Terugval in thermische productie. Hoge riviertemperaturen en lage waterstanden dwongen verschillende Franse kernreactoren en andere thermische centrales om minder te produceren of stil te vallen, omdat ze afhankelijk zijn van rivierwater voor koeling . De hitte verminderde ook de efficiëntie van gasgestookte centrales .
Weinig wind. Een langdurige periode met lage windsnelheden in een groot deel van Europa zorgde voor een significante daling van de windenergieproductie, waardoor een cruciale bron van goedkope stroom wegviel precies op het moment dat die het hardst nodig was .
De avondval van zonne-energie. Hoewel zonne-energie tijdens de middaguren veel stroom leverde, stegen de prijzen explosief in de late middag en avond, wanneer de zon onderging en de vraag naar koeling hoog bleef. Dit zorgde voor een scherpe 'eendencurve' die gasgestookte centrales voor een hoge prijs moesten opvangen .
Bestaande krapte op gas- en waterkrachtmarkten. Europa ging de zomer in met gasvoorraden die ver onder het seizoensgemiddelde lagen en met waterkrachtreservoirs in Noord-Europa die 8 tot 12 procent onder het normale peil stonden. Deze omstandigheden hadden de winterstroomcontracten al een premie van meer dan 20 procent bezorgd voordat de hittegolf begon . Elke aanbodschok werd versterkt door deze onderliggende krapte.
Het stroomnet heeft geen 'zomerbuffer'. Europa's elektriciteitssysteem is ontworpen rond winterpieken in de vraag naar verwarming. De hittegolf bewees dat de zomerse vraag naar koeling nu kan wedijveren met de wintervraag, maar het net heeft geen gelijkwaardige reservecapaciteit voor extreme hitte .
Extreme hitte creëert een correlatieval voor vraag en aanbod. Hetzelfde weersfenomeen drijft tegelijkertijd de vraag op (koeling), drukt de thermische productie (rivierkoelingslimieten, efficiëntieverliezen) en onderdrukt de windproductie — een combinatie waar een systeem van hernieuwbare plus thermische energie niet betrouwbaar tegen bestand is .
Intermittente hernieuwbare bronnen hebben een vaste back-up nodig. De overvloed aan zonne-energie overdag kon de avondprijsstijgingen niet voorkomen. Deze periode onderstreepte dat zonder voldoende opslag, interconnectiecapaciteit of inzetbare koolstofarme back-up, een hoge penetratie van hernieuwbare energie alleen geen betaalbare stroom garandeert tijdens extreme weersomstandigheden .
Klimaatverandering tast de seizoensvoorspelbaarheid aan. De hittegolf van juni was geen witte zwaan; het was een volledig voorspelbare combinatie van bekende zwaktes waar klimaatmodellen al voor hadden gewaarschuwd . Nu hittegolven vaker en intenser worden, verbreekt de traditionele aanname dat de zomer een periode van lage vraag en lage prijzen is. Dit dwingt toezichthouders en netbeheerders in heel Europa om hun seizoensplanning, opslagverplichtingen en het ontwerp van de capaciteitsmarkt te heroverwegen .