Eurozone verrast met 0,4% groei in Q2 2026: gevolgen voor renteverhogingen ECB

Gevolgen voor de renteverwachtingen van de ECB

De sterkere dan verwachte groei zorgt ervoor dat de ECB een verkrappend beleid kan blijven voeren . De inflatie volgens de geharmoniseerde consumentenprijsindex (HICP) liep in juli op tot 2,9%, wat extra munitie gaf voor een renteverhoging, vooral omdat hoge olieprijzen wijzen op een verbreding van de prijsdruk . De ECB hield de rente op 2,25% tijdens de beleidsvergadering van 23 juli, maar hield expliciet de deur open voor een verhoging in september. Sommige leden van de Raad van Bestuur vroegen zich zelfs af of een verhoging toen al overwogen had moeten worden . De markten rekenen nu op 2 tot 3 renteverhogingen, te beginnen in de herfst . Uit een peiling van Reuters van 16 juli bleek al dat een groeiende meerderheid van economen een verhoging in september verwacht, en een enquête van Bloomberg onder 38 economen voorspelt een pauze in juli, maar de meesten rekenen op een laatste verhoging van 25 basispunten naar 2,50% in september .

Duitse onverwachte groei en economisch sentiment

Duitsland groeide in het tweede kwartaal met 0,2% op kwartaalbasis, meer dan de verwachte stagnatie of krimp, vooral dankzij een sterke export . Dit was een belangrijke bijdrage aan de meevaller voor de eurozone, omdat de grootste economie van Europa lange tijd een rem was geweest. De groei was echter smal: de consumptie door huishoudens en de investeringen bleven zwak, en analisten waarschuwen dat het door export gedreven herstel fragiel is . De Duitse inflatie liep in juli ook op door hogere energieprijzen als gevolg van het conflict met Iran, wat een bedreiging vormt voor de binnenlandse vraag . Het ondernemersvertrouwen verbeterde licht na de groeiverrassing en enkele positieve signalen over hervormingen van de overheid, maar de Europese Commissie beschrijft de EU-economie als geconfronteerd met een 'hernieuwde energieschok' die het vertrouwen en de reële inkomens van huishoudens aantast .

Waar economen het oneens over zijn bij het rentepad

Eenmalige verhoging versus een reeks. De Bloomberg-enquête ziet september als de 'laatste' verhoging van deze cyclus . Maar de markten rekenen op 2 tot 3 verhogingen, en sommige economen betogen dat de ECB, met een inflatie die boven de 2,5% blijft steken en nog steeds hoge energieprijzen, mogelijk tot in 2027 moet doorgaan met verhogen .

Groeioffer. Sommige economen vrezen dat verdere verkrapping het fragiele herstel de kop kost – vooral als het conflict met Iran escaleert – terwijl anderen stellen dat de meevaller de ECB 'ruimte geeft om te verhogen' zonder een recessie te veroorzaken .

Datagericht versus vooruitwijzend. De ECB benadrukt dat ze 'zich niet vooraf vastlegt op een specifiek rentepad' en van vergadering tot vergadering zal beslissen . Dit geeft veel ruimte voor onenigheid over het gewicht dat aan elk nieuw gegeven moet worden toegekend.

Neerwaartse risico's overschaduwen het positieve beeld

Geopolitieke spanningen (conflict Iran). De oorlog tussen de VS en Iran heeft de scheepvaart door de Straat van Hormuz verstoord, de olieprijzen met ongeveer 20% opgedreven en 'significante volatiliteit op de wereldwijde oliemarkten' veroorzaakt . De ECB waarschuwt dat het volledige effect van de energieschok nog niet in de economie is doorgedrongen .

Hogere inflatie. Het personeel van het Eurosysteem verwacht dat de hoofdinflatie in 2026 gemiddeld 3,0% zal bedragen, in 2027 2,3% en pas in 2028 terugkeert naar 2,0% . De kerninflatie (exclusief energie en voeding) zal naar verwachting dit en volgend jaar 2,5% blijven, wat duidt op aanhoudende onderliggende prijsdruk .

Stijgende werkloosheid. In de lenteverwachting van de Europese Commissie van 2026 stijgt de werkloosheid in de eurozone naar 6,4% in 2026 en blijft daar tot 2027, tegen 6,3% in 2025 . Het financieel-stabiliteitsoverzicht van de ECB merkt op dat de energieschok de winsten van bedrijven uitholt en kan leiden tot ontslagen .

Druk van energieprijzen. Olie- en gasprijzen blijven ruim boven het niveau van voor het conflict, en het Economisch Bulletin van de ECB van augustus 2026 noemt het vooruitzicht voor energieprijzen 'zeer volatiel' en nog steeds rond de verhoogde basislijn van de projecties van juni .

Groeiramingen verlaagd door IMF en EU. Het IMF verlaagde in juni zijn groeiverwachting voor de eurozone voor 2026 en waarschuwde dat 'een nog hardnekkigere energieschok' de groeiramingen kan halveren . De lenteraming van de Europese Commissie voorziet voor het hele jaar 2026 een groei van slechts 0,9% voor de eurozone .

Zwakke binnenlandse vraag. Consumptie en investeringen blijven gehinderd door aangetaste reële inkomens en toegenomen onzekerheid . De Duitse groei in het tweede kwartaal was volledig exportgedreven, terwijl de binnenlandse vraag nog steeds kromp .