tot niveaus die normaal alleen in de koude wintermaanden worden gezien . De Franse day-ahead stroomprijs steeg op 11 augustus met 21,8% naar €142,5/MWh, terwijl de Duitse prijzen meestegen en lage windsnelheden het nucleaire verlies nog verergerden .

In juli stegen de Franse maandelijkse groothandelsprijzen met 45,8% tot €96,61/MWh, in Spanje met 50,6% tot €104,79/MWh en in Italië met 18,5% tot €156,77/MWh .

De Hongaarse day-ahead stroomprijzen verdubbelden bijna in de week tot 3 augustus en bereikten een hoogtepunt in 3,5 jaar, gedreven door het verlies van 2,4 GW aan nucleaire productie en de recordlage Donau . Ook de Italiaanse day-ahead prijzen stegen op 4 augustus naar het hoogste niveau in 3,5 jaar . In Slovenië bereikten de kwartier-day-ahead prijzen op de avond van 7 augustus €717,75/MWh . In meerdere markten in Zuid- en Centraal-Europa schoten de prijzen omhoog tot €500/MWh of meer door de opeenstapeling van droogte en nucleaire stilleggingen .

De gelijktijdige stroomcrises in Italië, Hongarije en Frankrijk zorgden voor een regionaal aanbodtekort, waarbij landen gedwongen werden om meer te vertrouwen op geïmporteerde fossiele brandstoffen en variabele hernieuwbare bronnen, wat de prijzen nog verder opdreef .