Los daarvan stelde een team onder leiding van Atsushi Nishizawa (Universiteit van Hiroshima) voor om axion-donkere materie te zoeken door ultralaagfrequente schommelingen in het aardmagnetisch veld te monitoren, waarbij de natuurlijke magnetische omgeving van de aarde als detectiemedium wordt gebruikt . Wanneer axionen met massa's tussen 1×10⁻¹⁵ eV en 1×10⁻¹³ eV door de aarde gaan, voorspelt de theorie dat ze een wisselwerking aangaan met het wereldwijde geomagnetische veld, waardoor detecteerbare elektromagnetische golven ontstaan .

Japan loopt ook voorop op het gebied van mineraaldetectie. De derde "Mineral Detection of Neutrinos and Dark Matter" (MDνDM'25) bijeenkomst werd in mei 2025 in Yokohama gehouden, georganiseerd door JAMSTEC, en was gericht op het gebruik van minerale afzettingen als natuurlijke, langdurig belichte deeltjesdetectoren .

De status van MOND: het belangrijkste alternatief voor donkere materie wordt op de proef gesteld

Modified Newtonian Dynamics (MOND) stelt dat de zwaartekracht zich anders gedraagt bij lage versnellingen, waardoor de noodzaak voor onzichtbare donkere materie verdwijnt . Het voorspelt met succes de rotatiekrommen van sterrenstelsels, maar recent bewijs heeft de theorie aanzienlijk uitgedaagd:

• Een studie uit mei 2026 naar de dynamiek van de Melkweg wees uit dat de data sterk de voorkeur geven aan donkere materie boven aangepaste zwaartekrachtmodellen (MOND en STVG), waarbij MOND wordt verworpen met >13σ en STVG met >4σ . Dit doorbreekt eerdere degeneraties tussen baryonische structuur en zwaartekrachtwetten .
• Een heranalyse van de Bullet Cluster uit juni 2026 wees uit dat waarnemingen nog steeds consistent kunnen zijn met een alternatief zonder donkere materie, maar als donkere materie toch bestaat, is dit waarschijnlijk in kleinere hoeveelheden dan eerder werd gedacht .
• Een overzichtsartikel uit mei 2025 concludeerde dat MOND de rotatiekrommen van sterrenstelsels met succes verklaart, maar faalt op de schaal van clusters van sterrenstelsels . Het meest serieuze probleem is dat clusters van sterrenstelsels een resterende massa-onbalans vertonen, zelfs wanneer ze met MOND worden geanalyseerd .
• Een afzonderlijke studie uit 2025 naar dwergstelsels wees uit dat MOND-voorspellingen het waargenomen gedrag niet kunnen reproduceren, terwijl donkere-materiemodellen de data op natuurlijke wijze verklaren .

De heersende wetenschappelijke consensus blijft dat donkere materie de voorkeur geniet boven aangepaste zwaartekracht als verklaring voor het volledige scala aan kosmologische en astrofysische data .

Nieuwe detectorprojecten: DELight in Heidelberg

In april 2026 keurde de Duitse Onderzoeksgemeenschap (DFG) een financiering van €5,3 miljoen goed voor het DELight-experiment – een directe zoektocht naar lichte donkere materie met supervloeibaar helium-4 als doelmateriaal . Het consortium wordt geleid door de Universiteit van Heidelberg, met partners aan het KIT (Karlsruhe) en de Universiteit van Freiburg .

DELight richt zich op deeltjes met een zeer lage massa als kandidaten voor donkere materie, legde professor Kathrin Valerius uit . De detector gebruikt ultrakoud supervloeibaar helium, geïnstrumenteerd met grootschalige magnetische microcalorimeters (LAMCALs), geoptimaliseerd voor het detecteren van donkere-materiedeeltjes met een zeer lage massa die zeer kleine energieafgiften zouden veroorzaken . Helium biedt verschillende voordelen: de lage kernmassa en intrinsieke radiologische zuiverheid maken het ideaal voor experimenten met een lage drempelwaarde, en het maakt schaalbare detectorontwerpen mogelijk .

