Europa zoekt verkoeling: Midea voert productie van PortaSplit-airco’s op

Tegelijkertijd heeft Europa historisch weinig airconditioning in woningen. In veel Europese landen ligt de penetratiegraad naar schatting slechts tussen 3 en 6 procent . Daardoor zorgt elke nieuwe extreme zomer ervoor dat miljoenen huishoudens voor het eerst op zoek gaan naar actieve koeling.

Dat verklaart mede de populariteit van de PortaSplit. Dit draagbare splitmodel is ontworpen voor de Europese markt en maakt gebruik van een raamconstructie die bepaalde installatie- en regelgevingsproblemen kan omzeilen . In verschillende landen was het toestel tijdelijk uitverkocht of beperkt leverbaar.

Midea schakelt over op noodproductie

Midea zegt sinds de Europese introductie in 2024 meer dan 300.000 PortaSplit-toestellen op het continent te hebben verkocht . In 2026 alleen al kwamen meer dan 200.000 exemplaren naar Europa, ongeveer twee keer zoveel als een jaar eerder .

Om de plotselinge vraag aan te kunnen, heeft het bedrijf meerdere maatregelen genomen:

• In een fabriek werd een extra productielijn geopend, waardoor de dagelijkse capaciteit voor draagbare airco’s verdubbelde tot 6.000 toestellen .
• Speciale productielijnen voor PortaSplit draaien op volle capaciteit in Wuhu in de provincie Anhui, in Nansha in Guangzhou en in Shunde in Guangdong .
• De fabrieken in Wuhu en Guangzhou kregen binnen één maand samen 200.000 nieuwe Europese orders. Midea omschreef de situatie als een “explosieve vraag” .
• In juli werden 20.000 airco’s in slechts zeven dagen naar Frankrijk gestuurd .
• Onderdelen en afgewerkte toestellen worden waar nodig per vliegtuig, hogesnelheidstrein en China-Europa-goederentrein vervoerd om de langere doorlooptijd van zeevracht te vermijden .

De aanpak laat zien hoe fabrikanten reageren op een markt waarin de vraag niet alleen seizoensgebonden is, maar mogelijk structureler wordt. Volgens marktonderzoekers schuift airconditioning in meerdere Europese landen op van een luxeproduct naar een noodzakelijke voorziening .

Zwitserland: koeling nadert het aandeel van verwarming

Ook in Zwitserland was de hitte uitzonderlijk. Het land beleefde de langste hittegolf sinds het begin van de meteorologische metingen, ruim 160 jaar geleden. Bern kende dertien opeenvolgende tropische dagen en in Basel liep de temperatuur op tot 39 graden .

Koeling en ventilatie zijn inmiddels goed voor bijna 11 procent van het Zwitserse elektriciteitsverbruik. Daarmee komt koeling in de buurt van verwarming, die ongeveer 14 procent vertegenwoordigt . Een gemiddelde splitairco verbruikt bij efficiënt gebruik circa 700 tot 1.000 kilowattuur per jaar . Dat is meerdere keren het verbruik van sommige grote huishoudelijke apparaten.

Het grootste probleem ontstaat tijdens hittegolven, wanneer veel airco’s tegelijkertijd worden ingeschakeld. Dat verhoogt de piekbelasting op lokale elektriciteitsnetten. Tegelijkertijd kan de extra vraag in Zwitserland deels samenvallen met een hoge productie van zonnepanelen, omdat die vooral overdag stroom leveren .

Wat betekent de productiepiek voor China?

De beschikbare informatie beschrijft vooral China’s rol als exporteur. Fabrieken draaien rond de klok om Europese orders te verwerken, terwijl onderdelen en afgewerkte producten versneld richting Europa worden gebracht .

Er zijn echter geen betrouwbare cijfers beschikbaar over de precieze gevolgen van deze productieverhoging voor het Chinese elektriciteitsnet. Het is daarom niet mogelijk om op basis van de aangeleverde informatie te kwantificeren hoeveel extra binnenlandse stroom de productiepiek in China vraagt.

De wereldwijde energievraag voor koeling groeit snel

De ontwikkeling in Europa past in een bredere wereldwijde trend. Volgens de aangeleverde IEA-ramingen lag de wereldwijde elektriciteitsvraag voor ruimtekoeling in 2025 boven 2.900 terawattuur, ongeveer 50 procent meer dan in 2015 . Bij ongewijzigd beleid zou dat verbruik in 2035 boven 4.500 terawattuur uitkomen .

De IEA verwacht in haar Stated Policies Scenario — een scenario dat uitgaat van bestaand en aangekondigd beleid — dat de piekvraag naar elektriciteit tegen 2035 met ongeveer 40 procent groeit. De toenemende behoefte aan koeling is daarbij een belangrijke motor .

Sinds 2000 groeit de wereldwijde energievraag voor ruimtekoeling met ongeveer 4 procent per jaar, twee keer zo snel als de vraag naar verwarming . Tegen 2035 kan koeling volgens de aangeleverde IEA-cijfers jaarlijks ongeveer 1.200 terawattuur extra elektriciteit vragen .

De IEA beschrijft het komende decennium als een periode van uitzonderlijk sterke groei van de elektriciteitsvraag. Naast koeling zijn datacenters en elektrische mobiliteit belangrijke aanjagers . In de Energy Technology Perspectives 2026 staat bovendien dat het bezit van airco’s bij huishoudens wereldwijd sinds 2000 is verdrievoudigd tot ongeveer 40 procent, terwijl het elektriciteitsverbruik voor koeling meer dan verdubbeld is .

De race om meer airco’s te produceren lost daarmee één probleem op — mensen beschermen tegen extreme hitte — maar vergroot tegelijk een andere uitdaging: elektriciteitsnetten moeten steeds meer gelijktijdige koelvraag aankunnen. Efficiëntere toestellen, betere isolatie en maatregelen die gebouwen passief koelen worden daardoor minstens zo belangrijk als extra productiecapaciteit.