2025 Klimaatrapport: record CO₂, oceaanwarmte en orkaan Melissa

2025: een van de drie warmste jaren ooit gemeten

Volgens meerdere onafhankelijke datasets was 2025 het op één na of derde warmste jaar sinds het begin van de waarnemingen in het midden van de 19e eeuw . NOAA's mondiale temperatuurrecord (daterend uit 1850) plaatst 2025 als het derde warmste jaar, met een jaarlijkse mondiale oppervlaktetemperatuur die 1,17 °C (2,11 °F) boven het 20e-eeuwse gemiddelde lag . Het jaar was iets koeler dan het recordwarme 2024, mede door de overgang van El Niño-omstandigheden . De 10 warmste jaren in de historische reeks zijn allemaal opgetreden sinds 2015 .

Oceaanwarmte bereikt recordhoogte

De warmte-inhoud van de bovenste oceaan bereikte in 2025 een recordhoogte . De oceaan blijft het overgrote deel van de overtollige warmte absorberen die wordt vastgehouden door broeikasgassen. De snelheid van de oceaanopwarming in de afgelopen twintig jaar (2005–2025) is meer dan twee keer zo hoog als in de periode 1960–2005 . Deze geabsorbeerde warmte is elk jaar gelijk aan ongeveer 18 keer het jaarlijkse menselijke energieverbruik in de afgelopen twee decennia .

Mondiale zeespiegel op recordhoogte

De gemiddelde mondiale zeespiegel bereikte in 2025 een recordhoogte, waarmee een meer decennialange trend van versnelde stijging wordt voortgezet . Van 2012 tot 2025 steeg de zeespiegel met een jaarlijks tempo van 4,75 mm, vergeleken met 2,65 mm per jaar van 1993 tot 2011 . Deze versnelling wordt veroorzaakt door zowel thermische uitzetting van het oceaanwater als smeltwater van gletsjers en ijskappen .

Noordpool: recordlaagte zee-ijs, snelle opwarming

Het zee-ijs in het Noordpoolgebied bleef afnemen. De jaarlijkse maximale omvang van het zee-ijs in maart 2025 was de laagste in de 47-jarige satellietgeschiedenis, terwijl het septemberminimum (zomer) het 10e laagste was ooit gemeten . De ijsbedekking aan het einde van de zomer van 2025 was 28% kleiner dan in 2005 en het overgebleven ijs was aanzienlijk jonger en dunner . De luchttemperaturen aan het oppervlak in het Noordpoolgebied van oktober 2024 tot september 2025 waren de hoogste sinds 1900, waarbij de regio meer dan twee keer zo snel opwarmt als het wereldwijde gemiddelde . Het rapport benadrukt grote veranderingen, zoals 'atlantificatie' — de toestroom van warmere, zoutere Atlantische wateren — en meer regenval .

Zee-ijs rond Antarctica blijft onder gemiddelde

De omvang van het zee-ijs rond Antarctica bleef in 2025 ruim onder het langjarig gemiddelde, hoewel de precieze jaarlijkse rangschikking verschilt per dataset . De regio vertoonde over het geheel genomen een verminderde ijsbedekking in vergelijking met historische referentiewaarden, waarmee een trend van afname van de afgelopen jaren wordt voortgezet .

Wereldwijde gletsjerafname versnelt

Gletsjers wereldwijd verloren in 2025 aanzienlijke massa, waarmee een patroon van versnelde terugtrekking wordt voortgezet . Het voorgaande jaar, 2024, had al een record gevestigd voor het grootste ijsverlies van gletsjers in één jaar . Vooral gletsjers en ijskappen op het Noordpoolgebied buiten Groenland hadden te lijden onder ernstige verliezen. Gletsjers in Arctisch Scandinavië en Spitsbergen kenden in het balansjaar 2023/24 hun meest negatieve massabalans ooit gemeten . Ook de Groenlandse ijskap verloor in 2025 massa, het 29e opeenvolgende jaar van netto ijsverlies .

Tropische cycloonactiviteit en orkaan Melissa

Wereldwijd waren er in 2025 101 genoemde tropische stormen, boven het gemiddelde van 88 voor de periode 1991–2020. Hiervan bereikten er 52 de kracht van een orkaan/tyfoon en 24 de kracht van een zware cycloon .

Orkaan Melissa was de belangrijkste storm van het jaar en het onderwerp van uitvoerig klimaatonderzoek:

• Melissa was een zeer krachtige categorie 5-orkaan die eind oktober 2025 een catastrofale landing maakte op Jamaica en later ook Cuba en Haïti trof .
• De maximale aanhoudende windsnelheden bereikten 160 knopen (185 mph), waarmee het op gelijke hoogte kwam met orkaan Allen als de sterkste Atlantische orkaan ooit gemeten op windsnelheid, en met orkanen Dorian en de Labour Day-orkaan van 1935 als de sterkste aan land komende Atlantische orkaan ooit . De minimale centrale druk bij aanlanding was 892 hPa .
• Het was de meest intense tropische cycloon wereldwijd in 2025 .
• Melissa eiste ten minste 45 levens in Jamaica en veroorzaakte economische schade van ongeveer 8,8 miljard dollar — meer dan 41% van het BBP van Jamaica . De Jamaicaanse autoriteiten maakten gebruik van hoogwaardige risicomodellen voor rampenvoorbereiding, wat hielp het aantal slachtoffers te beperken .
• Onderzoek naar klimaattoerekening door het Grantham Institute van het Imperial College London schatte dat de opwarming de maximale windsnelheid van Melissa met ongeveer 7% en de economische schade met ongeveer 34% had vergroot. Een storm van deze intensiteit die aan land komt is in het huidige klimaat ongeveer vier keer waarschijnlijker dan in een pre-industriële situatie . Een andere analyse van Climate Central wees uit dat de uitzonderlijk warme oceaanwateren die de snelle intensivering van Melissa voedden, tot 700 keer waarschijnlijker waren geworden door menselijke klimaatverandering .