De onderzoeksgroep OMNIA aan het Max-Planck-Institut für Kernphysik (MPIK) in Heidelberg is ook actief in de jacht op donkere materie via microlensing en astrodeeltjesexperimenten .

CERN's FASER-experiment: de grenzen van de zoektocht naar donkere fotonen verleggen

Het FASER (Forward Search Experiment) aan de Large Hadron Collider blijft resultaten opleveren. In april 2026 rapporteerde het nieuwe zoektochten naar donkere fotonen met behulp van 177 fb⁻¹ aan proton-protonbotsingsdata van LHC Run 3 . Donkere fotonen zijn hypothetische bemiddelaars van een verborgen "donker domein" dat donkere materie zou kunnen verklaren .

FASER's nieuwe zoektocht gebruikt data die tussen 2022 en 2024 zijn verzameld, overeenkomend met een geïntegreerde luminositeit van 177 fb⁻¹ bij een zwaartepuntsenergie van 13,6 TeV . De waargenomen limiet sluit donkere fotonen uit met massa's tussen ongeveer 10 en 150 MeV en koppelingen van ongeveer 10⁻⁵–10⁻⁴, waarmee een deel van de kosmologisch levensvatbare parameterruimte wordt uitgesloten . CERN's EP-News benadrukte in juni 2026 dat FASER nieuwe vensters heeft geopend op zowel donkere domeinen als TeV-schaal neutrino-fysica .

Het grotere plaatje

Het veld beweegt zich op meerdere fronten – natuurlijke detectoren op aardse schaal (Japan), nieuwe speciale cryogene experimenten (DELight in Heidelberg), collider-gebaseerde zoektochten naar donkere domeinen (FASER op CERN) en aanhoudende spanning tussen het donkere-materieparadigma en alternatieven voor aangepaste zwaartekracht. Directe detectie heeft nog geen donkere materie gevonden, maar de gevoeligheid van de experimenten verbetert snel . Detectoren van de volgende generatie zoals DarkSide-20k, DARWIN/XLZD en PandaX-xT bevinden zich in de ontwerp-, R&D- of constructiefase .

Los daarvan stelde een team onder leiding van Atsushi Nishizawa (Universiteit van Hiroshima) voor om axion-donkere materie te zoeken door ultralaagfrequente schommelingen in het aardmagnetisch veld te monitoren, waarbij de natuurlijke magnetische omgeving van de aarde als detectiemedium wordt gebruikt . Wanneer axionen met massa's tussen 1×10⁻¹⁵ eV en 1×10⁻¹³ eV door de aarde gaan, voorspelt de theorie dat ze een wisselwerking aangaan met het wereldwijde geomagnetische veld, waardoor detecteerbare elektromagnetische golven ontstaan .

Japan loopt ook voorop op het gebied van mineraaldetectie. De derde "Mineral Detection of Neutrinos and Dark Matter" (MDνDM'25) bijeenkomst werd in mei 2025 in Yokohama gehouden, georganiseerd door JAMSTEC, en was gericht op het gebruik van minerale afzettingen als natuurlijke, langdurig belichte deeltjesdetectoren .

De status van MOND: het belangrijkste alternatief voor donkere materie wordt op de proef gesteld

Modified Newtonian Dynamics (MOND) stelt dat de zwaartekracht zich anders gedraagt bij lage versnellingen, waardoor de noodzaak voor onzichtbare donkere materie verdwijnt . Het voorspelt met succes de rotatiekrommen van sterrenstelsels, maar recent bewijs heeft de theorie aanzienlijk uitgedaagd:

