Slimme brillen onder vuur: schoolverbod, Europese privacyzorgen en de camera van 89 Australische dollar

Het beleid sluit aan op Nevada’s Senate Bill 444, die in mei 2025 werd ondertekend. Die wet verplicht openbare schooldistricten in de staat om strengere regels op te stellen voor het gebruik van draadloze communicatieapparaten tijdens lestijd . Carson City gaat een stap verder door draagbare camera’s expliciet mee te nemen.

Europa onderzoekt of de AVG nog volstaat

In Europa staan slimme brillen in 2026 hoog op de privacyagenda. Het Europees Comité voor gegevensbescherming (EDPB), waarin nationale privacytoezichthouders samenwerken, en toezichthouders in afzonderlijke landen bekijken onder meer of de apparaten voldoen aan de AVG-eisen rond toestemming, transparantie en privacy by design — het uitgangspunt dat privacy al in het ontwerp moet zijn ingebouwd .

Het probleem is vooral de omstander. Iemand die in beeld komt, heeft vaak geen praktische manier om vooraf toestemming te geven of bezwaar te maken tegen de opname . Ook is onduidelijk of een klein knipperend ledje op een montuur voldoende waarschuwing vormt dat er wordt gefilmd .

• Frankrijk: de CNIL, de Franse privacytoezichthouder, publiceerde in juni 2026 een overzicht van benaderingen van G7-toezichthouders voor slimme brillen. Op 29 juni riep de organisatie bovendien publiekelijk op tot waakzaamheid .
• Duitsland, Frankrijk en Nederland: volgens berichtgeving onderzoeken de drie landen of Meta’s slimme brillen aan de Europese privacyregels voldoen; daarbij wordt ook gesproken over mogelijke verboden .
• Bestaande Europese richtsnoeren: de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS) adviseerde al in een rapport uit 2019 om slimme brillen volgens het principe van privacy by design te ontwikkelen. De snelle verspreiding van discreet filmen stelt die bestaande AVG-instrumenten nu steeds nadrukkelijker op de proef .

De goedkope camerabril die Australië wakker schudde

Kmart’s Anko-camerabril kostte 89 Australische dollar en beschikte over een camera van 8 megapixel, 1080p-video en functies voor AI-beeldherkenning. Begin augustus 2026 was het product zowel online als in winkels in heel Australië uitverkocht .

Juist de lage prijs maakte de lancering zo veelbesproken. De bril leek op een normaal montuur, maar kon foto’s en video’s maken. Digitale rechtenexperts noemden het product een “privacy nightmare” en waarschuwden dat Australiërs gemakkelijker zonder hun medeweten of toestemming kunnen worden gefilmd .

Een belangrijk verschil met Meta’s duurdere Ray-Ban-modellen is dat de Anko-bril geen duidelijk zichtbaar opname-ledje heeft. Daardoor is voor omstanders nauwelijks te zien wanneer de camera actief is .

Australië kent bovendien geen specifieke regeling voor heimelijke realtime-opnames met consumentencamerabrillen. De Australische privacytoezichthouder OAIC stelde in september 2025 wel vast dat Kmart privacyregels had overtreden bij het gebruik van gezichtsherkenning in winkels . Dat besluit ging echter over biometrische gegevens die in winkels werden verzameld, niet over het algemene gebruik van draagbare camera’s in de openbare ruimte.

Meta probeert een lek te dichten

Op 7 juli 2026 bracht Meta een verplichte firmware-update uit voor zijn Ray-Ban-brillen. De camera wordt volledig uitgeschakeld wanneer de bril detecteert dat het privacy-ledje is afgeplakt, beschadigd of fysiek gemanipuleerd . De maatregel volgt op gevallen waarin gebruikers tape of stickers gebruikten — of het ledje aanpasten — om de opname-indicator te omzeilen.

De update is een technische verbetering, maar lost het bredere probleem niet op. Critici wijzen erop dat Meta naar schatting al ongeveer 7 miljoen camerabrillen had verkocht voordat deze beveiliging werd ingevoerd .

Daar komt een nieuwe controverse bij. Volgens berichtgeving van de Financial Times werkt Meta aan een zogenoemd “super-sensing”-prototype dat de omgeving van de drager om de paar seconden zou kunnen fotograferen, zonder opname-ledje . Dat roept de vraag op of een zichtbaar lichtje wel een duurzame privacyoplossing is als toekomstige apparaten continu of vrijwel continu waarnemen.

Ook buiten de productsoftware groeit de weerstand. Bioscopen, casino’s, ziekenhuizen en andere Amerikaanse locaties hebben Meta’s brillen op sommige plekken verboden. In mei 2026 opende de Texaanse procureur-generaal Ken Paxton bovendien een onderzoek naar de manier waarop Meta gezichtsgeometrie kan verzamelen via de brillen .

Waarom de wet achter de technologie aanloopt

De ontwikkelingen wijzen op een aantal structurele problemen:

• De prijs is sterk gedaald. Voor 89 Australische dollar komt een camera in een gewone bril binnen bereik van een grote consumentengroep .
• Toezicht komt vaak achteraf. In de Europese Unie, Australië en afzonderlijke Amerikaanse staten reageren autoriteiten nadat producten al op grote schaal beschikbaar zijn, in plaats van vooraf privacycertificering te eisen.
• Wereldwijde normen ontbreken. Er is geen internationale consensus over verplichte opname-indicatoren, bewaartermijnen voor beelden of toestemming voor biometrische verwerking.
• Verboden zijn versnipperd. Scholen, bedrijven, ziekenhuizen en rechtbanken trekken hun eigen grenzen, terwijl nationale wetgeving niet overal duidelijk maakt wanneer filmen met een draagbare camera onrechtmatig is.

De kern van het debat is daarmee groter dan één merk of één goedkope bril. Fabrikanten voegen camera’s, microfoons en AI toe aan voorwerpen die mensen dagelijks dragen. De regels zijn echter grotendeels ontwikkeld voor zichtbare camera’s, telefoons en traditionele gegevensverwerking. Zolang die kloof blijft bestaan, zullen scholen, toezichthouders en locaties waarschijnlijk zelf de eerste verdedigingslinie vormen.