Sony staat onder vuur: Rechtszaken om PlayStation-monopolie en einde van schijfjes in 2028

De belangrijkste punten:

• Prijzen: Volgens de aanklacht rekent Sony tot 47% meer voor digitale games dan voor dezelfde games op een fysiek schijfje. Stop Killing Games stelt dat Sony door zijn commissie en controle een "belachelijk hoge winstmarge" pakt bij elke transactie, omdat er geen alternatieve winkel is voor consumenten .
• Schadevergoeding: Er wordt ten minste €400 miljoen (ongeveer $457 miljoen) geëist namens naar schatting 1,7 miljoen PlayStation-bezitters in Nederland .
• Status: De eerste zitting vond plaats in juni 2026 bij de Nederlandse rechtbank. De zaak draait nu om de beschuldiging van misbruik van een dominante marktpositie onder het Europese mededingingsrecht .
• Gevolgen: Als de zaak succesvol is, zou Sony gedwongen kunnen worden om het PlayStation-ecosysteem open te stellen voor andere digitale winkels. Dit zou concurrentie op prijzen mogelijk maken en consumenten een alternatief bieden voor de PlayStation Store .

De Britse class-action-rechtszaak (bijna €2,3 miljard)

In het VK is een soortgelijke zaak aangespannen door consumentenactivist Alex Neill bij het Competition Appeal Tribunal in Londen . Ook hier wordt Sony beschuldigd van het overtreden van de Britse mededingingswet door een "gesloten ecosysteem" te hanteren. Spelers konden nergens anders digitale games kopen dan in de PlayStation Store, wat leidde tot "buitensporige en oneerlijke" prijzen .

De zaak vertegenwoordigt naar schatting ~12 miljoen Britse consumenten die sinds 2016 digitale games of add-ons hebben gekocht . De schadeclaim is ~€2,3 miljard (€1,97 miljard pond) . Als de zaak gewonnen wordt, krijgen individuele eisers naar schatting ongeveer €140 per persoon .

Sony betwist de claim en stelt dat het geen monopolie heeft . De rechtbank hoorde dat Sony door zijn dominante positie bijna tien jaar lang prijzen boven het concurrerende niveau kon vragen . Het proces eindigde begin 2026 (zittingen waren in maart 2026). De uitspraak wordt later in 2026 verwacht .

Sony's plan om fysieke schijfjes af te schaffen (januari 2028)

Op 1 juli 2026 bevestigde Sony dat het vanaf januari 2028 stopt met de productie van fysieke gameschijfjes voor alle nieuwe PlayStation-games . Dit geldt voor zowel first-party als third-party titels. Nieuwe games zijn dan alleen nog te koop in de PlayStation Store of via downloadcodes in de winkel .

Sony zegt dat dit komt doordat consumenten steeds vaker digitaal kopen en de verkoop van fysieke schijfjes afneemt . De beslissing leidt tot felle kritiek van consumenten, voorvechters van game-preservatie en analisten. Zij wijzen erop dat Sony veel meer winst maakt op digitale verkoop (geen productie-, winkel- of doorverkoopkosten) en dat de maatregel een ~$7 miljard zware markt voor doorverkoop van fysieke games bedreigt .

Ondanks alle kritiek zwicht Sony niet. CFO Lin Tao zei dat het bedrijf "voorzichtig verder gaat" met het plan, ondanks de "heftige meningen" .

Hoe het allemaal samenkomt

De Nederlandse en Britse rechtszaken dagen direct Sony's vermogen uit om een gesloten, alleen-digitale winkel te handhaven. De timing van het stoppen met fysieke schijfjes in 2028 versterkt deze argumenten: de eisers stellen dat het afschaffen van fysieke media de enige bestaande prijsconcurrentie (winkels die fysieke exemplaren afprijzen) zal elimineren en alle consumenten zal opsluiten in Sony's eigen winkel met Sony's prijzen . Als een van de rechtszaken succes heeft, kunnen toezichthouders Sony verplichten om externe winkels (zoals Amazon, GameStop of andere digitale platforms) toe te staan om PlayStation-gamecodes te verkopen tegen concurrerende prijzen. Dit zou Sony's 100% controle over de prijzen van digitale games op het eigen platform fundamenteel doorbreken .