Hoe de oliecrisis door de oorlog met Iran in 2026 stilletjes de winst op biobrandstoffen opdreef en de mondiale vraag hervormde

Grote Amerikaanse landbouwconcerns rapporteerden winststijgingen die direct verband hielden met de sterkere biobrandstofeconomie tijdens de crisis . Ook ExxonMobil en Chevron zagen hun raffinagewinsten in het tweede kwartaal fors stijgen doordat dalende brandstofvoorraden en beperkte export leidden tot hogere marges .

De verbetering is echter afhankelijk van de duur van de crisis. Analisten van ResourceWise waarschuwen dat kortetermijnpieken in de olieprijs vaak leiden tot tijdelijke margeverschuivingen, maar zelden tot structurele veranderingen in de vraag naar biobrandstoffen. Als de olieaanvoer weer op gang komt, kan het kostenvoordeel van grondstoffen weer afnemen .

Mondiale vraag: Azië leidt een golf van nieuwe bijmengverplichtingen

Azië is het epicentrum van de nieuwe vraag. Aziatische landen voeren het gebruik van biobrandstoffen snel op om de brandstofkosten te verlagen en de afhankelijkheid van import uit het Midden-Oosten te verminderen .

• Indonesië versnelde de invoering van zijn B50-biodieselverplichting (50% bijmenging van palmolie-gebaseerde biodiesel) naar juli 2026, een verhoging ten opzichte van B40. Het land verwacht hiermee de importkosten van brandstof met ongeveer 157,28 biljoen roepia te verlagen . Coördinerend minister Airlangga Hartarto stelde dat de maatregel het fossiele-brandstofverbruik kan verminderen .
• Vietnam schakelde in april 2026 volledig over op ethanolgemengde benzine vanwege de energieprijzencrisis .
• India stelde voor om voertuigen op 85% of zelfs 100% ethanol te laten rijden en verbood alle suikerexport tot ten minste september om de lokale voorraad voor mogelijke verhogingen van de ethanolbijmenging veilig te stellen .

De Verenigde Staten stelden ongekende biobrandstofbijmengquota vast onder de Renewable Fuel Standard (RFS) voor 2026 en 2027 – de hoogste volumes in de 20-jarige geschiedenis van het programma. De verplichtingen voor 2026 stegen met 20,06% tot 26,81 miljard gallon, terwijl die voor 2027 met 21% toenamen tot 27,02 miljard gallon ten opzichte van 2025 . Dit dreef de prijs van RIN's (compliance credits) op .

Fitch Solutions/BMI meldt dat de sluiting van de Straat van Hormuz een golf van verhogingen van bijmengverplichtingen in gang heeft gezet in grote brandstofconsumerende markten, omdat overheden proberen het tekort aan olieaanbod te compenseren en de blootstelling van consumenten aan hoge brandstofprijzen te verminderen .

De keerzijde: de hogere vraag naar palmolie en andere grondstoffen voor brandstof zorgt voor krapte op de mondiale markt voor plantaardige oliën en wakkert de spanning tussen voedsel en brandstof aan, met name in Europa vanwege zorgen over ontbossing .

Langetermijnvooruitzicht: structurele verschuiving of tijdelijke piek?

De structurele verschuiving is aanzienlijk. Analisten stellen dat de oorlog 'de omslag naar hernieuwbare energie een supercharger geeft' en 'de mondiale energiesector voorgoed heeft veranderd' . Grote landbouwbedrijven versnellen hun investeringen: Bayer kondigde plannen aan om de teelt van speciale biobrandstofgewassen zoals camelina in Noord-Amerika te versnellen, met als doel enkele miljoenen acres .

Het belangrijkste risico: een groot deel van de marge- en vraagboost is gekoppeld aan de aanhoudende verstoring van het aanbod. Als de oliemarkt normaliseert, zou de crisisdrang achter de verplichtingen kunnen verminderen . Echter, als eenmaal de bijmenginfrastructuur en -verplichtingen zijn vastgelegd, blijven ze vaak bestaan.

Het IMF merkte op dat 25–30% van de mondiale olie en 20% van het LNG door de inmiddels gesloten Straat van Hormuz gingen, wat de strategische argumenten voor binnenlandse productie van hernieuwbare brandstoffen als een energiezekerheidsbuffer versterkt . Deze veiligheidsrationaliteit geeft de biobrandstofpush een blijvend karakter, dat verder reikt dan de onmiddellijke prijspiek. Het IEA omschreef de sluiting als 'de grootste verstoring van de mondiale oliemarkt in haar geschiedenis' .