Houthi-aanvallen op haven Mokha en Saudi Aramco-raffinaderij in Jazan

Deze raketaanvallen zijn de nieuwste escalatie in een gecoördineerde campagne van de Houthi's - gesteund door Iran - om Saoedi-Arabië onder druk te zetten door de energie-infrastructuur en Rode Zee-havens aan te vallen, terwijl ze tegelijkertijd strijden tegen Jemenitische regeringstroepen. In combinatie met de houding van Iran bij de Straat van Hormuz bedreigen deze aanvallen de wereldwijde energiestromen via twee van de meest kritieke maritieme knelpunten ter wereld.

Slachtoffers en schade in de haven van Mokha

De aanval op de haven van Mokha was verwoestend. Volgens een medische bron van AFP in Mokha kwamen minstens 11 mensen om het leven en raakten 32 gewond, onder wie zes burgers . Van de doden waren acht militairen en drie burgers .

De met de Jemenitische regering verbonden Nationale Verzetskrachten meldden een lager dodental van zeven (vier militairen en drie burgers) en 15 gewonden .

De infrastructuur van de haven liep zware schade op. Fayed al-Noman, ondersecretaris van het ministerie van Informatie, zei dat de Houthi's raketten en drones op de haven afvuurden, waarbij de gebouwen en de pier zwaar beschadigd raakten, evenals commerciële goederen en voedselvoorraden . De Jemenitische minister van Transport, Mohsen al-Amri, noemde het een "terroristische bombardement" dat leidde tot doden, gewonden en aanzienlijke materiële schade .

De situatie werd verergerd doordat er minder dan 24 uur na de eerste aanval een tweede golf Houthi-aanvallen Mokha trof. Jemenitische regeringstroepen meldden dat de luchtverdediging zes drones onderschepte, terwijl twee ballistische raketten in zee vielen zonder hun doel te raken .

Aanval op de Saudi Aramco-raffinaderij in Jazan

De militaire woordvoerder van de Houthi's, Yahya Saree, beweerde dat een drone-aanval de Aramco-raffinaderij in Jazan had getroffen en omschreef deze als "nauwkeurig" . Het Saoedische Ministerie van Energie bevestigde dat er brand was uitgebroken in de faciliteit, maar zei dat deze was geblust zonder slachtoffers . Het ministerie gaf geen oorzaak van de brand.

Dit was de tweede grote Houthi-aanval op Jazan in enkele weken tijd. Bij een aanval op 25 juli, waarbij ballistische raketten en drones werden gebruikt, vatte hetzelfde raffinaderijcomplex vlam en werd ook de exportterminal Yanbu in het noorden aangevallen . Bij die aanval op 25 juli raakten het Integrated Gasification Combined Cycle (IGCC)-complex van de raffinaderij en een tankpark beschadigd, waardoor Saudi Aramco de fabriek met een capaciteit van 400.000 vaten per dag moest stilleggen . De reparaties zouden naar verwachting op 15 augustus zijn afgerond .

De raffinaderij in Jazan diende als exporthub voor Saoedi-Arabië om de aanhoudende blokkade van Iran bij de Straat van Hormuz te omzeilen .

Rechtvaardigingen van de Houthi's

De militaire woordvoerder van de Houthi's, Yahya Saree, gaf meerdere rechtvaardigingen voor de aanvallen:

• Aanval op Mokha: Beschreven als een "grootschalige" operatie gericht op door Saoedi-Arabië gesteunde troepen en wapenopslagplaatsen, waarbij beweerd werd dat "honderden" vijandelijke militairen waren gedood en militaire kampen waren vernietigd . Saree zei dat de operatie "een groot aantal ballistische raketten en drones" omvatte en een vergelding was voor de versterking van Saoedische troepen en aanvallen op de westkust van Jemen en de provincie Taiz .
• Aanval op de raffinaderij in Jazan: Gepresenteerd als vergelding voor "Saoedische droneschendingen van het Jemenitische luchtruim" en Saoedische operaties in het noordwesten van Jemen, met name in de door Houthi's gecontroleerde provincies Hajjah en Saada .
• Bredere campagne: De Houthi's hebben een "beleg voor een beleg"-campagne en een zeeblokkade tegen de Saoedische scheepvaart in de Rode Zee en de Bab al-Mandeb afgekondigd, met het argument dat dit een legitieme reactie is op de lucht- en maritieme beperkingen die Riyad aan Jemen heeft opgelegd op verzoek van de internationaal erkende regering .

