Rusland's begrotingstekort in 2026: 40% naar oorlog, wetenschapsfinanciering stort in

De omvang van de oorlogsuitgaven

De oorlogsuitgaven zijn de belangrijkste motor achter de begrotingscrisis.

• De begroting voor 2026 reserveert 16,84 biljoen roebel (~$238 miljard) voor defensie en veiligheid – bijna 40% van alle federale uitgaven .
• Ongeveer 30% van de totale uitgaven gaat rechtstreeks naar de krijgsmacht en de defensie-industrie; samen met de veiligheidsdiensten komt dat neer op bijna 40% .
• De totale federale financiering voor de oorlog en het leger bedroeg in 2025 ongeveer 16 biljoen roebel (7,5% van het bbp) . Hoewel de geplande militaire uitgaven als aandeel van het bbp zijn verlaagd, blijven de absolute bedragen stijgen .
• Volgens bronnen van Bloomberg ligt de oorlogsuitgaven op koers om de begrotingstoewijzingen voor 2026 met nog eens 4 à 5 biljoen roebel (~40% boven het begrote niveau) te overschrijden .

Impact op burgerlijke programma's en wetenschapsfinanciering

De verschuiving van middelen naar de oorlog gaat ten koste van de burgerlijke sector.

• Burgerlijk wetenschappelijk onderzoek ontving in 2025 792,1 miljard roebel ($8,7-9,6 miljard) – slechts 2,5% van de totale federale uitgaven en 22 keer minder dan de militaire uitgaven .
• De overheid heeft het burgerlijk onderzoek in twee jaar tijd met 25% gekort, waarbij het toegepaste onderzoek het zwaarst wordt getroffen .
• Acht van Poetin's vlaggenschip-projecten voor 'technologisch leiderschap' ontvingen slechts 201,9 miljard roebel ($2,46 miljard) van de geplande 324,4 miljard roebel ($3,95+ miljard) – een korting van meer dan 37% .
• Het ruimtevaarttechnologieproject kreeg helemaal geen financiering in plaats van de geplande 10 miljard roebel; de projecten 'Nieuwe Materialen en Chemie' en 'Industriële Mobiliteit' werden met bijna 40% gekort .
• De overheid bereidt een korting van 10% op alle 'niet-gevoelige' uitgaven voor, terwijl militaire en sociale uitgaven worden ontzien .

Poetin's reactie en het fiscale frame van het Kremlin

President Poetin doet de fiscale spanning in het openbaar af als onbeduidend.

• In juni 2026 beweerde hij dat de begroting een overschot had, en vertelde hij investeerders dat de economie 'in uitstekende staat' verkeerde en dat de groeivertraging een 'bewust, gecontroleerd proces' was . In werkelijkheid was het overschot van juni tijdelijk – juli liet een tekort zien van 724 miljard roebel ($8,8 miljard) .
• Tijdens zijn vijfde oorlogs-'Russian Davos' (het Internationale Economische Forum in Sint-Petersburg) presenteerde Poetin geen groeistrategie, terwijl het bedrijfsleven geen einde ziet aan de oorlog .
• Hij heeft de Centrale Bank onder druk gezet om de rente te verlagen, door in juli 2026 twee keer te suggereren dat de rente omlaag moest – een ongewoon directe inmenging in het monetaire beleid . De Bank van Rusland gaf gehoor en verlaagde de beleidsrente naar 14,00%, ondanks een hoge inflatie .
• Wat betreft wetenschapsfinanciering eist Poetin dat het bedrijfsleven de Russische wetenschap gaat financieren omdat de staat geld naar de oorlog verschuift .

Algemene economische uitdagingen

Inflatie

• De officiële inflatieverwachting voor 2026 is 4,0-5,0%, maar de Centrale Bank meldt dat de prijsstijging in het eerste kwartaal van 2026 is versneld tot 8,7% (SAAR), met een kerninflatie van 6,3% . Oekraïense drone-aanvallen op olieraffinaderijen hebben de brandstofvoorziening verder verstoord .
• De beleidsrente van de Centrale Bank voor 2026 zal naar verwachting gemiddeld 14,0-14,6% bedragen, met pas geleidelijke versoepeling na 2028 .

Arbeidstekort

• De instroom van arbeidsmigranten uit Centraal-Azië is in de eerste helft van 2026 met ongeveer 15% gedaald, wat het toch al kritieke tekort verder verdiept . Militaire mobilisatie en emigratie hebben ook het personeelsbestand in de industrie, bouw en dienstensector uitgeput. De werkloosheid staat op een historisch laag niveau van 2% .

Groeivertraging

• De officiële bbp-groeiraming voor 2026 is slechts 0,4% . De Bank van Finland (BOFIT) verwacht een groei van ongeveer 1% in 2026, die daalt naar circa 0,5% in 2027-2028 . De economie kromp in het eerste kwartaal van 2026 met 0,2%, de eerste krimp op kwartaalbasis sinds 2023 .

Begrotingskoers

• Het tekort gaat richting een vijfde opeenvolgende jaar van rode cijfers, waarbij de totale uitgaven de inkomsten over de hele cyclus met ongeveer 10% van het bbp overschrijden . Het EU-instituut voor veiligheidsstudies waarschuwt dat Rusland 'de toekomst van het land verhypothekeert' nu structurele economische zwakheden zichtbaar worden, en dat het Kremlin waarschijnlijk zal proberen 'zich erdoorheen te slaan' – hoewel escalatie een mogelijkheid blijft als Poetin concludeert dat de tijd niet aan zijn kant staat .