De wereldwijde economische schokgolf van de Straat van Hormuz

Gevolgen voor toeleveringsketens en grondstoffenprijzen

• Olieprijzen: De Brent-olieprijs steeg sneller dan tijdens enig recent conflict. Op 8 maart 2026 brak de prijs door de $100 per vat, bereikte een piek van $126, en blijft extreem hoog . De Wereldbank noemt dit de grootste olieverstoring in de geschiedenis .
• Gasprijzen: Sinds eind februari 2026 zijn de gasprijzen met ongeveer 55% gestegen, en meststofprijzen met 35%, volgens VN-schattingen . Ureum (een belangrijke stikstofmeststof) werd in maart 46% duurder op maandbasis .
• Voedselprijzen: De wereldwijde voedselprijzen bereikten in april 2026 het hoogste niveau sinds januari 2024 . De Wereldbank verwacht dat de meststofprijzen in 2026 gemiddeld 31% zullen stijgen .
• Toeleveringsketens: De druk op de toeleveringsketens is groot, met name in Azië (tekorten van Thailand tot Pakistan) en Europa, dat bij een aanhoudende sluiting het risico loopt op dieselschaarste . Duizenden zeelieden zitten vast op schepen omdat verzekeraars hun dekking intrekken .

Voedselzekerheid

De FAO, Wereldbank en Chatham House waarschuwen dat de verstoring leidt tot een 'systemische agrifood-schok' . De belangrijkste risico's:

• Kunstmesttekorten treffen het komende plantseizoen in veel ontwikkelingslanden. Boeren zien de prijzen van ureum met 20% tot 60% stijgen, naast hogere brandstof-, transport- en irrigatiekosten .
• Het World Economic Forum's Chief Economists' Outlook spreekt van 'ernstige zorgen' over de verstoorde voedselproductie .
• Het Kiel Institute voorspelt de grootste voedselprijsstijgingen in Zuid-Azië, Sub-Sahara Afrika en het Midden-Oosten – de regio's die toch al het meest kwetsbaar zijn voor honger .
• Chatham House waarschuwt dat de blokkade van brandstof en kunstmest via Hormuz 'tientallen miljoenen extra mensen in acute honger zal drijven' .

Macro-economische prognoses tot 2027

IMF juli 2026 World Economic Outlook Update :

• Wereldwijde groei: 3,0% in 2026, herstellend naar 3,4% in 2027 – een V-vormig herstel, maar nog steeds onder de trend van ~3,5% van voor de oorlog.
• Wereldwijde inflatie: Stijgend van 4,1% in 2025 naar 4,7% in 2026, dan afnemend naar 4,0% in 2027.
• Het IMF heeft dit jaar zijn groeiprognose voor 2026 al twee keer verlaagd, vanwege de 'aanhoudende effecten van de energieschok' .

Wereldbank Global Economic Prospects (juni 2026) :

• De wereldwijde groei vertraagt naar het laagste tempo sinds de COVID-19-pandemie, gedreven door hogere energieprijzen, oplopende inflatie en hogere leenkosten.

Wood Mackenzie scenario-analyse :

• Slechtste scenario: Olieprijzen kunnen $200 per vat bereiken als meer dan 11 miljoen vaten per dag aan aanbod uit de Golfregio wegvalt.
• Oplossingsscenario: Brent daalt naar ~$80 per vat eind 2026 en zakt naar $65 in 2027.
• Zelfs in dat scenario is de inflatoire schade grotendeels 'ingebakend' – Capital Economics waarschuwt dat het vele maanden duurt voordat hogere energie- en meststofkosten doorwerken in de voedselketen .

Regionale inflatie (VN ESCAP) :

• De inflatie in de regio Azië-Stille Oceaan wordt geraamd op 4,6% in 2026, tegen 3,5% in 2025.

Belangrijke onzekerheden

• Duur van de sluiting: Als de scheepvaart snel hervat wordt, kan de prijsdruk wat afnemen, maar zowel het IMF als de Wereldbank waarschuwen dat de hogere inflatie al in de toeleveringsketens zit ingebakken tot halverwege 2027 .
• Diplomatieke oplossing: Een staakt-het-vuren of akkoord kan een scherpe daling van de olieprijs veroorzaken, maar de herhaalde mislukkingen (zoals in juli 2026) houden de risico-opslag hoog.
• Timing van de voedselcrisis: De FAO waarschuwde dat de grootste impact op de voedselprijzen 6 tot 12 maanden na het begin van de verstoring kan optreden – de piek van de voedselinflatie wordt dus verwacht van eind 2026 tot begin 2027 .