Japanse obligatierente bereikt 1,605% nu markten een eerdere renteverhoging verwachten

De beweging begon echter al eerder. De rente lag in 2022 nog onder 0,1% en liep daarna geleidelijk op, na een reeks stappen richting normalisering:

• het einde van het beleid van rentecurvecontrole in 2023;
• het verlaten van de negatieve rente in maart 2024;
• de renteverhoging van juni 2026 naar 1% .

De recente stijging wijst erop dat handelaren er steeds meer rekening mee houden dat de inflatie boven de doelstelling van 2% kan uitkomen. In dat scenario zou de BOJ de rente sneller moeten verhogen dan eerder werd verwacht.

De gezamenlijke yeninterventie veranderde het speelveld

Op 31 juli 2026, volgens de Amerikaanse tijdrekening, kocht het Japanse ministerie van Financiën yen en verkocht het dollars in samenwerking met het Amerikaanse ministerie van Financiën. Het was de eerste gezamenlijke interventie van Japan en de Verenigde Staten sinds 1998 . De operatie werd geraamd op ongeveer ¥14 biljoen, omgerekend circa 93 miljard dollar, en geldt als de grootste afzonderlijke yen-aankoopinterventie ooit . Zuid-Korea greep diezelfde periode eveneens in .

De actie viel samen met het einde van de BOJ-vergadering van 30 en 31 juli . De centrale bank hield de rente op 1%, maar waarschuwde voor het eerst dat de onderliggende inflatie boven de doelstelling van 2% zou kunnen uitkomen. Ook verschoof de vooruitblik naar opwaartse prijsrisico’s. Dat werd door de markt gelezen als een duidelijk signaal dat een renteverhoging in september mogelijk is .

De timing was van belang. Door samen met Japan op te treden, nam Washington een belangrijke beperking voor de BOJ weg. Een agressievere renteverhoging in Japan kan de yen immers sterker maken — iets waar de Verenigde Staten eerder mogelijk bezwaar tegen zouden hebben gehad. Met de interventie lieten beide landen zien dat hun belangen op dit punt tijdelijk op één lijn lagen .

De combinatie van de valuta-interventie en de scherpe boodschap van de BOJ werkte als een dubbele impuls. Handelaren verhoogden de kans op een renteverhoging tijdens de septembervergadering, waarna de tweejaarsrente verder opliep . De interventie trok de yen weg van een bijna veertigjarig dieptepunt en leverde de munt de grootste eendaagse stijging in bijna twee jaar op, al is nog niet bewezen dat het effect blijvend is .

Wat verwachten JPMorgan, de OECD en het IMF?

JPMorgan heeft zijn verwachting voor het aantal renteverhogingen in 2027 verhoogd van twee naar drie. De bank rekent erop dat de beleidsrente van de BOJ eind 2027 op 2% staat . Een renteverhoging in oktober blijft het basisscenario, maar JPMorgan ziet een “aanzienlijk opwaarts risico” voor een stap al in september na de interventie en de waarschuwende verklaring van de BOJ .

Ook de OECD, de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, verwacht dat de Japanse beleidsrente eind 2027 2% kan bereiken. Bij een inflatie rond 2% ligt de huidige rente van 1% volgens de organisatie nog altijd aan de onderkant van de neutrale bandbreedte .

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) steunt een verdere, geleidelijke normalisering. IMF-topfunctionaris Dan Katz zei in augustus 2026 dat Japan een “zeer ingrijpende langetermijntransformatie” doormaakt. Structurele hervormingen en economisch herstel geven de BOJ volgens hem ruimte om het beleid verder te normaliseren .

Het IMF riep de BOJ eerder dit jaar ook op om de rente te blijven verhogen, ondanks de risico’s die de oorlog tussen Iran en Israël en de energieprijsschok voor de economie met zich meebrengen. Volgens het fonds zijn de risico’s voor de vooruitzichten grotendeels in evenwicht en moet de monetaire steun geleidelijk worden afgebouwd . De basisraming van het IMF gaat uit van een beleidsrente van ongeveer 1,2% eind 2026 en een neutraal niveau van circa 1,5% in 2027 .

Waar letten handelaren op?

De markt volgt de komende weken vooral deze ontwikkelingen:

• De yen na de interventie. De vraag is of de gezamenlijke actie speculatieve verkoop van de yen blijvend afremt, of dat handelaren opnieuw inzetten op een zwakkere munt. Het eerste herstel was krachtig, maar de duurzaamheid ervan staat nog niet vast .
• De vervolgstap van de BOJ. De centrale bank sprak in juli over opwaartse inflatierisico’s. De cruciale vraag is of die boodschap uitmondt in een renteverhoging op 17 en 18 september, of dat de BOJ wacht tot oktober .
• Energieprijzen en geopolitieke risico’s. De yenverzwakking werd versterkt door een stijging van de energieprijzen als gevolg van het conflict in het Midden-Oosten. Hogere importkosten werken rechtstreeks door in de Japanse inflatie .
• De werking van de JGB-markt. De BOJ wil de afbouw van haar obligatieaankopen vanaf april 2027 pauzeren. Dat kan het risico op scherpe en mogelijk chaotische bewegingen in de rendementen vergroten. Zowel de tweejaarsrente van 1,605% als de dertigjaarsrente rond 3,70% ligt op niveaus die al tientallen jaren niet zijn gezien .
• De houdbaarheid van de samenwerking tussen Washington en Tokio. Beleggers willen weten of de gezamenlijke interventie een terugkerend instrument wordt of een eenmalige actie blijft, en of de beleidsafstemming standhoudt bij veranderende Amerikaanse prioriteiten .
• De relatie tussen lonen en inflatie. De reële lonen stijgen geleidelijk terwijl Japan met personeelstekorten kampt. Een versnelling van de loonstijging zou de zaak voor een snellere renteverhogingscyclus versterken .
• Begrotingsrisico’s. De Japanse overheidsschuld bedraagt meer dan 250% van het bbp. Hogere rentes maken de schuld duurder om te financieren en kunnen politieke druk veroorzaken om de normalisering van het BOJ-beleid af te remmen .

September wordt de volgende grote test

De vergadering van 17 en 18 september is nu het belangrijkste ijkpunt voor de financiële markten. De recordinterventie op de valutamarkt, de hawkish — oftewel strengere — toon van de BOJ en de steun van instellingen als het IMF en de OECD maken een renteverhoging in september tot een reële mogelijkheid.

Toch blijft oktober volgens de beschikbare prognoses voor veel economen het waarschijnlijkere moment. JPMorgan houdt die timing als basisscenario aan, hoewel de bank de kans op een eerdere stap duidelijk hoger inschat.

Vooralsnog is één ontwikkeling onmiskenbaar: het tijdperk van extreem lage Japanse rentes is voorbij. De vraag is niet langer óf de BOJ verder normaliseert, maar hoe snel dat gebeurt.

Welke drie BOJ-bestuursleden vóór de vergadering van september precies toespraken zullen houden, en op welke data, kon op basis van de beschikbare bronnen niet worden vastgesteld. De centrale bank hanteert doorgaans ongeveer een week voor een beleidsvergadering een mediastilte, waardoor toespraken meestal in de weken daarvoor plaatsvinden. Een definitieve agenda was echter niet beschikbaar.