Dit artikel is gebaseerd op verklaringen van de Litouwse minister van Buitenlandse Zaken Kęstutis Budrys, Litouwse en Oekraïense functionarissen, en berichtgeving van Reuters, NPR, LRT en andere nieuwsbronnen . Sommige bronnen bevatten onduidelijkheden – met name over de vraag of de raketten die nabij de ambassade insloegen Zircon-hypersonische raketten waren – en Litouwen heeft zelf aangegeven dat het geen bewijs heeft van een opzettelijke aanval .
Rusland lanceerde in de nacht van 1 augustus 35 raketten – waarvan 27 ballistisch – en 185 aanvalsdrones richting Kyiv . Twee raketten kwamen tot ontploffing op respectievelijk ongeveer 5 en 150 meter van het Litouwse ambassadecomplex in de dichtbevolkte wijk Pechersk . De explosies verbrijzelden de ramen van de ambassade, beschadigden zonnepanelen op het dak en verspreidden puin over de binnenplaats . Personeelsleden raakten niet gewond .
In de hele stad raakten 18 woongebouwen, een school en infrastructuur beschadigd . De aanval verwoestte ook vijf ambulances en beschadigde nog eens twintig andere medische voertuigen bij een vestiging van Kyivmedspetstrans .
De Oekraïense luchtverdediging onderschepte slechts twee van de 27 ballistische raketten en 154 van de 185 drones .
Sommige berichten suggereren dat het om Zircon-raketten (3M22 Zircon) zou gaan. De analyse van een gebruiker op YouTube vermeldt dat er in de aanval 4 Zircon/Onyx anti-scheepsraketten zijn ingezet . De belangrijkste nieuwsbronnen, zoals Reuters en NPR, noemen echter niet specifiek de Zircon als het type raket dat nabij de ambassade insloeg . Het Russische bombardement omvatte weliswaar Zircon-raketten, maar de beschikbare rapporten bevestigen niet definitief dat de raketten die de ambassade troffen van dat type waren .
Minister van Buitenlandse Zaken Kęstutis Budrys verklaarde dat Litouwen "niet kan uitsluiten" dat Rusland de diplomatieke post opzettelijk heeft aangevallen . Zijn argument: er zijn geen militaire of kritieke infrastructuurdoelen in de buurt van het ambassadecomplex in Pechersk . De dichtstbijzijnde installatie die Rusland herhaaldelijk heeft beschoten, is een elektriciteitscentrale op ongeveer 1,5 kilometer afstand .
Tegelijkertijd gaf Budrys ook toe dat er geen sluitend bewijs is van een opzettelijke aanval . Op 5 augustus zei hij tegen LRT dat "er geen bewijs is" dat de ambassade bewust is beschoten, maar dat Rusland volgens het internationaal recht verantwoordelijk blijft voor de veiligheid van diplomatieke missies .
Op 1 augustus ontbood Litouwen een vertegenwoordiger van de Russische ambassade in Vilnius en overhandigde een formele protestnota . Daarin werd de aanval en de schade aan het ambassadegebouw krachtig veroordeeld als een flagrante schending van het Verdrag van Wenen inzake diplomatiek verkeer uit 1961 . Litouwen stelde dat de aanval blijk gaf van "minachting voor alle internationale normen, inclusief het Verdrag van Wenen" . De protestnota bevatte ook het voorbehoud dat Litouwen zich het recht voorbehoudt om verdere tegenmaatregelen tegen Rusland te nemen .
Budrys bevestigde dat Litouwen actief juridische wegen onderzoekt om schadevergoeding van Rusland te eisen . De volledige omvang van de schade wordt nog door experts beoordeeld; er bestaan "in ieder geval in theorie" juridische mechanismen om een dergelijke claim in te dienen .
"Dit alles zal moeten worden geëvalueerd," zei Budrys tegen verslaggevers. "Ik wil erop wijzen dat Litouwen zeer actief pleit voor de oprichting van internationale juridische mechanismen die het mogelijk maken om schade op Oekraïens grondgebied te beoordelen, vast te leggen en te verhalen. Er is al een Schaderegister opgericht en nu is er een claimscommissie ingesteld, waar Litouwen zich bij heeft aangesloten."
Het bestaande Schaderegister voor Oekraïne, waartoe Litouwen is toegetreden, is een logisch kanaal voor een dergelijke schadeclaim .
Op 4 augustus riep Budrys de NAVO expliciet op tot een "krachtig antwoord" en pleitte ervoor dat de alliantie haar militaire aanwezigheid moet versterken en een steviger politiek standpunt moet innemen .
"Er is de wens om kalm te blijven, maar wel stevig te reageren," zei Budrys in een interview op LRT TV. "We zijn erin geslaagd kalm te blijven. Maar dat stevige antwoord moet op deze gebeurtenis volgen, in de eerste plaats via militaire capaciteiten."
Hij waarschuwde dat "er een verlangen is om kalm te blijven, maar je kunt alleen kalm blijven als de situatie duidelijk is" .
De ambassadeaanval vond niet op zichzelf plaats. Op 30 juli 2026 – twee dagen eerder – schond een Russische Kh-101 kruisraket het Poolse luchtruim en stortte neer nabij het dorp Zamość in Oost-Polen . Polen bevestigde dat de raket Russisch was, ontbood de Russische ambassadeur en de NAVO verklaarde dat zij "alle noodzakelijke maatregelen zal nemen" om het grondgebied van de alliantie te verdedigen .
Samen voedden de Poolse luchtruimschending en de ambassadeaanval de waarschuwingen van Litouwen en Polen dat Rusland mogelijk de reactiedrempel van de NAVO test . Eerder in juli had de Litouwse president Gitanas Nausėda al gewaarschuwd dat inlichtingenrapporten erop wezen dat Rusland mogelijke aanvallen op kritieke infrastructuur in de Baltische staten of Polen voorbereidde . Het Kremlin verwierp die beschuldigingen als "bangmakerij" die bedoeld was om militarisering tegen Rusland te rechtvaardigen .