De gevestigde bedrijven pompen kapitaal in productie op een schaal die geen enkele Chinese concurrent kan evenaren. TSMC beloofde in juli 2026 nog eens $100 miljard extra te investeren in de VS en rapporteerde een recordomzet van NT$417 miljard ($13,17 miljard) . De marktkapitalisatie bereikte ongeveer $1,85 biljoen, goed voor meer dan 40% van de Taiwanese Taiex-index . SK Hynix lanceerde een aandelenverkoop in de VS om tot $36 miljard op te halen voor HBM- en geavanceerde geheugenfabrieken . ASML heeft een orderportefeuille van $45 miljard met brutomarges van 53%, gedreven door $13 miljard aan jaarlijkse vrije kasstroom en een inkoopprogramma van €12 miljard .
Ter vergelijking: China's grootste gieterij, SMIC, zit nog steeds op 7nm-productie via DUV-multi-patterning – meerdere generaties achterop – en heeft te maken met een groter wordende capaciteitskloof aan de geavanceerde grens .
| Aspect | Positie gevestigde bedrijven | Chinese achterstand |
|---|---|---|
| Geavanceerde logica | TSMC produceert ~92% van 's werelds meest geavanceerde chips (sub-7nm) en 99% van AI-trainingschips | SMIC op 7nm via multi-patterning; geen toegang tot EUV |
| EUV-lithografie | ASML heeft een monopolie van 100% op EUV-machines; geen westerse concurrent, laat staan een Chinese | China's gerapporteerde DUV-tool (juli 2026) is onbewezen qua opbrengst, betrouwbaarheid en schaal vergeleken met ASML |
| HBM-geheugen | SK Hynix domineert high-bandwidth geheugen voor AI-versnellers, samen met Samsung | Chinese geheugenmaker CXMT staat nog in de kinderschoenen |
| Productie-ecosysteem | TSMC's integratie van procescontrole, apparatuurcoördinatie, verpakking en opbrengstbeheer is 'het moeilijkst te repliceren ter wereld' | Geen Chinese gieterij heeft tientallen jaren productiegegevens en leercurves opgebouwd |
| AI-gestuurde fabrieksintelligentie | TSMC integreert AI in planning, defectdetectie en procesoptimalisatie | China heeft geen equivalente AI-integratie op fabrieksniveau op schaal |
ASML's positie is bijzonder onaantastbaar. Zoals Baillie Gifford's eigen analyse stelt: om dezelfde reden dat ASML geen concurrenten heeft in het Westen, 'zal het ook in China voorlopig geen significante concurrenten krijgen, simpelweg omdat dit het meest complexe gereedschap is dat vandaag de dag bestaat' . Zelfs China's gerapporteerde DUV-doorbraak eind juli 2026 – die €60 miljard van ASML's marktwaarde in twee dagen wegvaagde – wordt door analisten gezien als een technologie die 'nog een lange weg te gaan heeft' om ASML's prestaties en opbrengst te evenaren .
De AI-hausse heeft een buitengewone geografische concentratie van marktwaarde gecreëerd. TSMC (~$1,85 biljoen) is het meest waardevolle bedrijf in Azië en maakte alleen al meer dan 40% uit van de Taiex-index . SK Hynix trad in mei 2026 toe tot de biljoenenclub; samen met Samsung Electronics vormde het meer dan 42% van de Zuid-Koreaanse Kospi-index – een historisch record . De Taiwanese aandelenmarkt overtrof India en werd de vijfde grootste ter wereld, bijna volledig gestuwd door TSMC . Deze concentratie betekent dat de beursprestaties van twee hele nationale markten rechtstreeks afhangen van het lot van deze drie bedrijven – een structurele geopolitieke kwetsbaarheid, maar ook een kracht .
McPadden's these erkent de risico's, maar stelt dat de voordelen duurzaam zijn:
China heeft wel degelijk vooruitgang geboekt. SMIC produceert 7nm-chips, CXMT steeg bij zijn beursgang in Shanghai in augustus 2026 met 466%, en er werd een eigen DUV-tool gerapporteerd . Analisten zijn het er echter over eens dat deze nog ver achterlopen op de gevestigde bedrijven aan de geavanceerde grens . McPadden's argument is een beleggingsthese van een long-only groeimanager – het is inherent optimistisch over de gevestigde bedrijven en kan ontwrichtende scenario's zoals een totale blokkade van Taiwan of een onverwachte Chinese lithografie-doorbraak mogelijk onderwaarderen.
McPadden betoogt dat TSMC, SK Hynix en ASML profiteren van een zelfversterkend oligopolie: enorme kapitaaluitgaven ($100 miljard+ voor TSMC, $36 miljard voor SK Hynix), een groeiende technologische kloof (92% van geavanceerde chips, 100% EUV-monopolie, decennia aan procesleergegevens), marktkapitalisaties van biljoenen dollars die nog meer R&D financieren, en exportbeperkingen die de toegang van China tot essentiële tools blokkeren. De redactionele bijdrage van de Taipei Times ondersteunt dit door TSMC's productiesysteem te omschrijven als 'waarschijnlijk het moeilijkst te repliceren ter wereld' en te stellen dat concurrenten 'kunnen beginnen te voelen dat het steeds moeilijker wordt om de kloof te dichten' . Het bewijs ondersteunt de these dat deze posities structureel duurzaam zijn, al zijn ze niet immuun voor geopolitieke schokken.