Kazachse olieproductie stijgt met 40%: herstel Tengiz-veld na drone-aanvallen

Wat veroorzaakte de 40%-piek?

De piek was een herstelstuiter na een grimmige juli. Oekraïense drone-aanvallen op tankers en infrastructuur bij de CPC-terminal in Novorossiysk dwongen drie aparte opschortingen van ladingen af in juli 2026 . De CPC stopte met het accepteren van Kazachse olie, de opslagtanks bij de terminal raakten vol, en Kazachstan werd gedwongen de productie drastisch te verlagen – volgens sommige bronnen halveerde de dagelijkse productie tot ongeveer 1 miljoen bpd .

Tengiz was de grootste factor. Een bron vertelde Reuters dat het grootste veld van Kazachstan de productie tijdens de CPC-storing meer dan halveerde . Toen de ladingen eind juli werden hervat, herstelde Tengiz de productie snel, en op 9 augustus was de nationale opleving compleet .

De cijfers bevestigen dat het een terugveren was. Het cijfer van ~2,08 miljoen bpd op 9 augustus is consistent met de recordniveaus van Kazachstan vóór de verstoring. De CPC-ladingen in juli vielen meer dan 20% achter op het plan als gevolg van de aanvallen .

De rol van het Tengiz-veld in het herstel

Tengiz, geëxploiteerd door Chevron (via haar joint venture Tengizchevroil), is de motor van de Kazachse oliesector. Het veld zorgde voor een recordproductie van ruwe olie van 1,88 miljoen bpd in juni 2025 en is de belangrijkste bron geweest van de aanhoudende overproductie van Kazachstan ten opzichte van de OPEC+-quota .

Tengiz bevindt zich midden in een meerjarig uitbreidingsproject (Tengizchevroil) dat de capaciteit van het veld gestaag heeft vergroot. Deze structurele groei betekent dat elke keer dat de CPC-route heropent, Tengiz snel weer kan opschalen – zoals op 9 augustus gebeurde .

De CPC-route verwerkt ongeveer 80% van de totale ruwe-export van Kazachstan . Er is geen pijpleidingalternatief met vergelijkbare capaciteit, waardoor het hele productiesysteem gegijzeld wordt door de veiligheid van de Zwarte Zee-terminal in Novorossiysk.

Wereldwijde aanbodcontext en OPEC+-naleving

Kazachstan is een chronische OPEC+-overproducent. In juni 2025 bereikte de ruwe-olieproductie 1,88 miljoen bpd – ver boven het officiële OPEC+-quotum van ~1,5 miljoen bpd destijds . Het land heeft consequent zijn doelen overschreden, gedreven door de uitbreiding van Tengiz .

Nieuwe quota stijgen, maar de overproductie houdt aan. Zeven OPEC+-leden kwamen overeen de gecombineerde productiedoelen in augustus 2026 met 188.000 bpd te verhogen, en het ruwe-oliequotum van Kazachstan steeg naar 1,628 miljoen bpd voor september 2026 . Zelfs met dit hogere quotum ligt de productie van Kazachstan op 9 augustus (~2,08 miljoen bpd inclusief condensaat) ver boven de limiet voor alleen ruwe olie.

Er bestaan compensatieplannen, maar ze worden niet nageleefd. Zes OPEC+-overproducenten, waaronder Kazachstan, dienden schema's in om ongeveer 434.000 bpd aan cumulatieve overproductie te compenseren, met als doel volledige aanpassing halverwege 2026 . Vice-minister van Energie Alibek Zhamauov liet OPEC echter in mei 2025 weten dat het land de productie niet zou verlagen . Er zijn geen formele sancties opgelegd door OPEC+ .

De drone-aanvallen hielpen tijdelijk bij de naleving. De CPC-verstoringen in juli dwongen de productie van Kazachstan onvrijwillig omlaag, waardoor het tijdelijk dichter bij zijn quotum kwam. Maar de piek van 9 augustus laat zien dat Kazachstan, zodra de exportroute weer opengaat, terugkeert naar overproductie .

Geplande pijpleidingdiversificatie

Kazachstan werkt actief aan het verminderen van de afhankelijkheid van de CPC-route. Na de drone-aanvallen van juli 2026 bevestigde het energieministerie dat het alternatieve exportroutes via Azerbeidzjan evalueert, waaronder:

• Baku-Tbilisi-Ceyhan (BTC)-pijpleiding – vermijdt Russisch grondgebied volledig en eindigt in Ceyhan aan de Middellandse Zee .
• Baku-Supsa-pijpleiding – een kleinere route naar de Zwarte Zeekust van Georgië .
• Trans-Kaspische route – olie wordt via de Kaspische Zee naar Baku verscheept en vervolgens via pijpleidingen verder getransporteerd .

De volumes zijn nog klein, maar groeien. KazMunayGas (KMG), het nationale oliebedrijf van Kazachstan, transporteerde in 2025 1,3 miljoen ton via de BTC en is van plan dit in 2026 met 31% te verhogen tot 1,7 miljoen ton . Er werd ook een apart doel van 2,2 miljoen ton via de Trans-Kaspische/BTC-corridor gemeld . Deze volumes blijven echter een fractie van de ongeveer 80 miljoen ton per jaar die normaal via de CPC stroomt .

Er is geen snelle oplossing in zicht. Analisten merken op dat de alternatieve routes, zelfs na uitbreiding, slechts een klein deel van het exportvolume van Kazachstan kunnen absorberen. De structurele afhankelijkheid van het land van de CPC zal waarschijnlijk nog jaren aanhouden .