ASML verloor €60 miljard in twee dagen — dit is waarom analisten spreken van een overdreven reactie

Op 27 juli stond het aandeel intraday zelfs ongeveer 8 procent lager en sloot het circa 6 procent in de min. Ook Amerikaanse branchegenoten als Applied Materials, Lam Research en KLA werden meegesleurd . Over beide handelsdagen samen kwam het verlies uit op ongeveer 12 tot 13 procent, waarmee circa €55 tot €60 miljard aan beurswaarde verdampte .

De timing speelde mee. Halfgeleideraandelen stonden in juli al onder druk door winstnemingen, tegenvallende resultaten van Samsung en zorgen dat klanten grote investeringen in nieuwe productietechnologie zouden uitstellen . Het Chinese DUV-nieuws fungeerde als de vonk die een al kwetsbare markt verder onder druk zette.

Waarom vonden analisten de reactie overdreven?

Volgens meerdere analisten was de omvang van de koersval niet in verhouding tot wat er daadwerkelijk bekend was.

• Bank of America noemde de daling expliciet een “overreaction” en handhaafde een koersdoel dat vanaf het niveau van 29 juli meer dan 70 procent opwaarts potentieel suggereerde .
• JPMorgan schreef dat de uitverkoop “disproportionate to what has been indicated in the report” leek. Een beperkt aantal DUV-machines produceren is volgens de bank nog iets heel anders dan betrouwbare systemen leveren die geschikt zijn voor massaproductie .
• Reuters Breakingviews stelde dat de Chinese kopie technisch minder geavanceerd is en dat ASML’s positie “voorlopig” veilig lijkt .

De belangrijkste realitycheck zit in de aantallen. Het Chinese consortium mikt naar verluidt op ongeveer vijf DUV-systemen in 2026 en circa twintig in 2027. Dat staat tegenover de honderden systemen die ASML jaarlijks levert. Bovendien zou ASML’s orderboek al tot en met 2027 zijn uitverkocht .

Hoe ver is China met eigen lithografiemachines?

DUV: een belangrijke, maar nog beperkte doorbraak

Het Chinese consortium zou immersie-DUV-machines produceren voor lokale chipfabrikanten, waaronder SMIC, Hua Hong en CXMT . De eerste productiedoelen zijn bescheiden: ongeveer vijf systemen in 2026 en twintig in 2027 .

De stap is wel degelijk betekenisvol voor de Chinese ambitie om minder afhankelijk te worden van buitenlandse technologie. Reuters meldde echter dat de machines nog achterlopen op het gebied van prestaties en betrouwbaarheid. Er is aanvullende testing nodig voordat ze de kwaliteit en consistentie van ASML-systemen kunnen evenaren .

Daarmee is er een verschil tussen een machine bouwen en een compleet, betrouwbaar productieplatform leveren. Chipfabrikanten hebben niet alleen een werkend apparaat nodig, maar ook hoge beschikbaarheid, nauwkeurige prestaties en voorspelbare resultaten op grote schaal.

EUV blijft de echte technologische grens

Op het geavanceerdere terrein van extreme ultraviolet-lithografie — EUV, de technologie waarvoor ASML wereldwijd als enige commerciële leverancier geldt — ligt China nog aanzienlijk achter.

Reuters meldde in december 2025 dat een team van voormalige ASML-ingenieurs in Shenzhen een EUV-prototype had voltooid en dat in een zwaarbeveiligd laboratorium testte . Het prototype had volgens latere berichtgeving echter nog geen werkende chips geproduceerd . Chinese leiders uit de chipindustrie pleiten ondertussen voor een nationaal programma om tussen 2026 en 2030 complete lithografiesystemen te ontwikkelen. Daarbij erkennen zij dat er nog grote achterstanden zijn op het gebied van EDA-software, gespecialiseerde materialen en EUV-technologie .

Wat betekent dit voor de omzet van ASML?

Op korte termijn lijkt de financiële impact beperkt. Volgens ASML-financieel directeur Roger Dassen komt ongeveer 20 procent van de netto-omzet in 2026 uit China. Dat aandeel lag in 2024 nog op 44 procent en in 2025 op 42 procent .

Ook DUV vertegenwoordigt een kleiner deel van ASML’s totale activiteiten dan voorheen: het aandeel daalde van 44 procent van de omzet in 2024 naar 29 procent in het meest recente kwartaal . Tegelijkertijd blijven de geavanceerde EUV-systemen — de technologisch belangrijkste en meest winstgevende machines — voorlopig buiten bereik van Chinese klanten .

Bank of America schatte dat een volledige overstap naar twintig lokaal geproduceerde argonfluoride-immersiesystemen de omzet van ASML volgend jaar met ongeveer €1,4 miljard zou kunnen verlagen. Dat komt neer op circa 2,4 procent .

Dat is geen verwaarloosbaar bedrag, maar wel iets anders dan een directe aantasting van ASML’s kernpositie. De markt leek in twee dagen een veel grotere en snellere bedreiging in te prijzen dan de beschikbare informatie rechtvaardigde.

ASML tussen Washington en Beijing

De ontwikkeling maakt ook duidelijk hoe lastig de positie van ASML geopolitiek is. Het bedrijf bevindt zich midden in de spanningen tussen de Amerikaanse exportcontroles en de Chinese campagne voor technologische zelfvoorziening.

Door Amerikaanse exportbeperkingen mag ASML zijn meest geavanceerde EUV-machines al niet naar China verschepen. Ook voor oudere DUV-apparatuur zijn de beperkingen de afgelopen tijd verder aangescherpt .

China probeert de gevolgen van de Amerikaanse chipblokkades op meerdere manieren te beperken: door eigen lithografiemachines te ontwikkelen, AI-chips te combineren om de rekenkracht op te voeren en mogelijk ASML-apparatuur via ongeautoriseerde kanalen te bemachtigen . Er zijn bovendien berichten geweest dat de Amerikaanse minister van Handel Howard Lutnick ASML-topmanagers heeft bevraagd over de mogelijkheid dat een EUV-systeem van het bedrijf in strijd met de exportregels in China terecht is gekomen .

ASML kan daarnaast niet bepalen waar voormalige werknemers na hun vertrek gaan werken. Volgens berichtgeving maken oud-medewerkers van ASML deel uit van het Chinese EUV-prototypeproject in Shenzhen. ASML heeft gezegd dat dergelijke werknemers aan geheimhoudingsafspraken gebonden zijn; in sommige gevallen heeft het bedrijf ook juridische stappen gezet wegens vermeende diefstal van bedrijfsgeheimen .

De Nederlandse regering staat ondertussen onder voortdurende druk van Washington om de exportregels verder aan te scherpen. Daardoor komt ASML steeds meer klem te zitten tussen China — historisch gezien een belangrijke afzetmarkt — en de Verenigde Staten, een cruciale bondgenoot van Nederland .

De conclusie: serieuze ontwikkeling, maar geen directe machtswisseling

China’s DUV-doorbraak is een belangrijke mijlpaal voor Beijing en een symbolische uitdaging voor ASML’s dominante positie. Maar de cijfers plaatsen het nieuws in perspectief: vijf machines dit jaar tegenover honderden systemen van ASML, een orderboek dat tot en met 2027 gevuld is en een grote technologische achterstand op EUV.

De koersval van €60 miljard lijkt daarom vooral de angst voor een toekomstige concurrent te hebben weerspiegeld — niet een directe instorting van ASML’s omzet of concurrentievoordeel. De Chinese opmars is reëel en verdient aandacht, maar volgens de huidige gegevens is de bedreiging eerder een kwestie van jaren dan van maanden.