Wie heeft nu echt de controle over de Straat van Hormuz?

Een apart motie dat in juli werd ingediend, getiteld 'Strategische Actie voor de Veiligheid en Duurzame Ontwikkeling van de Straat van Hormuz en de Perzische Golf', is eveneens door hardliners in het parlement ingediend .

Zes voorwaarden van Iran voor heropening

De secretaris van de Iraanse Opperste Nationale Veiligheidsraad, Mohammad Baqer Zolqadr, heeft zes voorwaarden gesteld voor de volledige heropening van de waterweg, zo blijkt uit staatsmedia :

1. Een einde aan Amerikaanse dreigementen en beledigingen aan Iran
2. Een einde aan de Amerikaanse oorlog en terugtrekking van Amerikaanse troepen uit de regio
3. Opheffing van de Amerikaanse marineblokkade
4. Opheffing van sancties
5. Amerikaanse financiële compensatie voor oorlogsschade
6. Vrijgave van Iraanse tegoeden

Minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi herhaalde dat het akkoord met Oman alleen niet zal leiden tot heropening van de Straat – de VS moet eerst aan de Iraanse voorwaarden voldoen . De Revolutionaire Garde stelde op 8 augustus afzonderlijk dat heropening "niet afhangt van onderhandelingen" maar uitsluitend van Amerikaanse acceptatie van de Iraanse eisen .

Scheepvaart: een instorting van 97%

Het scheepvaartverkeer is ingestort sinds de oorlog. Voor het begin van de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran in februari 2026 voeren dagelijks ongeveer 70 schepen met ruwe olie, brandstoffen, LNG en andere producten door de Straat . Eind mei 2026 waren de dagelijkse passages gedaald tot gemiddeld minder dan 7, en inmiddels tot gemiddeld minder dan 6 schepen per dag . Een peer-reviewed satelliet- en AIS-analyse die in april 2026 werd gepubliceerd, documenteerde een daling van 97% in scheepsactiviteit in de eerste week na de aanvallen .

In cijfers:

• Op 11 augustus 2026 daalde het verkeer tot slechts zes schepen – vier vrachtschepen, waaronder twee lege olietankers – vergeleken met een 10-daags gemiddelde van ongeveer 11 .
• Op 17 juli voeren slechts drie vrachtschepen door, de laagste stand sinds mei .
• Voor de oorlog voeren er gewoonlijk 130 tot 140 schepen per dag door de zeestraat .

Impact op de oliemarkt: Brent boven $89

Brentolie is fors gestegen tot boven $89 per vat nu de patstelling aanhoudt. Belangrijke prijsbewegingen zijn:

• Op 12 augustus 2026 noteerde Brent op $89,67/vat, een stijging van 0,86% op de dag en de zesde opeenvolgende stijging .
• Op 10 augustus sloot Brent op $87,72/vat na een sprong van 5% op één dag, nadat Iran en de VS beiden om compensatie vroegen .
• Op 2 augustus raakte Brent kortstondig $90,12/vat aan na een raketaanval van de Houthi's die de scheepvaart verder ontwrichtte .

Het Amerikaanse Energy Information Administration (EIA) heeft de Brent-verwachting voor 2026 verhoogd naar een gemiddelde van $86,81/vat, vanwege "ernstige verstoringen" die tot in augustus aanhouden .

De onderhandelingen tussen Iran en Oman: een beperkte scheepvaartcorridor

Op 5 augustus 2026 bereikten Iran en Oman overeenstemming over de geografische coördinaten voor een nieuwe, beperkte vaarroute door de Straat van Hormuz. Een gezamenlijke aankondiging wordt binnenkort verwacht . Het voorgestelde akkoord zou Iran de controle geven over schepen die de Golf binnenvaren via de zeestraat – een grote concessie, als het er daadwerkelijk komt .

Maar Iran heeft herhaaldelijk benadrukt dat dit akkoord geen heropening is. Woordvoerder van Buitenlandse Zaken Esmaeil Baghaei zei dat het akkoord met Oman "op het punt van afronding staat" op voorwaarde dat derde partijen zich er niet mee bemoeien , terwijl de Revolutionaire Garde op 8 augustus benadrukte dat heropening "niets te maken heeft met de onderhandelingen tussen Iran en Oman" . Op 10 en 11 augustus hield Iran vol dat de Straat gesloten blijft tot de VS aan de voorwaarden voldoet .

Diplomatieke patstelling: beide partijen eisen compensatie

Beide partijen eisen nu compensatie van elkaar. Op 11 augustus zei Trump dat de VS compensatie van Iran zou eisen voor doden en gewonden in verband met decennia van conflicten, een spiegelbeeld van de Iraanse eis voor oorlogsherstelbetalingen . Er zijn geen directe onderhandelingen tussen de VS en Iran hervat.

De Amerikaanse blokkade is de jure nog van kracht, maar de facto is de zeestraat grotendeels gesloten door een combinatie van Iraanse dreigementen, marine-aanvallen en de onwil van de commerciële scheepvaart om het risico van doorvaart te nemen. Het akkoord over een corridor met Oman biedt een mogelijke, smalle opening, maar Iran heeft duidelijk gemaakt dat het niet zal opereren zonder bredere Amerikaanse concessies – en die heeft Washington niet gedaan.

Ondertussen staan de mondiale energiemarkten onder grote spanning, en er is geen duidelijke weg naar heropening van de strategisch belangrijkste waterweg ter wereld.