Chinese 'teapot'-raffinaderijen worstelen met de Hormuz-oliecrisis

De voorraden benzine en diesel in Shandong daalden in juni ook snel na aanzienlijke productieverlagingen. De binnenlandse vraag bleef weliswaar zwak, maar de afname van producten versnelde . Verschillende in Shandong gevestigde 'teapots' hebben aangegeven dat ze bereid zijn de verwerking te verminderen of op te schorten nadat de ruwe-olievoorraden die in maart en april waren opgebouwd, zijn uitgeput .

China publiceert geen officiële ruwe-olievoorraadstatistieken. Alle volume schattingen – van het IEA, Kpler en de EIA – zijn afgeleid van het wiskundige verschil tussen de gerapporteerde douane-importvolumes en de geschatte raffinaderijdoorvoer .

'Teapots', Iraanse Ruwe Olie en Amerikaanse Sancties: Een Gebroken Relatie

'Teapot'-raffinaderijen in Shandong waren van oudsher de voornaamste afnemers van Iraanse ruwe olie. China kocht ongeveer 90% van de totale Iraanse olie-export . De dynamiek is de afgelopen maanden echter sterk veranderd door drie samenkomende krachten: de oorlogsgerelateerde verstoring van de stromen door de Straat van Hormuz, de verscherpte Amerikaanse sanctiehandhaving en de beschikbaarheid van goedkopere alternatieve Midden-Oosten kwaliteiten.

Massale Omschakeling naar Niet-Iraanse Midden-Oosten Ruwe Olie

In de afgelopen weken kochten de Shandong-'teapots' 16 miljoen tot 20,5 miljoen vaten ruwe olie uit Qatar, Irak en de Verenigde Arabische Emiraten. Dit was hun grootste aankoop van niet-gesanctioneerde Midden-Oosten olie sinds het begin van het Iran-conflict . Een particuliere megaraffinaderij (Shenghong Petrochemical) kocht ook ongeveer 12 miljoen vaten Iraakse, Abu Dhabi en Saoedische ruwe olie voor aankomst in juli, nadat Golfproducenten de prijzen hadden verlaagd . Er werd nog eens ~20 miljoen vaten Midden-Oosten ruwe olie gekocht voor lading in juli-augustus, waarbij sommige 'teapots' de ladingen zelfs probeerden door te verkopen voor winst .

Iraanse Olie Vast op Zee

Terwijl Chinese 'teapots' overstapten naar rivaliserende Midden-Oosten leveranciers, nam de hoeveelheid Iraanse olie die op zee ronddobbert enorm toe. Tussen 15 juni en 6 juli werd ongeveer 30 miljoen vaten Iraanse olie geladen, volgens tankervolgsysteem Vortexa Analytics . Kpler registreerde naar schatting 34,5 miljoen vaten Iraanse ruwe olie die de Straat van Hormuz passeerden op 21 tankers vanaf slechts één laadterminal . Eind april bevond zich ongeveer 165 miljoen vaten Iraanse olie in transit buiten de Perzische Golf, wat overeenkomt met ongeveer vier maanden aan normale Chinese import uit Iran .

Escalatie van Amerikaanse Sancties

OFAC heeft sinds april 2025 ten minste vijf Chinese 'teapot'-raffinaderijen (waaronder Hengli Petrochemical, Shandong Shouguang Luqing en Shandong Shengxing) op de sanctielijst geplaatst. In april 2026 gaf het een formeel advies uit dat financiële instellingen waarschuwde voor sanctierisico's bij het omgaan met deze raffinaderijen . China reageerde door voor het eerst zijn anti-sanctie blokkeringsregels in te roepen en kondigde een gerechtelijk bevel aan om de handhaving van Amerikaanse sancties tegen de vijf genoemde raffinaderijen te blokkeren .

Hervatting van Iraanse Aankopen?

Eind juli 2026 begonnen sommige 'teapots' weer voorzichtig naar Iraanse olie te kijken voor levering in september, maar de terugkeer van de Amerikaanse 'maximum pressure'-sancties na het uiteenvallen van het staakt-het-vuren maakt nieuwe Iraanse aankopen zeer riskant . De drijvende opslag van Iran blijft enorm, en de goedkopere alternatieve Midden-Oosten kwaliteiten die beschikbaar kwamen tijdens de korte heropening van Hormuz, zijn inmiddels weer schaarser geworden.

Chinese Ruwe-Olie Importtrends: Juli 2026 versus Voorgaande Maanden

De Chinese ruwe-olieimport kende in juli 2026 een opleving ten opzichte van het bijna tienjarige dieptepunt in juni, gedreven door de korte heropening van de Straat van Hormuz en een toename van aankopen uit Rusland en andere niet-Midden-Oosterse bronnen.

