Straat van Hormuz: Akkoord nabij, maar Iran verwerpt VN-resolutie en burgerdoden stijgen

De VN heeft grote bezorgdheid geuit over de escalatie. De Veiligheidsraad hield in juni en juli 2026 noodzittingen, waarin meerdere lidstaten aandrongen op uitvoering van een vredesakkoord en waarschuwden voor verdere opvlamming van het geweld .

Diplomatieke inspanningen: een deal in zicht

De onderhandelingen zijn sinds medio 2026 aanzienlijk gevorderd:

• April 2026 – Iran bood aan de zeestraat te heropenen als de VS de zeeblokkade ophief en de oorlog beëindigde. Iran stelde voor om nucleaire gesprekken uit te stellen .
• Mei 2026 – Er kwam een ontwerp-MoU op tafel: Iran zou de scheepvaart herstellen tot het niveau van voor de oorlog, in ruil voor een Amerikaanse toezegging de blokkade op te heffen. Qatar stuurde bemiddelaars naar Teheran .
• 1 juli 2026 – Indirecte VS-Iran gesprekken in Doha eindigden zonder doorbraak. De besprekingen bleven beperkt tot de zeestraat en de bevroren Iraanse tegoeden .
• Juli 2026 – Een staakt-het-vuren stortte in na nieuwe aanvallen over en weer; de VS herstelde de zeeblokkade .
• Begin augustus 2026 – Iran ging in directe gesprekken met Oman, niet met de VS, om tijdelijke veilige scheepvaartroutes te creëren. Tegen 4–5 augustus gaven beide partijen aan dat een deal nabij was. Iran stelde in de "eindfase" van het opstellen van een akkoord met Oman te zijn. President Trump zei dat een deal binnen dagen kon worden aangekondigd .

Structuur van de deal

Volgens het voorlopige akkoord varen schepen de Perzische Golf binnen via een Iraans gecontroleerde route en verlaten deze via een door Oman gecontroleerde route. Het voorgestelde akkoord geeft Iran meer controle over scheepscontroles, maar kan de commerciële scheepvaart hervatten en de weg vrijmaken voor een breder staakt-het-vuren . Op 8 augustus 2026 is er nog geen definitief akkoord aangekondigd, maar alle partijen (VS, Iran, Oman, Qatar) omschrijven een akkoord als ophanden .

Nieuwste militaire confrontaties en burgerslachtoffers

Nadat een kort interim-staakt-het-vuren in juli 2026 instortte, laaide de strijd hevig op:

• 12–17 juli 2026 – De VS en Iran wisselden vijf dagen lang aanvallen uit. De VS bestookte op één dag ongeveer 140 doelen in Iran, waaronder bruggen, spoorlijnen, en stroom- en waterfaciliteiten. Ook Koeweit werd getroffen . Iraanse functionarissen zeiden dat de Amerikaanse aanvallen ten minste 46 doden en meer dan 400 gewonden eisten, onder wie burgers . Een Iraanse regeringswoordvoerder meldde dat in de eerste dagen van de hernieuwde campagne meer dan 30 burgers waren gedood .
• 22 juli 2026 – De VS voerde verdere aanvallen uit om "het vermogen van Iran om burgerlijke zeelieden en commerciële schepen te bedreigen aan te tasten" .
• 30 juli 2026 – Bij een Amerikaanse luchtaanval op Qeshm-eiland in de Straat van Hormuz kwamen drie burgers om het leven, waaronder een tweejarig kind. Twee anderen raakten gewond .
• Commerciële scheepvaart – De zeestraat blijft vrijwel gesloten. Nog op 4 augustus 2026 werd een commercieel schip getroffen . De VS waarschuwt dat Iran een blijvende bedreiging vormt voor burgerlijke zeelieden .