Iran overweegt Europese mijnenruiming terwijl deadline van Trump nadert

Het voorstel ligt nog op tafel en is niet definitief goedgekeurd. Daarvoor zijn onder meer veiligheidsgaranties, een duurzaam staakt-het-vuren en toestemming van de Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC) nodig .

De publieke boodschap van Iran blijft ondertussen onveranderd: buitenlandse landen zouden geen rol mogen spelen bij de mijnenruiming. Die tegenstelling tussen privé-signalen en officiële verklaringen onderstreept hoe broos de onderhandelingen zijn .

Oman en Qatar als schakels in het overleg

Oman is de belangrijkste bemiddelaar tussen Iran en de andere partijen. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi zei dat de gesprekken met Oman over de vaarroute zich in de “laatste fase” bevinden . Beide landen hebben voorstellen uitgewisseld over het beheer van de zeestraat. Teheran wees een Omani plan voor gezamenlijk toezicht af en kwam met een eigen voorstel .

Ook Qatar speelt een centrale coördinerende rol. De premier van Qatar reisde in juni naar Muscat om bredere gesprekken tussen Iran, Irak en de Golfstaten op gang te brengen . Eind juni ontvingen Qatarese bemiddelaars afzonderlijke Amerikaanse en Iraanse delegaties in Doha .

Op 4 augustus bevestigde Qatar dat er ontwerpteksten voor een regeling om de spanningen te verminderen circuleren . Qatarese en Pakistaanse bemiddelaars blijven tussen de partijen heen en weer reizen, terwijl de Verenigde Staten via het overleg tussen Iran en Oman betrokken zijn .

Deadline van Trump verhoogt de druk

President Donald Trump heeft Iran herhaaldelijk deadlines opgelegd en die vervolgens verlengd. De huidige termijn loopt tot dinsdagavond 5 augustus om 20.00 uur, wanneer Iran een akkoord over de heropening van de zeestraat zou moeten afronden .

Trump heeft de druk verder opgevoerd met dreigementen tegen Iraanse energievoorzieningen en bruggen. In een bericht op Truth Social zei hij dat die doelen zouden worden vernietigd als Iran niet aan de deadline voldoet . Ook verklaarde hij dat hij Iran “in één nacht zou kunnen uitschakelen” .

Daarnaast dreigde Trump met de vernietiging van een brug of elektriciteitscentrale voor iedere Iraanse aanval op een schip in de Straat van Hormuz . Als de deadline verstrijkt zonder akkoord, neemt daarmee het risico op een verdere militaire escalatie sterk toe.

Olieprijzen reageren positief

De oliemarkten reageerden duidelijk op de hoop dat de vaarroute weer opengaat. West Texas Intermediate (WTI) daalde richting 75 dollar per vat, na in twee handelssessies meer dan 10 procent te zijn kwijtgeraakt. Brentolie sloot onder 80 dollar per vat, voor het eerst in ruim drie weken .

Op 4 augustus daalde de olieprijs alleen al met ongeveer 5 procent, nadat de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent en Qatarese functionarissen vooruitgang in de gesprekken hadden gesignaleerd .

De daling weerspiegelt de verwachting dat een heropening van de Straat van Hormuz een groot deel van het wereldwijde olievervoer kan herstellen. Naar schatting loopt ongeveer 20 procent van de wereldwijde oliestroom door deze strategische doorgang .

Waarom een akkoord nog allerminst zeker is

De scheepvaart door de Straat van Hormuz is sinds eind februari 2026 grotendeels geblokkeerd, nadat de Verenigde Staten en Israël een luchtoorlog tegen Iran begonnen . Een tijdelijk staakt-het-vuren uit april liep later stuk op hervatte vijandelijkheden. Trump verklaarde de interimregeling in juli beëindigd .

Hoewel Araghchi spreekt over een eindfase van de gesprekken met Oman, hebben andere Iraanse functionarissen gezegd dat de zeestraat “nooit zal terugkeren naar de situatie van vóór de oorlog” . De hoogste Iraanse leiding heeft bovendien nog geen formele goedkeuring gegeven aan een tijdelijk plan voor de scheepvaart .

De onzekerheid werd op 4 augustus verder benadrukt door een aanval waarbij een schip in de zeestraat werd getroffen . Daardoor blijft de kernvraag open: leidt de diplomatie deze week tot een tijdelijke doorgang voor schepen, of zorgt het uitblijven van een akkoord juist voor nieuwe aanvallen en verdere verstoring van de wereldwijde energiemarkt?