Brandstofcrisis in Rusland: Oekraïense drone-aanvallen op raffinaderijen veroorzaken tekorten in 16 regio's

Belangrijkste oorzaken van de crisis

Oekraïense drone-aanvallen op raffinaderijen zijn de voornaamste oorzaak. Tussen januari en mei 2026 verdubbelde Oekraïne het aantal aanvallen in vergelijking met een jaar eerder. Er werden 16 raffinaderijen aangevallen, waardoor ruwweg 700.000 vaten per dag aan capaciteit verloren ging . In juli 2026 was meer dan 30% van de operationele raffinagecapaciteit van Rusland en meer dan 45% van de nominale capaciteit uitgeschakeld, zo bleek uit satellietbeelden en thermische infraroodgegevens die door de Financial Times zijn geanalyseerd . Vrijwel alle grote raffinaderijen in Centraal-Rusland waren in mei 2026 gedwongen hun productie te staken of terug te schroeven .

Productie op een dieptepunt in decennia. Begin juli 2026 was de Russische benzineproductie ingestort tot ongeveer 65% van het gemiddelde seizoensverbruik, terwijl de dieselproductie daalde tot bijna het niveau van de binnenlandse vraag . Dit productietekort is het directe gevolg van de aanhoudende schade die Moskou niet snel genoeg kan herstellen.

Piekvraag in de zomer. De tekorten vielen samen met de seizoensgebonden toename van de brandstofvraag in de zomer, wat het aanbodprobleem verergerde .

Moskou's koortsachtige zoektocht naar alternatieven

Exportverboden. Rusland voerde vanaf maart 2024 met tussenpozen een verbod op benzine-export in en verbood in juli 2026 ook de export van diesel, als onderdeel van noodmaatregelen om de markt te stabiliseren . Deze verboden zijn meerdere keren verlengd; het diesel-exportverbod is nu van kracht tot januari 2027 .

Recordimport van brandstof uit Wit-Rusland. In juli 2026 bereikten de benzine- en dieselleveringen uit Wit-Rusland aan Rusland een nieuw maandrecord. De benzineleveringen van Wit-Russische raffinaderijen stegen met 13% ten opzichte van juni tot ongeveer 212.000 ton, terwijl de dieselleveringen ongeveer verdubbelden tot zo'n 162.000 ton . Van januari tot juli 2026 stegen de Wit-Russische benzineleveringen aan Rusland met een factor 25 .

Productie van brandstof van lagere kwaliteit. In augustus 2026 verlaagde de Russische regering tijdelijk de brandstofkwaliteitsnormen. Ze stond de productie, import en verkoop van laagwaardige benzine (klassen K2–K4, overeenkomend met Euro-2 tot en met Euro-4-normen) toe tot 1 juli 2027. Dit betekende een effectieve herintroductie van voorheen verboden brandstofkwaliteiten om een totale ineenstorting te voorkomen . Euro-2-benzine was in Rusland sinds 2013 verboden vanwege het hoge zwavelgehalte en andere verontreinigende stoffen .

Andere import. Rusland begon ook aardolieproducten te importeren van andere buitenlandse leveranciers dan Wit-Rusland. Vicepremier Alexander Novak kondigde een pakket maatregelen aan, waaronder het openstellen van de import en het diesel-exportverbod .

Wereldwijde domino-effecten

Raffinagemarges. Analisten van Reuters merkten op dat de Oekraïense aanvallen op Russische raffinaderijen en exportfaciliteiten de wereldwijde raffinagewinstmarges kunnen verbeteren, met name voor Amerikaanse raffinaderijen. Dit komt doordat de Russische productexport onder druk komt te staan en het wereldwijde aanbod van geraffineerde producten krapper wordt . Een rapport van het Oxford Institute for Energy Studies bevestigde dat de aanvallen de stroom en samenstelling van de Russische olie-export veranderen. Ze veroorzaken brandstoftekorten in eigen land en hervormen tegelijkertijd de wereldwijde handelspatronen in producten .

Druk op de dieselvoorziening. Doordat centrale Russische raffinaderijen, die ongeveer 25% van de Russische diesel produceren, gedwongen zijn stilgelegd en de dieselproductie nauwelijks aan de binnenlandse vraag voldoet , is de Russische diesel-export ingestort. Dit draagt bij aan krappere wereldwijde dieselmarkten en opwaartse druk op de 'diesel cracks' (de raffinagemarges voor diesel). Onafhankelijke analyses van Kpler geven aan dat de lagere Russische dieselexport de markten voor midden-distillaten in het Atlantisch Bekken blijft onder druk zetten .