De AI-rekening van Big Tech begint zichtbaar te worden

Een kwartaal van $170 miljard aan investeringen

De snelheid waarmee de infrastructuur wordt uitgebreid, is minstens zo opvallend als de omvang ervan:

• In het tweede kwartaal van 2026 bedroegen de gezamenlijke kapitaalinvesteringen van Amazon, Alphabet, Microsoft en Meta $170,1 miljard. Dat is 72% meer dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder en ongeveer 36% van hun gezamenlijke kwartaalomzet van $471,2 miljard .
• Voor heel 2026 komen hun investeringsplannen uit op ongeveer $725 tot $733 miljard. Amazon voert de lijst aan met circa $200 miljard, gevolgd door Microsoft met ongeveer $190 miljard, Alphabet met $175 tot $205 miljard en Meta met $115 tot $135 miljard .
• CreditSights raamt de kapitaalinvesteringen van de vijf grootste hyperscalers, inclusief Oracle, op ongeveer $750 miljard. Dat zou een stijging van 67% betekenen en het derde opeenvolgende jaar zijn met meer dan 60% groei .
• Voor de periode van boekjaar 2025 tot en met boekjaar 2030 verwacht Goldman Sachs in totaal $5,3 biljoen aan investeringen door hyperscalers. Bloomberg meldde daarnaast dat de vier grootste spelers bijna $2,4 biljoen aan toekomstige uitgaven voor leases, gebouwen en apparatuur hebben toegezegd .

Een hyperscaler is een zeer groot cloudbedrijf dat op wereldschaal rekenkracht en opslag aanbiedt. De term verwijst hier vooral naar Amazon, Microsoft, Alphabet, Meta en Oracle.

De verplichtingen die niet in de hoofdschuld staan

De opvallendste cijfers staan niet op de gebruikelijke schuldregel van de balans. Een onderzoek van Nikkei Asia naar Amerikaanse SEC-deponeringen schat dat Alphabet, Amazon, Microsoft, Meta en Oracle samen $1,65 biljoen aan verplichtingen buiten de balans hebben. Het gaat vooral om langlopende huurcontracten voor datacenters en aankoopverplichtingen voor AI-infrastructuur .

Die verplichtingen zijn niet letterlijk onzichtbaar: ze worden doorgaans toegelicht in de voetnoten van kwartaalrapportages. Ze verschijnen alleen niet als reguliere schuld op de balans. Onder de huidige Amerikaanse boekhoudregels is dat toegestaan, omdat het om toekomstige contractuele verplichtingen gaat die nog niet als balansschuld hoeven te worden verwerkt .

De belangrijkste punten:

• De zogenoemde ‘onzichtbare schuld’ is in vier jaar tijd acht keer zo groot geworden en ligt inmiddels boven de $1,35 biljoen aan schuld die de vijf bedrijven wél op hun balans rapporteren .
• De verplichtingen van Meta alleen worden geschat op $420 miljard, ongeveer drie keer de officieel gerapporteerde schuld .
• De verplichtingen buiten de balans van Oracle zijn in één jaar tijd dertig keer zo groot geworden .
• Techcommentator Ed Zitron noemde de omvang ervan een “corporate scandal” .

Voor beleggers is het verschil belangrijk. De verplichtingen betekenen niet automatisch dat de bedrijven insolvent zijn of dat het volledige bedrag direct opeisbaar is. Ze laten wel zien dat de toekomstige uitgaven veel groter zijn dan de headline-cijfers over schuld alleen suggereren.

De afschrijvingsmuur komt later

Kapitaalinvesteringen verdwijnen niet meteen volledig uit de winst- en verliesrekening. Een datacenter of serverpark wordt eerst als bezit geactiveerd en vervolgens over de verwachte gebruiksduur afgeschreven. Daardoor kan de kasuitstroom vandaag veel groter zijn dan de kosten die in hetzelfde jaar in de resultaten verschijnen.

De beschikbare cijfers illustreren die vertraging:

• In de vier kwartalen tot en met maart 2026 kochten de vier hyperscalers voor $433,9 miljard aan materiële vaste activa, terwijl zij in diezelfde periode ongeveer $149 miljard aan afschrijvingen rapporteerden .
• Een afzonderlijke analyse schat dat de vijf grootste hyperscalers in 2026 ongeveer $760 miljard aan AI-infrastructuur uitgeven, maar slechts circa $211 miljard aan afschrijvingen verwerken. Dat laat ongeveer $549 miljard aan uitgestelde kosten over die volgens deze analyse vooral in 2027 tot en met 2029 op de resultaten zullen drukken .