• Een studie uit mei 2026 naar de dynamiek van de Melkweg wees uit dat de data sterk de voorkeur geven aan donkere materie boven aangepaste zwaartekrachtmodellen (MOND en STVG), waarbij MOND wordt verworpen met >13σ en STVG met >4σ . Dit doorbreekt eerdere degeneraties tussen baryonische structuur en zwaartekrachtwetten .
• Een heranalyse van de Bullet Cluster uit juni 2026 wees uit dat waarnemingen nog steeds consistent kunnen zijn met een alternatief zonder donkere materie, maar als donkere materie toch bestaat, is dit waarschijnlijk in kleinere hoeveelheden dan eerder werd gedacht .
• Een overzichtsartikel uit mei 2025 concludeerde dat MOND de rotatiekrommen van sterrenstelsels met succes verklaart, maar faalt op de schaal van clusters van sterrenstelsels . Het meest serieuze probleem is dat clusters van sterrenstelsels een resterende massa-onbalans vertonen, zelfs wanneer ze met MOND worden geanalyseerd .
• Een afzonderlijke studie uit 2025 naar dwergstelsels wees uit dat MOND-voorspellingen het waargenomen gedrag niet kunnen reproduceren, terwijl donkere-materiemodellen de data op natuurlijke wijze verklaren .

De heersende wetenschappelijke consensus blijft dat donkere materie de voorkeur geniet boven aangepaste zwaartekracht als verklaring voor het volledige scala aan kosmologische en astrofysische data .

Nieuwe detectorprojecten: DELight in Heidelberg

In april 2026 keurde de Duitse Onderzoeksgemeenschap (DFG) een financiering van €5,3 miljoen goed voor het DELight-experiment – een directe zoektocht naar lichte donkere materie met supervloeibaar helium-4 als doelmateriaal . Het consortium wordt geleid door de Universiteit van Heidelberg, met partners aan het KIT (Karlsruhe) en de Universiteit van Freiburg .

DELight richt zich op deeltjes met een zeer lage massa als kandidaten voor donkere materie, legde professor Kathrin Valerius uit . De detector gebruikt ultrakoud supervloeibaar helium, geïnstrumenteerd met grootschalige magnetische microcalorimeters (LAMCALs), geoptimaliseerd voor het detecteren van donkere-materiedeeltjes met een zeer lage massa die zeer kleine energieafgiften zouden veroorzaken . Helium biedt verschillende voordelen: de lage kernmassa en intrinsieke radiologische zuiverheid maken het ideaal voor experimenten met een lage drempelwaarde, en het maakt schaalbare detectorontwerpen mogelijk .

De onderzoeksgroep OMNIA aan het Max-Planck-Institut für Kernphysik (MPIK) in Heidelberg is ook actief in de jacht op donkere materie via microlensing en astrodeeltjesexperimenten .

CERN's FASER-experiment: de grenzen van de zoektocht naar donkere fotonen verleggen

Het FASER (Forward Search Experiment) aan de Large Hadron Collider blijft resultaten opleveren. In april 2026 rapporteerde het nieuwe zoektochten naar donkere fotonen met behulp van 177 fb⁻¹ aan proton-protonbotsingsdata van LHC Run 3 . Donkere fotonen zijn hypothetische bemiddelaars van een verborgen "donker domein" dat donkere materie zou kunnen verklaren .

FASER's nieuwe zoektocht gebruikt data die tussen 2022 en 2024 zijn verzameld, overeenkomend met een geïntegreerde luminositeit van 177 fb⁻¹ bij een zwaartepuntsenergie van 13,6 TeV . De waargenomen limiet sluit donkere fotonen uit met massa's tussen ongeveer 10 en 150 MeV en koppelingen van ongeveer 10⁻⁵–10⁻⁴, waarmee een deel van de kosmologisch levensvatbare parameterruimte wordt uitgesloten . CERN's EP-News benadrukte in juni 2026 dat FASER nieuwe vensters heeft geopend op zowel donkere domeinen als TeV-schaal neutrino-fysica .

Het grotere plaatje

Het veld beweegt zich op meerdere fronten – natuurlijke detectoren op aardse schaal (Japan), nieuwe speciale cryogene experimenten (DELight in Heidelberg), collider-gebaseerde zoektochten naar donkere domeinen (FASER op CERN) en aanhoudende spanning tussen het donkere-materieparadigma en alternatieven voor aangepaste zwaartekracht. Directe detectie heeft nog geen donkere materie gevonden, maar de gevoeligheid van de experimenten verbetert snel . Detectoren van de volgende generatie zoals DarkSide-20k, DARWIN/XLZD en PandaX-xT bevinden zich in de ontwerp-, R&D- of constructiefase .