Van geweren uit grootmoeders tijd tot een wereldmacht: de 99-jarige transformatie van het Chinese Volksbevrijdingsleger

Op 31 juli 2026 publiceerde de South China Morning Post het eerste deel van een driedelige serie van Liu Zhen, getiteld 'The PLA at 99: how China's military went from ragtag rifles to world-class force' . Die serie beschrijft de evolutie van het Chinese Volksbevrijdingsleger (PLA) van guerrillaoorlogvoering naar hightechconflicten . Het openingsbeeld is indrukwekkend: in april 1932 leidde de 18-jarige Xi Zhongxun – de vader van de huidige leider Xi Jinping – het pas gevormde Vijfde Detachement van de Rode Leger-guerrillamacht Shaanxi-Gansu door de bergen van Yongshou in de provincie Shaanxi . Het detachement bestond uit ongeveer 200 soldaten, gereorganiseerd uit een muiterig bataljon van een krijgsheer, en was bewapend met grotendeels verouderde grendelgeweren en een paar machinegeweren, zonder artillerie en met een chronisch tekort aan kleding, voedsel en munitie . Uiteindelijk raakte de eenheid uitgeput en zonder voorraden, werd overrompeld door bandieten en moest uiteen gaan .

Dat bescheiden begin staat in schril contrast met de macht die het PLA inmiddels is geworden, nu het zijn 99e verjaardag op 1 augustus 2026 nadert – en de veel belangrijkere honderdste verjaardag in 2027.

De reis van het PLA: van guerrillaoorsprong tot wereldmacht

Het PLA vindt zijn oorsprong in de Nanchang-opstand van 1 augustus 1927, toen communistische troepen onder Zhou Enlai, He Long en Ye Ting een gewapende opstand begonnen tegen de Kwomintang . Hoewel de opstand militair mislukte, markeerde die de geboorte van het Chinese Rode Leger, dat later werd omgedoopt tot het Volksbevrijdingsleger . Het leger groeide onder Mao Zedong en Zhu De van ongeveer 5.000 soldaten in 1929 tot 200.000 in 1933, hoewel slechts een fractie de Lange Mars overleefde .

Belangrijke fasen in de transformatie zijn:

• Burgeroorlog en Koreaanse Oorlog (eind jaren 1940–1953): Het Rode Leger werd in 1947 formeel omgedoopt tot het Volksbevrijdingsleger . Na de nederlaag van de nationalisten in 1949 vocht het PLA in de Koreaanse Oorlog (1950-1953) met door de Sovjet-Unie geleverd materieel, waarmee de overgang van een zuiver guerrillamacht naar een conventioneel leger werd ingezet .

• De hervormingen van Deng Xiaoping (vanaf 1978): De moderne modernisering van het Chinese leger begon in 1978 en versnelde in de jaren 1990 . Deng verschoof de focus van het PLA van revolutionaire politiek naar professionalisering, technologische upgrading en een kleinere omvang . De oprichting van een professionele strijdmacht met moderne wapens en doctrine was de laatste van de Vier Moderniseringen .

• Versnelling in de jaren 1990 en 2000: Na de Golfoorlog van 1991, die de kracht van hightechoorlogvoering aantoonde, intensiveerde China onderzoek, ontwikkeling en aanschaf van geavanceerde vliegtuigen, marineschepen en precisieraketten . Het PLA onderging een fundamentele transformatie 'van een massaal boereninfanterieleger naar een kleiner, hoogopgeleid en goed opgeleid geïntegreerd leger dat de nadruk legt op hightech' .

• De driese doelen van Xi Jinping (2017): Xi formaliseerde een routekaart: (1) mechanisatie en eerste 'genetwerkte' capaciteit in 2020; (2) 'vrijwel voltooide' modernisering in 2035; (3) een 'wereldklasse leger' in 2049, de honderdste verjaardag van de oprichting van de Volksrepubliek China .

Het 2027-doel: het 100-jarig bestaan

In 2021 stelde de Chinese Communistische Partij het 'doel voor het 100-jarig bestaan van het Volksbevrijdingsleger in 2027' vast – een reeks doelstellingen die moeten zijn behaald op 1 augustus 2027, de 100e verjaardag van het PLA . Het 2027-doel werd voor het eerst genoemd in het 14e Vijfjarenplan (2021-2025) als een inspanning om de militaire ontwikkeling te versnellen, de gevechtsgereedheid te verbeteren en de afschrikkingscapaciteiten te vergroten . Het richt zich op het verbeteren van strategische capaciteiten en wordt beschreven als de 'kritieke fase' op weg naar de doelen voor 2035 en 2049 .

Het 2027-benchmarkpunt markeert het begin van een nieuwe driese strategie die Xi's benadering van militaire hervorming voortzet . De oorspronkelijke driese strategie streefde naar mechanisatie in 2020, grote vooruitgang in 'informatisering' – de integratie van informatie- en communicatietechnologie – en vervolgens de opbouw van een volledig gemoderniseerde strijdmacht . Het 2027-doel roept specifiek op tot het versnellen van de geïntegreerde ontwikkeling van een gemechaniseerd, geïnformatiseerd en 'geïntelligentieerd' leger .

Waar staat het PLA in 2026?

Op 1 augustus 2026 herdacht het PLA zijn 99e verjaardag in wat de staatsmedia de 'kritieke fase' noemen op weg naar het 100-jarig bestaan . President Xi Jinping riep op tot inspanningen om de doelen voor het 100-jarig bestaan te halen en 'beslissende vooruitgang' te boeken bij de modernisering van de nationale defensie en de strijdkrachten .

Eind juli 2026 riep Xi het PLA ook op om het gebruik van kunstmatige intelligentie en onbemande systemen te versterken – een aanzet tot een 'intelligent militair systeem' als onderdeel van de doelen voor 2027 . Analisten merken op dat het PLA de afgelopen jaren grote sprongen heeft gemaakt in materieel en gevechtsgereedheid, hoewel er discussie blijft over hoe volledig het alle doelstellingen voor het 100-jarig bestaan zal halen .

Het drijvende plan is uiteindelijk gericht op het opbouwen van het PLA tot een strijdmacht die moderne, geïnformatiseerde oorlogen kan voeren en winnen . Toch moet het 2027-doel worden gezien als een mijlpaal voor het 100-jarig bestaan, niet als een versnelde voltooiing van de volledige modernisering – de doelstelling voor 2035 van 'vrijwel voltooide' modernisering blijft een aparte mijlpaal .

Van 200 soldaten met grendelgeweren in de bergen van Shaanxi tot een van de grootste defensiebegrotingen ter wereld en een groeiende inventaris van geavanceerde vliegtuigen, marineschepen en precisieraketten: de transformatie van het PLA in 99 jaar is een van de meest ingrijpende militaire moderniseringen in de moderne geschiedenis – en het komende jaar zal uitwijzen of het de ambitieuze doelen kan halen die Xi voor het 100-jarig bestaan heeft gesteld.