Reactie van Saoedi-Arabië

De reactie van Saoedi-Arabië was afgemeten maar had verstrekkende gevolgen:

• Het Ministerie van Energie bevestigde dat het de brand bij de raffinaderij in Jazan had geblust en zei dat "de bevoegde autoriteiten de nodige procedures voltooien om het incident af te handelen" .
• Door Saoedi-Arabië gesteunde Jemenitische troepen (Nationale Verzetskrachten) voerden vergeldingsoperaties uit langs de westkust.
• Twee dagen voor de aanval van 9 augustus ondertekende Saoedi-Arabië een defensiepact met Turkije en Pakistan als reactie op de toenemende regionale instabiliteit als gevolg van de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran . Het pact geeft aan dat het koninkrijk op zoek is naar militaire back-ups nu het conflict zich uitbreidt.
• Het koninkrijk voert ook luchtaanvallen uit op Houthi-doelen in Jemen, onder andere in Hodeidah, wat de Houthi's een "gevaarlijke escalatie" noemden .

Bredere regionale escalatie

Deze aanvallen maken deel uit van een veel bredere crisis die het energielandschap in het Midden-Oosten dreigt te hervormen:

Twee knelpunten onder druk

• De blokkade van Iran bij de Straat van Hormuz: Iran heeft zijn voorwaarden bij de Straat van Hormuz aangescherpt, waardoor de energiecrisis nog groter wordt. De Houthi-aanvallen op de Saoedische infrastructuur in de Rode Zee creëren in feite een tweede knelpuntdreiging bij de Straat Bab al-Mandeb - de nauwe doorgang tussen Jemen en Djibouti waarlangs een groot deel van de wereldwijde olie- en containervaart plaatsvindt .
• Het scheepvaartverkeer in de Golf is al aanzienlijk afgenomen nadat de Houthi's begin augustus een Saoedische olietanker voor de kust van Yanbu en een andere in de Golf van Aden hadden aangevallen .

Context van de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran

De Houthi's fungeren als een proxy van Iran en openen een "tweede front" tegen Saoedi-Arabië, waarbij ze de mondiale energievoorziening verstoren in coördinatie met de strategie van Iran in de Golf . De aanvallen zijn de eerste significante Houthi-aanvallen op Saoedisch grondgebied sinds het bestand van 2022 en markeren de feitelijke ineenstorting van de relatieve rust die vier jaar had geduurd .

Diplomatieke tegenwind

Inspanningen voor een vredesakkoord met Iran worden voortgezet, maar krijgen te maken met zware tegenwind nu het conflict zich uitbreidt van de Golf naar de Rode Zee . De aanvallen hebben wereldwijd tot bezorgdheid geleid bij media en overheden, omdat ze de vrije doorvoer van olie en handel via twee van de meest kritieke maritieme knelpunten ter wereld bedreigen.

Conclusie

De raketaanvallen van 9 augustus zijn geen op zichzelf staande incidenten. Het is de nieuwste escalatie in een gecoördineerde Houthi-campagne - gesteund door Iran - om Saoedi-Arabië onder druk te zetten door de energie-infrastructuur en Rode Zee-havens aan te vallen, terwijl ze tegelijkertijd strijden tegen Jemenitische regeringstroepen. In combinatie met de houding van Iran bij de Straat van Hormuz dreigen deze aanvallen de wereldwijde energiestromen via beide belangrijke Midden-Oosterse knelpunten tegelijkertijd te verstikken. Het uiteenvallen van het vierjarige bestand en de vorming van nieuwe defensiepacten geven aan dat de regio een gevaarlijkere fase van confrontatie ingaat.