Cuba’s 2026 energiecrisis: zesde landelijke stroomuitval, 20-uur durende black-outs en een land op de rand van de afgrond

Dit is het op bewijs gebaseerde beeld van hoe de crisis het dagelijks leven heeft veranderd, wat de oorzaken zijn, waar de internationale hulp staat en hoe het toerisme is ingestort.

Dagelijks leven: duisternis, hitte, honger en de ineenstorting van openbare diensten

De stroomstoring op 3 augustus was de laatste in een reeks. Black-outs duren routinematig 12 tot 20+ uur, en de waterval van storingen raakt elk aspect van het leven:

• Water: Elektrische pompen kunnen niet werken, waardoor het stromende water voor miljoenen mensen voor langere periodes wordt afgesloten.
• Voedsel en medicijnen: Koeling valt uit, waardoor voedsel bederft en temperatuurgevoelige medicijnen worden vernietigd. Brandstoftekorten verlammen transport en distributie.
• Openbare diensten: Scholen, gezondheidsklinieken en kinderdagverblijven hebben onregelmatig stroom. Door China geschonken zonnestelsels worden specifiek ingezet om gezondheidscentra en bankfilialen draaiende te houden .
• Protesten: In mei braken er grote protesten uit in Havana vanwege de stroomonderbrekingen en tekorten .

De energiecrisis is niet alleen een stroomprobleem, maar een crisis op het gebied van water, voedsel, gezondheid en sociale stabiliteit in één.

Primaire oorzaken: een perfecte storm

1. VS-olie-embargo (januari 2026): President Trump legde een brandstofembargo op dat de Venezolaanse olieleveringen aan Cuba stopzette, waardoor de belangrijkste brandstofbron van het eiland werd afgesneden . De VS blokkeerden ook andere brandstofleveringen van derden.
2. Decennia-oude VS-sancties: Het langdurige embargo heeft Cuba verhinderd zijn energie-infrastructuur te onderhouden, reserveonderdelen te importeren of toegang te krijgen tot internationale kredieten voor netwerkupgrades .
3. Vervallen stroomnet: Cuba's thermische centrales zijn verouderd en slecht onderhouden. Een kritieke storing in een hoogspanningslijn in december 2025 verbrak de verbinding tussen Havana en de belangrijkste centrales in Matanzas, en het systeem heeft zich nooit hersteld .
4. Verlies van Venezolaanse brandstof: Het stopzetten van de gesubsidieerde Venezolaanse olie (onder Amerikaanse druk) was de genadeslag die de Cubaanse reserves uitputte. Op 14 mei 2026 verklaarde de regering dat alle brandstofvoorraden waren uitgeput .

Internationale hulp: China stapt in, Rusland blijft aan de kant

China leverde op 7 augustus 2026 een tweede partij van 5.000 fotovoltaïsche systemen, als onderdeel van de Belt and Road Initiative . Deze zijn bestemd voor huishoudens op het platteland, gezondheidscentra, kinderdagverblijven en bankfilialen in alle 169 gemeenten . Het aandeel van zonne-energie in de Cubaanse elektriciteitsvoorziening is in een jaar tijd verdrievoudigd tot meer dan 20%, gedreven door Chinese apparatuur en investeringen . In totaal heeft China 10.000 zonne-energiepakketten gedoneerd, plus 80 miljoen dollar aan noodhulp en 60.000 ton rijst .

Rusland heeft alleen voorwaardelijke steun verleend. Rusland heeft Cuba publiekelijk omschreven als een "insolvente actor" en heeft geen nieuwe grootschalige energie- of brandstofhulp toegezegd – een significante verschuiving van de traditionele rol van Rusland als politieke en economische bondgenoot.

Verenigde Staten staat beperkte brandstofexport naar particuliere kopers toe, maar het embargo blokkeert grotendeels commerciële brandstofleveringen aan de Cubaanse staat, die de meeste economie controleert. Dit creëert een smal legaal kanaal dat weinig doet om het nationale tekort te verlichten.

Toerisme verwoest: 58,4% daling, 73% van de hotels gesloten

De cijfers bevestigen een catastrofale ineenstorting:

• 58,4% daling van het aantal internationale aankomsten in januari-mei 2026 vergeleken met dezelfde periode in 2025 – slechts 359.491 bezoekers tegenover meer dan 865.000 .
• 73% van de hotels gesloten eind juli, met 25.000 werknemers in de horeca die tijdelijk thuis zitten .
• 12,9% kamerbezetting – een niveau van bijna volledige verlamming, gemeld door de premier .
• Grote ketens (het Spaanse Meliá en Iberostar) hebben hun activiteiten teruggeschroefd; het Canadese Blue Diamond is volledig vertrokken .
• Meerdere regeringen, waaronder Canada, het VK en andere, hebben reisadviezen uitgegeven die waarschuwen tegen alle niet-essentiële reizen naar Cuba vanwege black-outs, brandstoftekorten en onbetrouwbare medische diensten.

De premier gaf toe dat het toerisme door de sancties en de energiecrisis tot "bijna volledige verlamming" is gebracht .

Wat staat er te gebeuren?

Cuba's energiecrisis heeft geen snelle oplossing. Het stroomnet is breekbaar, er is geen brandstof en de internationale steun is ongelijkmatig. De zonne-energiehulp van China biedt een reddingslijn voor kritieke diensten, maar kan de 100.000 vaten ruwe olie die het eiland dagelijks nodig heeft om de lichten aan te houden niet vervangen. Totdat een politieke of logistieke doorbraak de brandstoftoevoer herstelt, zullen de black-outs – en de menselijke tol die ze eisen – aanhouden.