Zonsverduistering jaagt Europese stroomprijzen boven €500: wat een kwartier piek zegt over de kwetsbaarheid van het stroomnet

Hittegolf schakelde tegelijkertijd andere aanbodbronnen uit

Extreme temperaturen beperkten de Franse kernenergieproductie doordat de hoge watertemperatuur van rivieren de koelcapaciteit verminderde, en onderdrukten de Duitse windenergie door windstille omstandigheden . De spotprijzen waren in de dagen voor de verduistering al met meer dan 20% gestegen . De hittegolf verminderde ook het rendement van gascentrales (STEG-centrales), waardoor zelfs snel regelbare back-upcentrales niet op volle capaciteit draaiden .

Vraag naar koeling schoot omhoog

De hittegolf dreef het elektriciteitsverbruik voor airconditioning en koeling op, wat de aanbodkrapte verder verergerde . De day-ahead prijzen waren op 11 augustus al met 21,8% gestegen in Frankrijk tot €142,5/MWh en met 22,8% in Duitsland tot €138,5/MWh .

Het resultaat: een bijna perfecte tangbeweging van vraag en aanbod

Minder zon + minder kernenergie + minder wind + meer vraag creëerden een tekort dat de groothandelsmarkten tegen extreme prijzen oplosten. Snel regelbare back-up (gasturbines) was al overbelast door de aanhoudende hittegolf .

Wat dit zegt over de kwetsbaarheid van het stroomnet

Zonne-afhankelijkheid creëert acuut tijdsrisico

Europa heeft de afgelopen jaren enorm veel zonnecapaciteit toegevoegd, maar wanneer een verduistering die capaciteit uitschakelt tijdens een smal venster met hoge vraag, heeft het systeem snel vervangend vermogen nodig. Het feit dat de prijzen in 15 minuten verdubbelden, laat zien hoe dun de resterende marge is tijdens zulke gebeurtenissen . Het tijdstip van de verduistering — tijdens de avondpiek wanneer de zonneproductie al daalt — was bijzonder ongelukkig.

Extreme hitte versterkt de onvoorspelbaarheid van hernieuwbare energie

Hittegolven verhogen niet alleen de vraag naar koeling. Ze tasten ook de kernenergieproductie aan (door beperkingen op thermische lozing in rivierwater), verlagen het rendement van gasturbines en kunnen samenvallen met lage windsnelheden . Dit betekent dat de gebruikelijke 'back-upbronnen' ook worden aangetast.

Kortetermijnvolatiliteit is hoog, maar systeem bleef stabiel

De Europese Coördinatiegroep Elektriciteit van de Europese Commissie bevestigde dat er geen kortetermijnrisico's waren voor de voorzieningszekerheid en dat het systeem stabiel bleef, hoewel de situatie 'krap zou blijven' . Grensoverschrijdende coördinatie en de interne Europese elektriciteitsmarkt hielpen om de verlichting aan te houden, maar de prijzen droegen de volledige druk .

Dit is een voorbode van een groeiend probleem

Naarmate de Europese energiemix meer weersafhankelijk wordt, zal de kloof tussen gemiddelde prijzen en extreme-prijsgebeurtenissen groter worden, tenzij er veel meer inzetbare opslag, vraagsturing en interconnectiecapaciteit komt om deze minutenlange aanbodschokken op te vangen. De gebeurtenis van 12 augustus onderstreept dat de energietransitie niet alleen draait om het toevoegen van hernieuwbare capaciteit, maar ook om het waarborgen van flexibiliteit en veerkracht op de momenten dat de zon niet schijnt.

Dit artikel is tot stand gekomen op basis van bronnen zoals Bloomberg, Reuters, ENTSO-E data en persberichten van de Europese Commissie .