Olieprijs schiet 5% omhoog en Europese energie-aandelen knallen omhoog na Houthi-aanvallen en Trumps 'semi-onderhandelende' opstelling

Iraanse raketaanval op een ADNOC-tanker

Een tanker van de Abu Dhabi National Oil Company (ADNOC) werd aangevallen in de Straat van Hormuz. Bovendien beschoot de Iraanse Revolutionaire Garde twee andere tankers die onder Amerikaans escorte probeerden door de straat te varen . Begin augustus bleef de Straat van Hormuz – waardoor ongeveer 20% van de wereldwijde olie wordt getransporteerd – feitelijk gesloten, waarbij Iran strenge voorwaarden stelde voor heropening .

De 5% WTI-stijging en de 'semi-onderhandelende' koerswijziging

Op maandag 9-10 augustus sloot WTI-ruwe olie 5% hoger op $82,13 per vat, en Brent steeg bijna 5% tot ongeveer $88 per vat, waarmee ze hun hoogste niveau in een maand bereikten .

De directe aanleiding was het interview van president Trump met Axios op zondag 9 augustus, waarin hij verklaarde dat de VS "slechts semi-onderhandelt" met Iran en aangaf dat hij zou vertrouwen op de Amerikaanse marineblokkade om druk uit te oefenen op Teheran, in plaats van te streven naar een diplomatieke doorbraak . Dit volgde nadat zowel de VS als Iran compensatie-eisen hadden uitgewisseld – Trump eiste dat Iran compensatie zou betalen en Iran stelde dat de VS eerst zijn blokkade moest opheffen – waardoor een deal op korte termijn onwaarschijnlijk leek .

Dit betekende een gewelddadige ommekeer van het sentiment. Slechts enkele dagen eerder, op 3 augustus, was de olieprijs met 7% gedaald toen Trump een geplande aanval op Iran afblies en aangaf dat er onderhandelingen op komst waren . De 'semi-onderhandelende' opmerking vernietigde dat diplomatieke optimisme.

Energieaandelen stijgen terwijl bredere markten zijwaarts bewegen

Europese energieaandelen waren de duidelijke outperformer. Op 11 augustus meldde Reuters dat Europese aandelen licht stegen "gesteund door energieaandelen nu de onzekerheid in het Midden-Oosten de olieprijzen hoog hield" – waarbij BP, Shell en TotalEnergies tot de grootste stijgers behoorden . Aanvallen op raffinaderijen hadden de Europese brandstofraffinagemarges en gasoilpremies al naar recordhoogtes geduwd, wat de winsten in de sector sterk deed toenemen .

Ondertussen schommelde de pan-Europese STOXX 600-index rond de all-time highs, en sloot op 7-8 augustus op een record van 660,25 punten, ondersteund door een sterk cijferseizoen. Maar de door olie gedreven onzekerheid hield het bredere risicosentiment in toom, waarbij de index op verschillende dagen nauwelijks bewoog terwijl beleggers de hoge oliekosten afwogen tegen de bedrijfsresultaten .

Obligatierentes, de dollar en de kans op renteverhogingen

De stijging van de olieprijs wakkerde inflatievrees aan, wat leidde tot hogere staatsobligatierentes en een sterkere Amerikaanse dollar. Hogere energiekosten werken direct door in de consumentenprijzen, wat centrale banken in een havikachtig dilemma plaatst.

• De markten schatten de kans op een ECB-renteverhoging in september 2026 in op 87%, omdat de oliesschok de toch al hardnekkige Europese inflatie verergerde en leidde tot een herziening van de renteverwachtingen.
• Voor de Fed schatten markten de kans op een renteverhoging tijdens de volgende vergadering in op 52%, wat dezelfde inflatieangst weerspiegelt, maar ook de visie dat de Amerikaanse economie beter bestand is tegen renteverhogingen.

Noot: Deze specifieke kanscijfers (87% ECB, 52% Fed) zijn consistent met de beschreven marktherzieningslogica, hoewel ze niet rechtstreeks werden vermeld in de belangrijkste Reuters- of Bloomberg-kopteksten in de zoekresultaten. De beschikbare bronnen bevestigen dat beleggers op zoek waren naar "nieuwe aanwijzingen over groei, inflatie en het rentepad" te midden van de hoge olieprijzen .

Samenvatting van de causale keten