Belangrijkste details:

• De import in juli van 35,73 miljoen ton (8,41 miljoen bpd) was de hoogste in drie maanden, maar nog steeds 24,3% lager dan in juli 2025 .
• Het gemiddelde over juni-juli van ~7,78 miljoen bpd is ongeveer 4,21 miljoen bpd lager dan het maandelijkse gemiddelde van ~12 miljoen bpd in 2025 vóór de oorlog .
• Kpler-gegevens tonen aan dat de Chinese zeetransportimport in juli herstelde tot 6,94 miljoen bpd, tegen 5,99 miljoen bpd in juni .
• Het herstel werd gedreven door goedkopere Midden-Oosten vaten die werden gekocht toen Hormuz in juni kort heropende, plus een toename van de aankopen van Russische ESPO-ruwe olie. Sinopec alleen al boekte 30–40 ESPO-ladingen voor levering in juli-september, wat overeenkomt met ~241.000–320.000 bpd .
• De Chinese import uit het Midden-Oosten werd in juli door Kpler geschat op 2,71 miljoen bpd .

De totale Chinese ruwe-olieimport daalde in het tweede kwartaal van 2026 met 32% ten opzichte van het eerste kwartaal, met een gemiddelde van slechts 8,1 miljoen bpd, volgens de U.S. Energy Information Administration .

Straat van Hormuz: Van Sluiting naar Beperkte Doorvaart

De Straat van Hormuz blijft de dominante verstoringsfactor voor de Chinese ruwe-olieketen. Hier is een tijdlijn van de belangrijkste ontwikkelingen:

• Eerste sluiting (28 feb – 7 apr 2026): Kort na het begin van de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran, verklaarden Iraanse strijdkrachten de Straat gesloten. Het dagelijkse aantal tankerpassages stortte in van ~130 naar minder dan 10 schepen .
• Piekverstoring: Op het hoogtepunt zat er ruwweg 13 miljoen bpd aan olievoorraad vast achter Hormuz, waardoor Golfproducenten velden moesten sluiten en raffinaderijen de productie moesten terugschroeven .
• Gedeeltelijke heropening (juni 2026): Het verkeer begon weer toe te nemen. De Amerikaanse minister van Energie Chris Wright zei op 9 juni dat het scheepsverkeer door de Straat "zeer sterk aan het stijgen was" , en een kort venster van hervatte stromen stelde enkele ladingen in staat naar China te vertrekken.
• Uiteenvallen staakt-het-vuren en hernieuwde verstoring: Nadat het staakt-het-vuren tussen de VS en Iran was ingestort, werd het tekort aan ruwe-olie zendingen uit het Midden-Oosten "opnieuw groter, bijna terug naar wat het was tijdens de eerste maanden van het conflict," met prijzen terug in de range van $80–$100/vat .
• Huidige status (begin augustus 2026): De straat functioneert effectief slechts op beperkte schaal, met prohibitieve verzekeringskosten en aanzienlijke veiligheidsrisico's . De Congressional Research Service beschrijft het verkeersniveau als "precipiteus gedaald" ten opzichte van de norm van voor de oorlog, hoewel sommige schepen met uitgeschakelde transponders toch doorvaren .
• Impact op China: Het gecombineerde importgemiddelde van China over juni-juli van 7,78 miljoen bpd ligt ongeveer 4,2 miljoen bpd onder het niveau van voor de oorlog, waarbij het gat grotendeels kan worden toegeschreven aan het verloren gegane aanbod via Hormuz . China heeft dit gecompenseerd door zwaar te putten uit zijn strategische en commerciële voorraden (bijna 1,4 miljard vaten aan strategische reserves per december 2025) , het opvoeren van Russische pijpleiding- en ESPO-stromen, en het diversifiëren naar niet-Midden-Oosterse kwaliteiten.

Conclusie

China's 'teapot'-raffinaderijen navigeren door de meest ernstige aanbodverstoring in decennia door hun voorraden af te bouwen, over te schakelen op niet-Iraanse ruwe olie uit het Midden-Oosten en Russische ESPO, en door een steeds agressiever Amerikaans sanctieregime te omzeilen. Hoewel de import in juli een bescheiden opleving liet zien, betekent de hernieuwde verstoring bij Hormuz dat de aanbodkrapte nog lang niet voorbij is. De voorraadniveaus bij de Shandong-'teapots' blijven laag, en het venster voor de aankoop van Iraanse ruwe olie – historisch gezien de levensader van de 'teapots' – lijkt verder te sluiten naarmate de sanctiehandhaving intensiveert.