Koper in de lift: mijnstoringen, AI en renteverlagingen stuwen de prijs

Ook in 2026 blijven de vooruitzichten voor mijnproductie achter. De verwachte productie van de zeventien grootste mijnbouwbedrijven is met 199.000 ton verlaagd tot 13,8 miljoen ton. Daarnaast kwamen er verdere neerwaartse bijstellingen bij onder meer First Quantum en Rio Tinto .

Een ander alarmsignaal zijn de sterk gedaalde smelt- en raffinagekosten, de zogenoemde treatment and refining charges. Die zijn bijna tot nul gezakt. Dat wijst erop dat smelterijen moeite hebben om voldoende koperconcentraat te vinden . De International Copper Study Group verwacht bovendien dat de productie van geraffineerd koper in 2026 slechts 0,9% groeit .

2. AI en elektrificatie verhogen de vraag

Tegelijkertijd neemt de behoefte aan koper toe. Het metaal is essentieel voor elektriciteitskabels, transformatoren, elektrische voertuigen, slimme netwerken en installaties voor zonne- en windenergie.

Ook de snelle bouw van AI-datacenters zorgt voor extra vraag. Volgens ramingen gebruikt een datacenter voor AI ongeveer 40.000 tot 50.000 ton koper. Dat koper zit onder meer in bekabeling, stroomvoorziening en koelsystemen .

De energietransitie maakt die vraag structureler. S&P Global verwacht dat de wereldwijde koperconsumptie tegen 2040 met 50% kan stijgen tot 42 miljoen ton . Optimisme over economisch herstel in China en mogelijke investeringen in infrastructuur hebben de prijs bovendien extra ondersteund .

3. Amerikaanse renteverlagingen geven de markt een duw

Ook het monetaire beleid speelt mee. De Amerikaanse Federal Reserve verlaagde de rente in september, oktober en december 2025 telkens met 25 basispunten. Die versoepelingscyclus zette de dollar onder druk .

Dat is belangrijk omdat koper wereldwijd meestal in dollars wordt verhandeld. Een zwakkere dollar maakt het metaal relatief goedkoper voor kopers die in andere valuta betalen. Lagere rentes verlagen bovendien de kosten van het aanhouden van grondstoffen, waardoor beleggers gemakkelijker geld naar de grondstoffenmarkt kunnen laten vloeien . De Federal Reserve heeft aangegeven dat verdere versoepeling tot in het begin van 2026 mogelijk is .

4. Tariefonzekerheid zorgt voor voorraadvorming

De dreiging van Amerikaanse importheffingen op geraffineerd koper heeft de handelsstromen verstoord. Amerikaanse bedrijven haalden koper versneld naar voren voordat mogelijke tarieven zouden ingaan. Daardoor ontstond tijdelijk extra schaarste buiten de Verenigde Staten, terwijl de LME-prijs verder opliep .

Deze situatie wordt ook wel "tariefroulette" genoemd. Regionale prijzen liepen sterker uiteen en in de markt ontstond een premie die vooral door beleids onzekerheid werd gedreven .

5. Waarom mijnbouwaandelen zo sterk presteren

Kopermijnbouwers profiteren rechtstreeks van een hogere koperprijs. Wanneer de productiekosten grotendeels gelijk blijven, vergroot een hogere verkoopprijs de winstmarge per ton. Dat maakte 2025 een uitzonderlijk jaar voor de sector.

De koperprijs steeg dat jaar met 43,93%. Kopermijnbouwaandelen wonnen 74,59%, terwijl ook ETF's die in de sector beleggen sterk opliepen . De aandelenmarkt rekent daarmee niet alleen op hogere winsten, maar ook op een langer durende periode van schaarste.

De topman van BHP waarschuwde dat de hoge prijzen waarschijnlijk niet snel zullen verdwijnen. Verschillende zakenbanken verwachten dat de opwaartse trend in 2026 kan doorzetten zolang de structurele beperkingen aan de aanbodkant blijven bestaan .

Rally op vaste fundamenten, maar niet zonder risico

Niet iedereen ziet de huidige prijs als volledig gerechtvaardigd door de fysieke markt. Goldman Sachs en Macquarie waarschuwen dat speculatieve instromen en het vooruit aankopen van koper vanwege mogelijke Amerikaanse tarieven een groot deel van de rally kunnen verklaren .

De zichtbare voorraden zijn sinds het begin van 2025 met meer dan 870.000 ton toegenomen. Dat is een aanwijzing dat er op sommige plaatsen juist veel metaal wordt opgeslagen, terwijl andere regio's met krappe beschikbaarheid kampen .

Als de tariefdreiging afneemt, Amerikaanse bedrijven hun voorraden niet verder aanvullen of mijnproductie sneller herstelt, kan de koperprijs corrigeren. De langetermijnvraag vanuit elektriciteitsnetten, AI en de energietransitie blijft echter een belangrijke steunpilaar.

De kern van de markt is daardoor dubbel: het aanbod blijft kwetsbaar en de structurele vraag groeit, maar een deel van de recente prijsstijging lijkt te zijn versterkt door voorraadvorming en beleggersposities. Dat maakt koper tegelijk aantrekkelijk en gevoelig voor een plotselinge terugval.