Irans 'offensieve doctrine' en de patstelling rond de Straat van Hormuz: 5 cruciale ontwikkelingen

Iran heeft de afgelopen weken een reeks gecoördineerde militaire en diplomatieke stappen gezet, terwijl de gesprekken met de VS na vijf maanden openlijk conflict zijn bevroren. Deze stappen omvatten een institutionele omslag naar een 'offensieve doctrine', maximale economische eisen voor heropening van de Straat van Hormuz en actieve maritieme schermutselingen met Amerikaanse troepen in de Golf van Oman.

1. Omslag naar een 'offensieve doctrine'

Opperste leider Mojtaba Khamenei heeft een reeks topmilitaire benoemingen gedaan die wijzen op een reorganisatie van het Iraanse leger, gericht op agressievere operaties in het buitenland. Dit signaleert een voorbereiding op een langdurig regionaal conflict in plaats van een onderhandelde schikking . IRG-generaal Mohammad Reza Naqdi, die de nieuwe commandant van de eenheid adviseert, omschreef de verschuiving in een interview op de staatstelevisie als een 'offensieve doctrine'. Hij stelde: "Wanneer de omstandigheden gunstig zijn en het bevel wordt gegeven, moeten we de operatie naar vijandelijk gebied kunnen brengen" .

2. Verbreding van een regionale economische drukkingscampagne

Iran wedt dat het Washington kan overleven door handelsroutes, scheepvaartroutes en energie-infrastructuur in het Midden-Oosten om te vormen tot drukkingspunten. Het richt zich op olie-installaties van Golfstaten en commerciële scheepvaart om de kosten van de Amerikaanse blokkade op te drijven . Het doel, aldus Golf-functionarissen en analieten geciteerd door Reuters, is om de Verenigde Staten en hun bondgenoten ervan te overtuigen dat het beheersen van de crisis duurder is dan het tegemoetkomen aan de Iraanse eisen over de Straat van Hormuz . Teheran zweert ook om Amerikaanse marineschepen de doorgang door de Straat van Hormuz te beletten als onderdeel van een eventuele regeling, waarmee het zijn doel nastreeft om de decennia-oude Amerikaanse militaire aanwezigheid in de Perzische Golf in te perken .

3. Verharde eisen rond de Straat van Hormuz

De Opperste Nationale Veiligheidsraad van Iran heeft verklaard dat de zeestraat niet zal worden heropend totdat de VS zijn 'gedrag corrigeert' . Secretaris van de raad Mohammad Bagher Zolghadr, een IRG-commandant, publiceerde via de staatsomroep een verklaring met eisen, waaronder:

• Opheffing van de Amerikaanse marineblokkade
• Terugtrekking van alle Amerikaanse militaire troepen uit de omgeving van Iran
• Schadevergoeding voor oorlogsschade
• Opheffing van economische sancties en vrijgave van bevroren Iraanse tegoeden

De VS moet ook permanent de oorlog met Iran en zijn gewapende bondgenoten in de regio beëindigen . Een voorgesteld akkoord tussen Iran en Oman zou Teheran de controle geven over schepen die de waterweg binnenkomen – een belangrijke concessie waarvan Amerikaanse functionarissen hebben gezegd die niet te zullen accepteren . Minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi zei dat het akkoord met Oman 'heel dichtbij' was, maar waarschuwde dat een volledige heropening afhankelijk zou zijn van de VS die de toezeggingen nakomt die zijn gedaan in een memorandum van overeenstemming van juni, dat later werd geschonden .

4. Voortdurende confrontaties in de Golf van Oman

Maritieme schermutselingen zijn de afgelopen maanden geëscaleerd:

• 5 juni: De Iraanse marine vuurde waarschuwingsraketten en drones af op Amerikaanse oorlogsschepen in de Golf van Oman en beschuldigde de Amerikaanse marine van het hinderen van het verkeer en het in beslag nemen van schepen .
• 26 juni: Het Amerikaanse leger viel Iran aan als reactie op een Iraanse drone-aanval op een vrachtschip in de Straat van Hormuz. CENTCOM verklaarde dat vliegtuigen raket- en drone-opslaglocaties en kustradarinstallaties hebben getroffen .
• 11 augustus: Een Amerikaanse marinehelikopter van het type MH-60 vuurde twee Hellfire-raketten af op het onder Panamese vlag varende vrachtschip Vela Nova in de Golf van Oman. CENTCOM zei dat het schip probeerde de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens te doorbreken . De aanval was gericht op de machinekamer van het schip en schakelde de stuurinrichting uit .

Aanvallen op de scheepvaart in de Golf van Oman en de Rode Zee zijn toegenomen, met gemelde slachtoffers, waaronder vier bemanningsleden die omkwamen bij een vermoedelijke Houthi-aanval aan de zuidkant van de Rode Zee .

5. Omslag in de Amerikaanse strategie naar economische uitputting

President Trump heeft aangegeven dat hij bereid is de economische nood in Iran te laten oplopen in plaats van verdere militaire aanvallen uit te voeren, terwijl de positie van Teheran verhardt en de onderhandelingen op een impasse blijven stuiten . De VS heeft meer dan 20 oorlogsschepen naar de regio gestuurd om de blokkade te handhaven . Op 13 juli kondigde CENTCOM de hervatting van de marineblokkade tegen Iran aan, waarbij beperkingen worden opgelegd aan het maritieme verkeer van en naar Iraanse havens . Het Amerikaanse handhavingskader is uitgebreid tot in de Golf van Oman, wat de eerste onderschepping buiten de Straat van Hormuz markeert .