Het Iraanse leger verklaarde vrijdag 31 juli via staatsmedia dat het drones had ingezet tegen Amerikaanse militaire faciliteiten op de luchtmachtbasis Ahmad al-Jaber in Koeweit. Teheran presenteerde de actie als vergelding voor Amerikaanse aanvallen op Iran een dag eerder .
Volgens Iraanse verklaringen waren onder meer vliegtuighangars, satellietcommunicatiesystemen en opslagplaatsen voor materieel doelwit . Iran beweerde daarnaast aanvallen te hebben uitgevoerd op de luchtmachtbasis Ali Al Salem en Camp Al-Adairi, waaronder een Amerikaans munitiedepot. Die acties werden door Iran omschreven als de zeventiende fase van ‘Operatie Saegheh’ .
Teheran meldde afzonderlijk ook aanvallen op strategische Amerikaanse bezittingen in Bahrein . Deze beweringen zijn niet allemaal onafhankelijk bevestigd.
Een functionaris van het Amerikaanse ministerie van Defensie bevestigde dat Iran meerdere projectielen had gelanceerd, waarvan de meeste richting Koeweit gingen. Volgens de functionaris hadden de aanvallen geen grote gevolgen voor Amerikaanse militaire bases in de regio .
Washington heeft voor deze aanvalsgolf geen Amerikaanse slachtoffers of grote schade bevestigd. Wel vielen er eerder in juli doden bij Iraanse aanvallen op Amerikaanse troepen in Koeweit. Reuters meldde dat daarbij twee Amerikaanse militairen omkwamen. Een aanval raakte ook een elektriciteits- en ontziltingsinstallatie in Koeweit .
De Verenigde Staten zeggen op hun beurt Iraanse locaties voor surveillance, ondergrondse wapenopslag en maritieme capaciteiten te hebben aangevallen .
De drones van zaterdag staan niet op zichzelf. De confrontatie tussen Washington en Teheran heeft zich de afgelopen maanden stap voor stap uitgebreid:
Elke nieuwe aanval vergroot het risico dat de strijd zich verder verspreidt naar landen die zelf geen directe oorlog met Iran of de VS willen voeren.
De grootste internationale gevolgen zijn zichtbaar op zee. De scheepvaart door de Straat van Hormuz, de smalle doorgang tussen Iran en Oman, is vrijwel ingestort. Op 16 juli passeerden nog zeven schepen de zeestraat; een dag later waren dat er slechts drie — het laagste aantal dagelijkse passages sinds mei . Veel schepen hielden stil of maakten rechtsomkeert na Iraanse aanvallen op vaartuigen en de hervatting van de Amerikaanse blokkade .
Voor de oorlog liep ongeveer een vijfde van de wereldwijde oliehandel door Hormuz . De blokkade en militaire dreiging zetten daardoor niet alleen de landen rond de Perzische Golf onder druk, maar kunnen ook wereldwijd gevolgen hebben voor energieprijzen en bevoorradingsketens.
Iran verwierp een voorstel van Oman voor gezamenlijk toezicht op de zeestraat en kwam met eigen voorwaarden voor het beheer ervan . Daardoor blijft onduidelijk hoe — en onder welke veiligheidsafspraken — het scheepvaartverkeer kan worden hervat.
Oman speelt een diplomatieke rol in de gesprekken over Hormuz, maar wordt zelf direct geraakt doordat zijn wateren aan de zeestraat grenzen. De terugval van de scheepvaart treft bovendien de regionale economie .
Jordanië kwam in beeld nadat Iran eind juli aanvallen op Amerikaanse bases in het land claimde . Daarmee neemt het aantal landen met Amerikaanse militaire aanwezigheid die bij de confrontatie betrokken kunnen raken verder toe.
Egypte ondervindt gevolgen van de bredere verstoring van routes door de Rode Zee en de Golf. Volgens berichtgeving van The New York Times verspreiden de risico’s zich over meerdere cruciale knelpunten voor de oliehandel in het Midden-Oosten, waaronder de toegangen tot de Rode Zee bij Egypte .
Saudi-Arabië was geen primair doelwit van de laatste aanvalsgolf, maar het koninkrijk blijft kwetsbaar voor de regionale gevolgen. Een langdurige verstoring van Hormuz bedreigt de export van Saoedische olie en vergroot het risico op verdere spillover in de Golf.
De Verenigde Naties hebben ondertussen hun zorgen uitgesproken over aanvallen op civiele infrastructuur, waaronder de Koeweitse ontziltingsinstallatie die in juli werd geraakt . De aanval van zaterdag laat zien dat de militaire confrontatie ondanks onderscheppingen niet beperkt blijft tot de directe strijd tussen Iran en de Verenigde Staten.