AI-gekte veroorzaakt tekort aan M5 MacBook Air: Apple stuurt klanten naar duurdere Pro

Ook Apple-topman Tim Cook bevestigde tijdens de resultatenbespreking over het derde kwartaal van 2026 dat leveringsproblemen inmiddels gevolgen hebben voor de iPhone, iPad en Mac. Volgens Cook heeft Apple daarbij minder flexibiliteit in zijn toeleveringsketen dan voorheen .

Apple maakt van schaarste een verkoopstrategie

Apple lijkt de beperkte voorraad niet gelijkmatig over alle Mac-modellen te verdelen. In zijn nieuwsbrief Power On meldde Gurman dat Apple klanten nadrukkelijk richting het basismodel van de MacBook Pro stuurt in plaats van naar de Air . In sommige marketinguitingen staat inmiddels de waarschuwing: “MacBook Air subject to availability” — oftewel: zolang de voorraad strekt .

Daar zijn waarschijnlijk twee redenen voor. Ten eerste kan Apple de schaarse geheugenchips inzetten voor producten met een hogere winstmarge, zoals de 14-inch MacBook Pro . Ten tweede lijkt het bedrijf voorraad van de huidige M5 Pro te willen verkopen voordat later dit jaar naar verwachting een MacBook Pro met M6-chip verschijnt .

Voor consumenten verandert daarmee de keuze. Als de Air niet leverbaar is en de instap-Pro wel, gaat het niet meer alleen om specificaties. De praktische afweging wordt dan: langer wachten of honderden dollars extra betalen .

Twee prijsverhogingen in vier maanden

De prijs van de MacBook Air is sinds de introductie van de M5-generatie twee keer verhoogd.

• Maart 2026: de 13-inch M5 MacBook Air verscheen voor 1.099 dollar, 100 dollar meer dan de vorige generatie, die vanaf 999 dollar begon .
• 25 juni 2026: Apple verhoogde de prijzen van MacBooks en iPads opnieuw. Het bedrijf noemde de prijsstijgingen onvermijdelijk door de sterk gestegen kosten van geheugen en opslag .

De basisprijs van de 13-inch M5 MacBook Air ging daarbij van 1.099 naar 1.299 dollar. De instapversie van de 14-inch MacBook Pro steeg van 1.599 naar 1.999 dollar — een verhoging van 400 dollar voor hetzelfde model . Andere uitvoeringen werden 100 tot meer dan 400 dollar duurder . Op de dag van de aankondiging daalde het aandeel Apple met 6 procent .

De huidige prijsafstand tussen de genoemde basismodellen bedraagt daardoor 700 dollar. Wie sneller een MacBook nodig heeft, betaalt dus een forse premie voor de Pro.

Geen snelle oplossing in zicht

Chipfabrikanten en marktonderzoekers verwachten niet dat de geheugenschaarste snel verdwijnt. Hun voorspellingen lopen uiteen, maar wijzen allemaal op een probleem dat veel langer kan duren dan een normale voorraadcyclus:

• SK Hynix-topman Kwak Noh-jung noemde 2027 vanuit het oogpunt van aanbod mogelijk het slechtste jaar in de geschiedenis van de sector. Volgens hem kan de vraag het aanbod zelfs na 2030 blijven overtreffen .
• Samsung, goed voor ongeveer een derde van de wereldwijde geheugenchipproductie, verwacht dat de krapte in 2027 verder toeneemt en minstens tot 2028 aanhoudt .
• Micron-topman Sanjay Mehrotra rekent op een tekort tot en met 2027, met vanaf 2028 geleidelijk betere beschikbaarheid .
• Synopsys-topman Sassine Ghazi verwacht dat de chipkrapte in 2026 en 2027 voortduurt. Nieuwe productiecapaciteit opzetten duurt volgens hem minstens twee jaar .
• Jefferies voorziet een stijging van de geheugenprijzen met 40 tot 50 procent in het derde kwartaal van 2026, gevolgd door nog eens 30 tot 40 procent in het vierde kwartaal. Voor heel 2027 wordt een jaar-op-jaarstijging van 40 tot 45 procent verwacht .
• Gartner voorspelt dat het aantal verscheepte pc's in 2026 met 10,4 procent daalt en het aantal smartphones met 8,4 procent. Tegelijk zouden pc's gemiddeld 17 procent en smartphones 13 procent duurder worden dan in 2025 .
• Een analyse van Kearney PERLab houdt rekening met een tekort dat minstens tot 2030 kan duren .

Apple is niet het enige merk dat de prijzen verhoogt

De gevolgen blijven niet beperkt tot Apple. Ook Dell, Lenovo, HP en Microsoft hebben hun prijzen verhoogd vanwege dezelfde geheugenschaarste . Volgens Apacer-topman C.K. Chang zou de hoeveelheid DRAM die grote chipfabrikanten aan onafhankelijke modulemakers leveren in 2027 kunnen dalen tot slechts 30 procent van het niveau van 2026 .

Analist Ming-Chi Kuo verwacht bovendien dat 15 tot 20 procent van de geheugencapaciteit die in 2026 voor consumentenelektronica was bestemd, in 2027 naar datacenters verschuift. Dat aandeel kan volgens hem nog verder oplopen .

De onderliggende oorzaak — hyperscalers die voor AI-infrastructuur HBM, DDR5 en enterprise-SSD's opkopen — vertoont voorlopig geen tekenen van afzwakking .

Wat betekent dit voor wie nu een laptop nodig heeft?

Wie specifiek een MacBook Air wil, doet er volgens de huidige leveringsinformatie verstandig aan rekening te houden met een bezorging eind augustus of in september . De 14-inch MacBook Pro lijkt sneller beschikbaar, maar kost met een startprijs van 1.999 dollar wel 700 dollar meer dan de huidige instap-MacBook Air van 1.299 dollar.

Wachten kan de prijsdruk mogelijk niet meteen oplossen. Verschillende grote geheugenchipfabrikanten verwachten dat de markt tot minstens 2027 krap blijft, terwijl sommige ramingen zelfs tot 2028 of 2030 wijzen. Voor kopers van laptops, smartphones en andere apparaten betekent de AI-boom daardoor niet alleen krachtigere datacenters, maar ook langere levertijden en een hogere rekening in de winkel.