Massale grensdoorbraak in Ceuta: 49.000 migranten, tientallen doden en zware EU-spanningen

Dodental

• Het bevestigde dodental liep in de dagen daarna op. Op de eerste dag vielen minstens 18 doden . Later werd dat cijfer bijgesteld naar minstens 57 en uiteindelijk minstens 67 naarmate er meer lichamen werden geborgen . Minister van Binnenlandse Zaken Fernando Grande-Marlaska maakte op 1 augustus 67 dodelijke slachtoffers bekend .

Onmiddellijke reactie van Spanje

• Militair ingezet: Spanje stuurde extra militairen naar Ceuta om de orde aan de grens te herstellen .
• Bezoek Sánchez: Premier Pedro Sánchez reisde op de ochtend van 31 juli naar Ceuta, samen met minister Grande-Marlaska .
• Massa-uitzettingen: De Spaanse autoriteiten zetten massaal migranten uit naar Marokko; meer dan 25.000 werden teruggestuurd .

Oorzaak: rechterlijke uitspraak uitgebuit door smokkelaars

• Op 8 april 2026 oordeelde het Spaanse Hooggerechtshof dat migranten die over zee aankomen niet zomaar uitgezet mogen worden, in tegenstelling tot migranten die over land of via het hek binnenkomen . Dit juridische verschil werd door smokkelnetwerken misbruikt.
• Sánchez wees naar "maffiagroepen" en georganiseerde misdaad die valse geruchten verspreidden via sociale media en berichtenapps. Ze beweerden dat Spanje de grenzen had geopend en verdraaiden opzettelijk de rechterlijke uitspraak om een massale toestroom te veroorzaken .
• De smokkelaars vertelden migranten dat ze niet teruggestuurd konden worden als ze Spaanse bodem over zee bereikten, wat de enorme drukte veroorzaakte .

EU- verdeeldheid: "egoïstische, polariserende en onrechtmatige" reacties

Sánchez hekelde de reactie van sommige EU-lidstaten en noemde hun acties "egoïstisch, polariserend en onrechtmatig" en ingegeven door binnenlandse politiek op de korte termijn .

• Italië schortte het Schengen-vrijreizen met Spanje op voor een maand, met sluiting van lucht- en zeegrenzen. Premier Giorgia Meloni kondigde dit aan op 31 juli . Spanje riep de Italiaanse ambassadeur op het matje .
• Frankrijk voerde extra grenscontroles in met Spanje en zette een snelle interventiemacht in .
• Finlands minister van Binnenlandse Zaken Mari Rantanen zei dat "Spanje de buitengrens van het Schengengebied volledig heeft laten verslappen" en dat alle EU-landen de grenscontroles weer moesten invoeren ; Finland en Denemarken vroegen om een volledige schorsing van Schengen voor Spanje .
• Duitsland scherpte eveneens de grenscontroles met Spanje aan .
• 22 van de 27 EU-lidstaten tekenden een brief, op initiatief van Italië en Denemarken, waarin ze om een spoedvergadering vroegen over het migratiebeleid van de Unie .

Spanje verdedigt zijn grensbeleid

• Het Spaanse ministerie van Buitenlandse Zaken wees erop dat Spanje volgens Frontex-gegevens een van de meest effectieve EU-landen is op het gebied van het beheer van illegale migratie en uitzettingen . Madrid benadrukte dat de druk op Ceuta het gevolg was van criminele desinformatie, niet van falend Spaans grensbeheer .
• Een voormalig hooggeplaatste Spaanse EU-ambtenaar bestempelde de schorsing van Schengen door Italië als juridisch twijfelachtig en politiek gemotiveerd .

Eisen voor spoedoverleg EU

• Naar aanleiding van wat hij een "egoïstische, polariserende en onrechtmatige" reactie van sommige lidstaten noemde, eiste Sánchez een spoedvideogesprek van alle EU-ministers van Binnenlandse Zaken om een gecoördineerde respons te bespreken . Op 1 augustus stond de EU onder toenemende druk om een politieke spoedvergadering bijeen te roepen .