Helft Russen ziet oorlog niet langer als succesvol

Poetins goedkeuringscijfer is zeven maanden op rij gedaald en bereikte in april 2026 65,6% volgens het staatspeilbureau VTsIOM – zijn laagste cijfer sinds voor de oorlog . In juni constateerde Levada een verdere daling van vijf procentpunten naar 74% . De Oekraïense inlichtingendienst schat op basis van eigen gegevens dat de daadwerkelijke steun voor Verenigd Rusland rond de 27% ligt, met een neerwaartse trend naar 22% vlak voor de verkiezingsdag .

Het onafhankelijke Levada Center ontdekte in februari 2026 ook dat slechts 24% van de Russen wilde dat de militaire operaties zouden doorgaan – het laagste niveau ooit gemeten – terwijl 67% zei dat Rusland vredesonderhandelingen moest beginnen .

Belangrijkste binnenlandse oorzaken

Brandstofcrisis

De aanhoudende dronecampagne van Oekraïne heeft ruwweg een derde van de Russische raffinagecapaciteit uitgeschakeld . Op het hoogtepunt dekte de Russische benzineproductie slechts ongeveer 65% van de binnenlandse vraag . Bijna alle 83 regio's van Rusland voerden rantsoenering in of meldden verstoringen in de levering . Het door Rusland gecontroleerde Krim riep in juni 2026 de noodtoestand uit, waar benzine werd gerantsoeneerd op 20 liter per voertuig per week via voorafbetaalde bonnen die binnen enkele minuten uitverkocht waren . Poetin gaf zelf op de staatstelevisie toe dat er tekorten waren, waarbij hij toegaf dat Oekraïense aanvallen "bepaalde problemen" veroorzaakten . Eind juli was het ergste in Moskou geluwd door omleiding van Siberische brandstof en import uit India, maar de Krim bleef zwaar getroffen .

Langeafstandsaanvallen brengen de oorlog naar huis

De dronecampagne van Oekraïne is sinds medio 2025 in zowel diepte als frequentie toegenomen, met aanvallen op olieraffinaderijen, brandstofdepots, exportterminals en logistieke knooppunten ver in Rusland . In juli 2026 troffen Oekraïense drones magazijnen van Wildberries – de grootste online retailer van Rusland – een klap die kleine ondernemers raakte en de reikwijdte van de oorlog thuisbracht . Een drone-aanval in de regio Moskou doodde begin augustus vijf burgers . Deze aanvallen hebben het onvermogen van het Kremlin blootgelegd om Russische steden en de hoofdstad te verdedigen .

Volgens een enquête van een aan het Kremlin gelieerd opiniebureau van half mei 2026 groeit de publieke angst in Rusland voor Oekraïense aanvallen, waarbij meer respondenten zich zorgen maken over aanvallen thuis dan over ontwikkelingen aan het front .

Economische druk en angst voor mobilisatie

De brandstofcrisis verstoorde de landbouwoogst in de Russische graanschuur , terwijl stijgende prijzen en begrotingsproblemen de economische onrust aanwakkerden . Geruchten over een nieuwe mobilisatiegolf in de herfst, gecombineerd met recente zware verliezen aan het front, hebben het moreel verder aangetast .

Politieke uitdagingen voor de Doema-verkiezingen van september 2026

De verwachte supermeerderheid van Verenigd Rusland is kwetsbaar

De partij zal naar verwachting een constitutionele meerderheid behouden via administratieve druk, het filteren van kandidaten en een repressie die echte oppositiemogelijkheden heeft weggenomen . Het Kremlin heeft echter zijn toevlucht genomen tot agressieve herindeling van kiesdistricten – waarbij de Communistische Partij onder druk wordt gezet om haar sterkste kandidaten in enkelvoudige kiesdistricten te passeren . Veiligheidsfunctionarissen hebben er in besloten kring voor gepleit de verkiezingen uit te stellen of geheel te annuleren, uit angst dat verslechterende economische omstandigheden tot een gênante uitslag zouden leiden .

Een zeldzame vredespartij mocht meedoen

De Russische Centrale Verkiezingscommissie keurde meer dan 400 kandidaten van de liberale Jabloko-partij goed om op een vredesplatform te staan – een ongebruikelijke concessie die kan dienen als een gecontroleerde veiligheidsklep of kan wijzen op het vertrouwen van het Kremlin om dissidentie in te dammen .

De geloofwaardigheidskloof

De Oekraïense inlichtingendienst beweert dat de werkelijke steun voor Verenigd Rusland slechts 22–27% is . Zelfs aan de staat gelieerde denktanks erkennen dat de verkiezingsuitslag "grotendeels voorbestemd" is door onderdrukking in plaats van echte populariteit . De open vertrouwensrating van VTsIOM – waarbij respondenten ongevraagd politici noemen – werd deze lente stilletjes gesloten nadat deze een ongemakkelijke daling liet zien, waarbij Poetins open vertrouwensrating in maart 2026 daalde tot 29,5%, het laagste niveau sinds het begin van de grootschalige oorlog . De kloof tussen de open vertrouwensrating en de gesloten goedkeuringsrating wijst op onbehagen, zelfs binnen de door het Kremlin gecontroleerde peilingen . Het Kremlin heeft ook zijn doelen voor de opkomst en het stemmenaandeel van Verenigd Rusland verlaagd, volgens Russische mediaberichten .

Conclusie

Het Russische publieke vertrouwen in de oorlog in Oekraïne heeft het laagste punt ooit bereikt, gedreven door een landelijke brandstofcrisis als gevolg van Oekraïense drone-aanvallen, toenemende economische druk en groeiende angst voor mobilisatie. Poetin staat er slechter voor in de peilingen, en hoewel Verenigd Rusland naar verwachting nog steeds een formele overwinning zal bewerkstelligen bij de Doema-verkiezingen in september, grijpt het Kremlin naar manipulatie van kiesdistricten, het weren van kandidaten en debatten over annulering om een anders magere uitslag te managen. De oorlog – voor veel Russen ooit een verre gebeurtenis – is voor gewone burgers voor het eerst een zichtbare, materiële last geworden.