Zoals een analist het samenvatte: het geld is al maanden geleden uitgegeven, terwijl de kosten geleidelijk zichtbaar worden gedurende de veronderstelde levensduur van de apparatuur . Voor servers gaat het vaak om een gebruiksduur van enkele jaren; gebouwen worden over veel langere perioden afgeschreven .

Er is ook een positief signaal. Volgens Bloomberg bereikten de wereldwijde AI-verkopen buiten China in het eerste kwartaal van 2026 $25 miljard. Dat lag voor het tweede kwartaal op rij boven de geschatte $21 miljard aan afschrijvingskosten voor datacenters en chips . Dat suggereert dat AI-inkomsten de afschrijvingslast beginnen te dragen — al is dat nog geen bewijs dat de volledige investering rendabel zal zijn.

Vrije kasstroom onder druk

De eerste gevolgen zijn al zichtbaar in de kasstromen:

• De gezamenlijke vrije kasstroom van de vier grootste bedrijven was halverwege 2026 vrijwel nul. In de praktijk betekent dit dat zij vrijwel elke dollar uit hun bedrijfsactiviteiten — en mogelijk meer — opnieuw in kapitaaluitgaven steken .
• Alphabet rapporteerde in het tweede kwartaal van 2026 voor het eerst een negatieve vrije kasstroom. De AI-kapitaalinvesteringen verdubbelden naar $44,9 miljard, meer dan de $39,1 miljard die het bedrijf uit operationele activiteiten genereerde .
• UBS verwacht dat de groei van de kapitaalinvesteringen bij hyperscalers afneemt van 76% in 2026 naar 25% in 2027 en slechts 6% in 2028 .
• Tegelijkertijd denkt Morgan Stanley dat de consensus voor cloudinvesteringen in 2027 nog altijd ongeveer $200 miljard te laag ligt. Die consensus was in één kwartaal al met $170 miljard verhoogd .

Die twee signalen lijken elkaar tegen te spreken: de groei zou afremmen, maar de ramingen blijven stijgen. Samen wijzen ze vooral op een markt die moeite heeft om het juiste investeringsniveau te bepalen.

De kernvraag: verdient AI dit ooit terug?

Het optimistische scenario

De optimistische lezing is dat de vraag naar AI-rekenkracht voorlopig groter blijft dan het aanbod. De bedrijven stellen dat zij tot minstens 2027 in een fase zitten waarin zij capaciteit moeten bijbouwen om klanten te bedienen .

De AI-verkopen buiten China lagen in het eerste kwartaal van 2026 boven de geschatte afschrijvingen, voor het tweede kwartaal op rij . Microsoft heeft bovendien aangegeven in boekjaar 2027 weer een positieve vrije kasstroom te verwachten, terwijl de jaarlijkse omzet van Azure boven $100 miljard is uitgekomen .

In dit scenario betalen nieuwe cloud- en AI-inkomsten uiteindelijk voor de servers en datacenters die nu worden gebouwd.

Het voorzichtige scenario

De pessimistische lezing draait om timing. De uitgaven zijn direct, maar de bijbehorende kosten verschijnen gespreid. De geschatte $549 miljard aan uitgestelde afschrijvingen zal volgens de aangehaalde analyse de resultaten in 2027 tot en met 2029 raken, ongeacht of AI-inkomsten precies volgens planning groeien .

Daar komt de $1,65 biljoen aan toekomstige verplichtingen bij. Die verplichtingen zijn legaal en worden toegelicht, maar ze maken de werkelijke financiële blootstelling groter dan uit de officiële schuldcijfers blijkt . Als de AI-groei tegenvalt, hebben bedrijven met een vrije kasstroom rond nul minder ruimte om hun investeringsprogramma zonder aanpassingen voort te zetten .

Wall Street kijkt naar rendement, niet alleen naar groei

De meeste banken en beursanalisten blijven positief over Big Tech. Toch positioneren steeds meer beleggers zich voor een afkoeling van de investeringsgroei .

Daarmee verschuift het debat. De vraag is niet langer alleen welk bedrijf de meeste chips, datacenters of modelcapaciteit kan bemachtigen. De bepalende vraag wordt of de gezamenlijke investering van meer dan $5,3 biljoen tot 2030 een vergelijkbaar rendement oplevert .

De AI-race heeft Big Tech al veranderd in een van de grootste infrastructuurinvesteerders ter wereld. Nu moet blijken of de inkomsten uit die infrastructuur snel genoeg groeien om de afschrijvingen, toekomstige contracten en druk op de vrije kasstroom te rechtvaardigen.