Kinderen die op hun elfde sociale media gebruiken, lopen op hun zestiende een half jaar achter

Hoe eerder het account, hoe lager de scores

Leerlingen die al in groep 6, op 11- of 12-jarige leeftijd, een eigen account aanmaakten, presteerden duidelijk minder goed dan leeftijdsgenoten die wachtten tot groep 9, op 14- of 15-jarige leeftijd, of nog later .

In groep 8 lagen hun scores ongeveer 0,22 standaarddeviatie lager voor Italiaans en 0,18 standaarddeviatie lager voor wiskunde . De onderzoekers merken op dat een verschil van 0,2 standaarddeviatie ruwweg overeenkomt met zes maanden schoolse leerwinst .

De achterstand verdween daarna niet. In groep 10 bedroeg het verschil voor Italiaans nog altijd 0,22 standaarddeviatie. Voor wiskunde was het opgelopen tot 0,27 standaarddeviatie . Ook leerlingen die in groep 7 of 8 begonnen, scoorden lager dan leerlingen die pas in groep 9 of later een account namen, al waren de verschillen kleiner .

De onderzoekers spreken daarom van een effect dat zich in de tijd kan opstapelen. Mogelijke verklaringen zijn voortdurende afleiding, tijd die niet meer aan huiswerk of lezen wordt besteed en leergewoonten die worden verstoord . Een afzonderlijke analyse van het Joint Research Centre van de Europese Commissie legt eveneens een verband tussen ongereguleerd recreatief digitaal gebruik — vooral passief scrollen op sociale media en mediagebruik tijdens meerdere taken tegelijk — en lagere schoolprestaties. Afleiding en tijdsverdringing zouden daarbij een belangrijke rol spelen .

Opvallende uitzondering: Engels

Voor Engels vonden de onderzoekers geen statistisch significant negatief effect . Dat was een onverwachte uitkomst.

De onderzoekers vermoeden dat Engels in Italië vooral in de klas wordt geleerd. Leerlingen zouden daardoor minder vaak worden afgeleid door sociale media-inhoud in die taal. Een andere mogelijkheid is dat Engelstalige filmpjes, berichten en andere online content juist enige extra blootstelling aan de taal bieden en zo een deel van de verloren studietijd compenseren . Dit zijn mogelijke verklaringen, geen conclusies die de studie definitief heeft vastgesteld.

Landen leggen minimumleeftijden op

De resultaten verschijnen op een moment waarop meerdere landen de toegang van kinderen tot sociale media beperken:

• Australië werd in december 2025 het eerste land dat sociale media voor kinderen onder de 16 verbood. De maatregel geldt onder meer voor TikTok, Instagram, Facebook, YouTube, X en Snapchat. Platforms kunnen bij niet-naleving een boete krijgen van maximaal 49,5 miljoen Australische dollar .
• Frankrijk nam in juli 2026 een wet aan die kinderen onder de 15 verbiedt om socialemedia-accounts te openen. De wet treedt op 1 september 2026 in werking .
• Het Verenigd Koninkrijk kondigde in juni 2026 een plan aan om sociale media voor jongeren onder de 16 te verbieden. Het voorstel wordt volgens de regering gesteund door negen op de tien ouders. Wetgeving zou vóór Kerstmis 2026 aan het parlement worden voorgelegd, met handhaving vanaf het voorjaar van 2027 .
• De Verenigde Arabische Emiraten voerden in juni 2026 een minimumleeftijd van 15 jaar in — volgens de aangehaalde berichtgeving het eerste Arabische land met zo'n maatregel. Jongeren van 15 en 16 jaar zouden platforms alleen onder ouderlijk toezicht en met inhoudsfilters mogen gebruiken .
• De Verenigde Staten hebben geen federaal verbod. Wel hebben of overwegen verschillende staten, waaronder Utah, Arkansas en Texas, eigen leeftijdsbeperkingen. Er is vooralsnog geen uniforme landelijke grens van 16 jaar .

Wat bewijst de studie wel en niet?

De auteurs noemen hun bevindingen "overtuigend bewijs dat vroege betrokkenheid bij sociale media leeruitkomsten schaadt" en stellen dat de resultaten de onderbouwing voor leeftijdsgrenzen versterken . Tegelijkertijd waarschuwen zij voor een belangrijke beperking: het onderzoek is observationeel. De onderzoekers vergeleken vroege en late gebruikers met zogenoemde difference-in-differences-modellen, maar een dergelijk ontwerp kan op zichzelf geen oorzakelijk verband bewijzen .

Andere verschillen tussen de groepen kunnen dus ook een rol spelen, zoals zelfregulatie, de thuissituatie of de manier waarop ouders toezicht houden .

Wat de gegevens volgens de onderzoekers wél laten zien, is een duidelijk patroon: hoe jonger leerlingen met hun eerste persoonlijke account beginnen, hoe groter het latere verschil in Italiaans en wiskunde. Voor ouders en beleidsmakers die nadenken over de juiste leeftijd is de praktische boodschap daarom helder, maar niet absoluut: wachten tot minstens 14 of 15 jaar lijkt in deze studie samen te hangen met betere schoolresultaten.