Kyiv onder vuur: de raketaanval van 1 augustus 2026 en de Patriot-crisis

De aanval begon om ongeveer 01:33 uur lokale tijd met een snelle opeenvolging van explosies die de stad deed schudden . Burgemeester Vitali Klitschko van Kyiv drong er bij inwoners op aan een schuilplaats te zoeken terwijl er gedurende enkele uren meerdere golven van aanvallen plaatsvonden .

Onderscheppingen: een vrijwel totale mislukking

Oekraïne slaagde erin om tijdens de hele aanval slechts één ballistische raket te onderscheppen . Zelensky was duidelijk over de reden: de onderscheppingsraketten van het Patriotsysteem zijn gewoon op. "Er werd maar één ballistische raket onderschept, simpelweg omdat er geen onderscheppingsraketten zijn voor de Patriotsystemen", verklaarde hij .

Al eerder in juli werd voor dit scenario gewaarschuwd. The Wall Street Journal meldde op 6 juli dat een eerdere aanval "een grimmige realiteit aan het licht bracht: Oekraïne heeft vrijwel geen Patriot-onderscheppingsraketten meer om ballistische raketten te stoppen" . Het tekort werd nog verergerd door een wereldwijde uitputting van de voorraden, deels veroorzaakt door de door de VS geleide oorlog met Iran eerder in 2026 .

Slachtoffers en schade

De menselijke tol was groot. Er vielen ten minste negen doden en meer dan 30 gewonden . Burgemeester Klitschko bevestigde dat onder de gewonden en ziekenhuisopnames ook een 17-jarige jongen was . Eén persoon verkeerde in ernstige toestand .

Branden en verwoestingen werden gemeld in vijf wijken van Kyiv: Solomjanskyj, Sjevtsjenkivskyj, Darnytskyj, Holosijivskyj en andere . In de wijk Solomjanskyj stortte een vijf verdiepingen tellend woongebouw gedeeltelijk in en vatte vlam, waardoor bewoners vast kwamen te zitten . Reddingswerkers evacueerden 35 mensen van de bovenste verdiepingen . Auto's op een parkeerterrein vatten ook vlam door de inslagen . Zelensky merkte op dat in totaal 18 woongebouwen, een school, de Litouwse ambassade en andere infrastructuurvoorzieningen waren beschadigd .

De politieke context: een draai omtrent Patriot-productie

De aanval op Kyiv vond niet plaats in een vacuüm. Het gebeurde slechts één dag nadat president Donald Trump zijn eerdere toezegging om Oekraïne een licentie te verlenen voor de productie van Patriot-onderscheppingsraketten op eigen bodem, leek in te trekken.

De eerste belofte (8 juli 2026)

Tijdens de NAVO-top in Ankara, Turkije, zei president Trump tegen president Zelensky dat de VS Oekraïne een licentie zou geven om Patriot-onderscheppingsraketten te produceren . "We gaan je een licentie geven om Patriots te maken. Dat is best cool", zei Trump tijdens hun bilaterale ontmoeting . Hij voegde eraan toe: "Op deze manier kun je niet klagen dat we er niet genoeg geven" .

De aankondiging werd algemeen beschouwd als een grote doorbraak in de Amerikaanse steun aan Oekraïne . Verdedigingsexperts waarschuwden echter onmiddellijk dat de belofte vaag was en dat het bouwen van het complexe, hightech systeem vanaf de grond minstens een tot twee jaar zou duren – en niets zou doen aan het onmiddellijke tekort aan onderscheppingsraketten die nodig waren om Kyiv diezelfde nacht te verdedigen . Trump gaf zelf toe dat hij nog niet had overlegd met Lockheed Martin en RTX Corporation (voorheen Raytheon), de bedrijven die de Patriotsystemen daadwerkelijk produceren .

De terugdraaiing (31 juli 2026)

Iets meer dan drie weken later – op 31 juli, één dag vóór de aanval van 1 augustus – trok president Trump zich terug uit de deal en draaide hij zijn eerdere toezegging om de Patriot-productietechnologie met Oekraïne te delen, terug . Tijdens een kabinetsvergadering op vrijdag antwoordde Trump op een vraag over de licenties: "Daar hebben we niet mee ingestemd" . The New York Times en Radio Free Europe/Radio Liberty meldden dat de regering een "schijnbare hernieuwde terughoudendheid" had om de gevoelige technologie over te dragen, waardoor het verzoek van Oekraïne voor een productielicentie in de wacht werd gezet . Trump benadrukte de gevoeligheid van het Patriotsysteem en zei dat een dergelijke stap "nooit zou gebeuren" .

Het directe gevolg

De aanval op Kyiv vond dus plaats terwijl Zelensky Washington nog steeds onder druk zette om terug te komen op de belofte en de licenties te verstrekken, die volgens hem dringend nodig zijn om de uitgeputte voorraden van de Oekraïense luchtverdediging weer op te bouwen . In zijn verklaring op 1 augustus legde Zelensky de directe link: het wereldwijde tekort aan Patriot-raketten is "absurd" en Rusland wordt "alleen maar aangemoedigd" om massale aanvallen uit te voeren omdat Oekraïne de onderscheppingsraketten mist om ze te stoppen . "Elk pakket ballistische onderscheppingsraketten redt de levens van onze mensen", zei hij. "En elke nacht zonder hen leidt tot meer slachtoffers" .

Zelfs als de licenties onmiddellijk zouden worden verleend, zeggen defensie-experts dat het minstens 12–24 maanden zou duren om een productielijn in Oekraïne op te zetten . Voorlopig is Kyiv gedwongen te vertrouwen op de afnemende voorraden van bondgenoten en wat onderscheppingsraketten haar partners kunnen missen – een realiteit die, zoals de aanval van 1 augustus laat zien, dodelijke gevolgen heeft.