Waarom Europa Meta's Ray-Ban slimme bril wil verbieden

Meta's Ray-Ban slimme bril – die een camera, microfoons en AI verbergt in een montuur dat niet van een gewone zonnebril te onderscheiden is – moest de volgende grote wearable worden. In plaats daarvan staat de bril nu in het middelpunt van een groeiende privacycrisis in Europa. Duitse toezichthouders vragen om een volledig verbod, de politie in Schotland opent onderzoek, en burgers grijpen naar apps om te controleren of ze stiekem worden gefilmd.

Hier volgt een overzicht van de zorgen, de incidenten en de toenemende regeldruk.

Duitse toezichthouders willen EU-breed verbod

Thomas Fuchs, de privacytoezichthouder van de Duitse deelstaat Hamburg en Meta's belangrijkste toezichthouder in Duitsland, testte de bril zelf. Zijn conclusie: het kleine witte LED-lampje dat moet aangeven wanneer de camera aan staat, is veel te zwak en valt in alledaagse situaties nauwelijks op . Fuchs stelde vast dat het filmen van mensen in het openbaar met deze bril in strijd is met de Europese privacywetgeving (AVG). Hij zegt dat een volledig verbod in Duitsland – en mogelijk de hele EU – een juridische optie is. Hij overlegt al met de Ierse toezichthouder (Meta's EU-hoofdtoezichthouder), maar er is nog geen gemeenschappelijk beleid afgesproken .

De Duitse digitale-rechtenorganisatie HateAid roept ook op tot een verbod en waarschuwt dat de technologie digitaal geweld aanwakkert . De Franse privacytoezichthouder CNIL waarschuwde in mei 2026 dat de bril een 'aanzienlijk risico' vormt om surveillance te normaliseren . De Europese Toezichthouder voor Gegevensbescherming (EDPB) bereidt een rapport over slimme brillen voor, dat naar verwachting aan het einde van de zomer van 2026 uitkomt .

Het zwembadincident in Potsdam

In juni 2026 verbood de Duitse stad Potsdam het dragen van slimme brillen met camera's en microfoons in openbare zwembaden en sauna's. Aanleiding: meldingen van jonge vrouwen die door onbekende mannen met een Meta Bril stiekem waren gefilmd in het stadsbad . De gemeenteraad stemde ervoor om het bestaande foto- en filmverbod expliciet uit te breiden naar slimme brillen. In een verklaring van de stad staat dat deze apparaten 'het onopvallend maken van beeld- en video-opnames mogelijk maken, zonder dat de gefilmde persoon dit direct kan herkennen' .

Politie Schotland onderzoekt TikTokker

Politie Schotland doet actief onderzoek naar TikTokker Scott Margerison (online bekend als 'E Dobbin'). Tijdens een roadtrip door Schotland eind juni en begin juli 2026 filmde de 42-jarige uit Rochdale naar verluidt stiekem winkelpersoneel, veerbotpersoneel en voorbijgangers met zijn Meta slimme bril. De beelden bevatten seksueel getinte opmerkingen over jonge vrouwen, agressieve interacties met vreemden en een rondleiding over de brug van een CalMac-veerboot, wat het bedrijf ertoe bracht de populaire bezoeken op te schorten . Meta heeft de accounts van Margerison verwijderd en zegt zijn gebruik van het apparaat actief te onderzoeken .

Het is geen geïsoleerd incident. In een aparte melding, in januari 2026 bij de BBC, deed een vrouw genaamd Oonagh aangifte bij de politie van Sussex nadat ze stiekem was gefilmd. De politie liet echter weten dat er weinig kon worden gedaan, omdat filmen in de openbare ruimte in het VK niet per definitie illegaal is .

Meta's anti-pestmaatregelen blijven eenvoudig te omzeilen

Meta rolde in juli 2026 een verplichte software-update uit die de camera uitschakelt als de bril detecteert dat er fysiek is geknoeid met het LED-lampje – bijvoorbeeld als het is doorboord of kapotgemaakt . De update was bedoeld om een gat te dichten dat door modders werd misbruikt. Zij rekenden $50 tot $100 om het LED-lampje fysiek te vernietigen, wat een ondetecteerbare 'stealth-modus' opleverde .

Maar, een onderzoek van Engadget, gepubliceerd op 31 juli 2026, toonde aan dat deze beveiliging nog steeds kan worden omzeild met een simpele lichtblokkerende sticker van 2 dollar die over het LED-lampje wordt geplakt . Deze stickers worden commercieel verkocht als 'privacy-accessoires' op platforms als TikTok Shop voor $15 per vel . Cruciaal: ze activeren Meta's sabotage-detectie niet, omdat ze het LED-lampje niet fysiek beschadigen; ze laten alleen voldoende omgevingslicht door om de sensor te misleiden . Critici stellen dat Meta's oplossing alleen fysieke vernieling aanpakt, niet de veel eenvoudigere optische blokkade.

Tegensurveillance: de AntiZuck Smart Glasses Scanner

Een iPhone-app van €2,99 genaamd AntiZuck Smart Glasses Scanner (ontwikkeld door Albert Pariente Cohen) is opgedoken als een grassroots-privacytool. De app scant naar Bluetooth-signalen die geassocieerd worden met slimme brillen – waaronder Meta Ray-Bans, Snap Spectacles, Amazon Echo Frames en RayNeo-brillen – en waarschuwt gebruikers wanneer een dergelijk apparaat in de buurt is . De app toont gedetecteerde apparaten op een live radarachtig scherm, samen met een geschatte afstand en een betrouwbaarheidsscore, en kan meldingen sturen, zelfs als de app gesloten is . De app is snel gestegen naar de 3e plaats op de Amerikaanse betaalde App Store-hitlijst, wat de wijdverbreide publieke bezorgdheid weerspiegelt .

Europese context: versnipperde regels en toezicht

De handhaving van privacy in de EU steunt op het 'one-stop-shop'-mechanisme van de AVG, wat betekent dat de Ierse toezichthouder (Data Protection Commission) de leidende toezichthouder voor Meta is. De Duitse roep om een verbod laat de spanningen zien tussen nationale privacytoezichthouders en het Ierse systeem, dat volgens critici traag reageert . Europese autoriteiten hebben zich sinds 2021 al zorgen gemaakt, toen Italië en Ierland opheldering vroegen aan Meta over de naleving van lokale privacyregels . Uit een Reuters-artikel blijkt dat omstanders weinig controle hebben over of ze worden gefilmd, en dat de Ierse DPC eerder al vraagtekens zette bij of een klein LED-lampje voldoende was om mensen te informeren, wat Meta ertoe bracht het lampje te vergroten .

Of het strafbaar is om iemand stiekem te filmen met Meta's bril hangt af van de jurisdictie en de context. In Duitsland is fotograferen en filmen van vreemden zonder toestemming verboden, maar de bewijslast ligt vaak bij het slachtoffer . In het Verenigd Koninkrijk is filmen in de openbare ruimte over het algemeen legaal, tenzij het onderdeel is van intimidatie of stalking .