Klimaatverandering verdubbelde risico op Canadese natuurbranden, niet bosbeheer

Die conclusie staat haaks op de beschuldigingen van de Amerikaanse president Donald Trump. Hij wees vooral naar Canadees bosbeheer en dreigde de kosten van de rookoverlast door te berekenen via tarieven op Canadese goederen . Tegelijkertijd benadrukken onderzoekers dat de zwaarste gevolgen van de branden onevenredig terechtkwamen bij inheemse gemeenschappen.

Wat onderzocht WWA?

De onderzoekers analyseerden de Daily Severity Rating (DSR). Die maatstaf brengt onder meer temperatuur, luchtvochtigheid, wind en neerslag samen en laat zien hoe moeilijk natuurbranden te beheersen zijn .

De langdurige extreme waarden die tijdens het brandseizoen werden gemeten, waren volgens de analyse ongeveer twee keer zo waarschijnlijk door menselijke klimaatverandering. Zonder de opwarming door de uitstoot van broeikasgassen zouden vergelijkbare omstandigheden veel zeldzamer zijn geweest .

In totaal brandde meer dan 3,8 miljoen hectare af. In Ontario alleen ging het om meer dan 730.000 hectare . Friederike Otto, klimaatwetenschapper aan Imperial College London en mede-auteur van het onderzoek, zei: “Keer op keer zien we dezelfde resultaten: klimaatverandering is een belangrijke drijvende kracht achter onbeheersbaar grote en ongekende branden” .

Waarom de studie Trumps verklaring ondergraaft

Trump beschuldigde Canada van “opzettelijke nalatigheid” bij het beheer van bossen. Op 17 juli 2026 schreef hij op Truth Social: “We houden Canada verantwoordelijk omdat het zijn bossen niet goed onderhoudt” . Hij suggereerde bovendien dat het verwijderen van hout en struikgewas de branden had kunnen voorkomen.

De WWA-analyse wijst echter op een andere hoofdveroorzaker: extreme hitte, droogte en lage luchtvochtigheid in een opwarmend klimaat. Zulke omstandigheden drogen de begroeiing uit en maken het mogelijk dat branden zich razendsnel uitbreiden .

Bosbeheer kan het brandgedrag op lokaal niveau wel beïnvloeden. Maar volgens brand- en klimaatwetenschappers uit Canada en de Verenigde Staten verklaart het niet waarom zulke uitgestrekte gebieden tegelijk met recordhitte en droogte te maken kregen . Een analyse van FactCheck.org concludeerde eveneens dat klimaatverandering, en niet een gebrek aan zogenoemde “debris removal”, de belangrijkste factor is achter de verergerende Canadese branden en rookoverlast .

Grootschalig beheer van het uitgestrekte boreale woud van Canada — de noordelijke bosgordel rond de pool — zou bovendien praktisch onhaalbaar en waarschijnlijk onvoldoende effectief zijn als oplossing voor het bredere probleem . Wetenschappers wezen er ook op dat de Verenigde Staten historisch gezien grote hoeveelheden broeikasgassen hebben uitgestoten door het gebruik van kolen, olie en gas .

Inheemse gemeenschappen worden het zwaarst getroffen

De WWA-studie richtte zich primair op de rol van klimaatverandering. Afzonderlijke gegevens die rond de publicatie werden uitgelicht, laten echter een grote ongelijkheid in de gevolgen zien:

• Inheemse bevolkingsgroepen — First Nations, Métis en Inuit — vormen ongeveer 5 procent van de Canadese bevolking, maar zijn betrokken bij meer dan 42 procent van de evacuaties door natuurbranden .
• Ongeveer 80 procent van de overwegend inheemse gemeenschappen ligt in bosrijke gebieden waar het risico op brand groot is .
• Een studie van Statistics Canada uit eind juli 2026 beschreef naast hogere evacuatiecijfers ook langdurige mentale en culturele gevolgen, onder meer doordat de toegang tot traditionele leefgebieden wordt onderbroken .
• Tussen 1980 en 2021 werden zestien Canadese gemeenschappen minstens vijf keer geëvacueerd vanwege natuurbranden. Op twee na ging het om reservaten van First Nations .

De cijfers illustreren een bredere klimaatongelijkheid: groepen die historisch het minst hebben bijgedragen aan de opwarming, worden vaak het hardst door de gevolgen geraakt . Afgelegen First Nations-gemeenschappen in het noorden van Ontario en in de Northwest Territories beschikken vaak over weinig evacuatiemogelijkheden. Een gebrek aan investeringen in brandbeveiliging en infrastructuur vergroot hun kwetsbaarheid .

Eind juli bereidde het Canadese leger een luchtbrug voor vanuit Fort Hope, een afgelegen gemeenschap in noordwestelijk Ontario met ongeveer 600 inwoners. Daar woedden enkele van de meest intense branden van het seizoen .