Dit is volgens de beschikbare marktanalyses geen gewone piek in een bekende chipcyclus. Fabrikanten verschuiven bewust productiecapaciteit naar HBM, omdat AI-bedrijven bereid zijn daar veel meer voor te betalen. De keerzijde: consumenten en pc-makers vissen steeds vaker achter het net. Geheugenprijzen liggen in sommige segmenten vier tot zes keer hoger dan tijdens de dieptepunten van eind 2024 .
RAMaggedon is geen officiële technische term, maar een informele naam voor de langdurige schaarste aan DRAM, HBM en in bredere zin NAND-flashgeheugen. De term wordt gebruikt om duidelijk te maken dat de huidige prijsstijgingen anders zijn dan eerdere, kortere tekorten .
Bij de chipcrisis van 2020 tot 2023 waren pandemische vraag, logistieke problemen en verstoringen in de toeleveringsketen belangrijke oorzaken. Nu ligt het zwaartepunt ergens anders: chipfabrikanten richten hun meest geavanceerde productielijnen op AI-infrastructuur .
Grote cloudbedrijven als Google, Microsoft, Amazon en Meta bouwen in hoog tempo infrastructuur voor het trainen en gebruiken van AI-modellen. Daarvoor kopen ze enorme hoeveelheden HBM en servergeheugen in. De HBM-markt zou zijn gegroeid van ongeveer 5 miljard dollar in 2023 naar naar schatting 35 tot 40 miljard dollar in 2026 .
HBM is bovendien bijzonder productiekostbaar. Voor een HBM-module is ongeveer drie tot vier keer zoveel wafercapaciteit nodig als voor een standaard-DRAM-chip. Wanneer Samsung, SK hynix en Micron meer capaciteit reserveren voor HBM, blijft er relatief — en soms ook absoluut — minder over voor conventioneel DDR5- en LPDDR5-geheugen in consumentenelektronica .
Deloitte noemt de huidige situatie daarom “anders van aard, niet alleen van omvang”. De vraag vanuit AI-infrastructuur groeit volgens het adviesbureau structureel sneller dan de productiecapaciteit kan worden uitgebreid, terwijl de bouw van nieuwe fabrieken meerdere jaren duurt .
De vooruitzichten lopen uiteen, maar geen van de grote marktpartijen verwacht een snelle terugkeer naar normale prijzen:
Kort gezegd: een stabilisatie kan eerder beginnen dan een echte prijsdaling. Voor consumenten ligt de eerste geloofwaardige periode van verlichting rond 2028, maar een terugkeer naar de oude prijsniveaus is niet gegarandeerd.
De prijsstijgingen zijn zichtbaar in zowel contractprijzen als winkelprijzen. Enkele voorbeelden:
De gevolgen gaan verder dan losse geheugenmodules. Nvidia’s RTX 5090 met 32GB GDDR7 en RTX 5080 met 24GB GDDR7 verschenen voor respectievelijk 1.999 en 1.199 dollar. Dat is 400 tot 500 dollar meer dan de adviesprijzen van hun voorgangers; Nvidia wees daarbij op geheugen- en verpakkingskosten als de grootste factor . Ook pc-fabrikanten als Dell, HP en Lenovo zouden vanaf het eerste kwartaal van 2026 een geheugentoeslag van 12 tot 18 procent hebben gerekend .
Smartphonefabrikanten voelen dezelfde druk via LPDDR-geheugen. Xiaomi en andere merken verwezen naar de hogere geheugenkosten als belangrijke reden voor prijsverhogingen van 80 tot 150 dollar bij vlaggenschipmodellen uit 2026 .
De hogere componentprijzen beginnen ook de verkoop te raken. Volgens IDC daalden de wereldwijde pc-zendingen in het tweede kwartaal van 2026 met 4,9 procent op jaarbasis, tot 68,2 miljoen apparaten. Dat was de eerste daling na negen opeenvolgende kwartalen van groei . Counterpoint Research kwam uit op een vergelijkbare daling van ongeveer 4 procent .
Pc-fabrikanten hadden voorraden zo ver mogelijk naar voren gehaald, maar moesten daarna prijzen verhogen. Daardoor stelden consumenten aankopen uit. IDC-onderzoeker Jitesh Ubrani sprak van een opvallende kloof tussen aantallen en omzet: er worden minder pc’s verkocht, maar de omzet stijgt omdat fabrikanten prijsverhogingen sneller doorvoeren dan de vraag afneemt .
Voor kleinere pc-leveranciers kan de situatie extra bedreigend worden. Zij hebben minder onderhandelingsmacht en minder ruimte om hogere geheugenkosten op te vangen . Apple vormde een uitzondering en groeide in het tweede kwartaal met 10,1 procent, mede dankzij gunstigere geheugentoewijzing en voordelen in de eigen toeleveringsketen .
De geheugensector staat bekend om zijn boom-bustcycli: fabrikanten breiden uit tijdens een periode van hoge vraag, waarna overcapaciteit en dalende prijzen volgen. Zulke bewegingen konden vaak binnen zes tot twaalf kwartalen worden gecorrigeerd.
RAMaggedon wijkt op drie belangrijke punten af:
Daar komt een opmerkelijke prikkel bij. Samsung zag de winst uit zijn geheugendivisie in het tweede kwartaal van 2026 negentien keer zo hoog worden als een jaar eerder. Zolang AI-geheugen veel winstgevender is dan standaardgeheugen, is de economische druk om de markt snel met goedkope DRAM te overspoelen beperkt .
De drie grote geheugenfabrikanten investeren wel degelijk fors. Deloitte verwacht dat de totale investeringen in de halfgeleiderindustrie in 2026 boven de 200 miljard dollar uitkomen . Reuters meldde echter dat geheugenspecialisten slechts een beperkte buffer tegen een toekomstige terugval aanleggen .
Samsung richt zich onder meer op HBM4 en nieuwe verpakkingstechnieken, terwijl het bedrijf tegelijk waarschuwt dat de levering tot 2028 krap blijft . Het totale aantal geproduceerde wafers kan dus stijgen zonder dat er meer standaardgeheugen voor pc’s en smartphones beschikbaar komt. De productiemix is veranderd — en juist dat maakt deze crisis hardnekkig.
RAMaggedon is in de kern een verdelingsprobleem: dezelfde beperkte productiemiddelen worden ingezet voor twee markten, waarbij AI-datacenters veel meer betalen dan consumentenhardware. Daardoor krijgen HBM en servergeheugen prioriteit, terwijl pc’s, smartphones, spelcomputers en grafische kaarten met hogere kosten en een onzekerder aanbod te maken krijgen.
De eerste echte verlichting wordt niet vóór begin 2028 verwacht. Nieuwe fabrieken kunnen de markt daarna geleidelijk verruimen, maar analisten waarschuwen dat prijzen mogelijk niet terugkeren naar het niveau van 2024 of 2025. Voor wie een pc of telefoon wil kopen, betekent dat vooral dat wachten niet automatisch een koopje oplevert — maar ook dat een snelle daling voorlopig niet in zicht is.