Hoe AI's onstilbare honger naar geheugenchips de smartphonemarkt in 2026 brak

Prijzen en kostprijs: een ongekende schok

De geheugenprijzen zijn gestegen tot niveaus die nog nooit in het consumentenelektronica-tijdperk zijn gezien. De prijzen voor mobiel DRAM stegen in Q2 2026 met 78 tot 83 procent per kwartaal voor LPDDR5X en met 70 tot 75 procent voor LPDDR4X . Samsung meldde dat zijn geheugenprijzen alleen al in het eerste kwartaal van 2026 met 90 procent stegen . TrendForce verwachtte dat de gangbare DRAM-contractprijzen in het tweede kwartaal nog eens 58 tot 63 procent per kwartaal zouden stijgen, en dat de DRAM-prijzen over heel 2026 met 150 tot 200 procent zouden exploderen .

Voor het eerst waren de geheugenkosten hoger dan de SoC-kosten in elk prijssegment van een smartphone. Historisch gezien was geheugen goed voor zo'n 10 tot 15 procent van de materiaalkosten (bill of materials, BOM) van een telefoon. In het eerste kwartaal van 2026 was dat aandeel volgens TrendForce opgelopen tot 30 à 40 procent . Uit data van Counterpoint blijkt dat DRAM en NAND in Q1 2025 nog respectievelijk ongeveer 8 en 5 procent van de BOM uitmaakten; in Q2 2026 waren geheugen en opslag samen goed voor bijna de helft van de totale componentkosten – DRAM alleen al 20 procent of meer in veel segmenten . Onderzoeksbureau Omdia berekende dat in smartphones van minder dan 400 dollar de geheugenkosten in Q1 2026 bijna 60 procent van de totale BOM opslokten .

Vrije val in het aantal verscheepte telefoons

De prijsschok heeft geleid tot een historische krimp in productie en verkoop. Wereldwijd daalden de verschepingen van smartphone-SoC's in de eerste helft van 2026 met 15 procent op jaarbasis, onder meer door de stijgende geheugenprijzen, een voorzichtige voorraadpolitiek bij fabrikanten en langere vervangingscycli . Counterpoint verwacht dat het totale aantal verscheepte smartphones in 2026 met ongeveer 14 procent zal dalen – de grootste jaarlijkse krimp ooit gemeten . Vooral het instapsegment wordt keihard geraakt, met een daling van meer dan 30 procent . In het tweede kwartaal van 2026 daalden de wereldwijde smartphonetransporten naar het laagste niveau sinds 2013, volgens zowel Counterpoint als IDC . IDC voorspelde in mei een daling van 13,9 procent over heel 2026, naar 1,09 miljard toestellen .

Ook in 2027 wordt nog een krimp van 1,1 procent verwacht, met een herstel van 5,5 procent pas in 2028, wanneer het geheugenaanbod zich naar verwachting zal normaliseren . Meerdere analisten hebben gewaarschuwd dat de sector het in 2027 nog zwaar kan krijgen .

Ongelijke impact op chipproducenten

De crisis heeft de concurrentieverhoudingen tussen SoC-leveranciers flink door elkaar geschud. Bij MediaTek en Qualcomm daalden de verschepingen in de eerste helft van 2026 met meer dan 25 procent op jaarbasis . Het marktaandeel van MediaTek zakte van circa 38 naar 32 procent, dat van Qualcomm van circa 27 naar 23 procent in het eerste kwartaal . Apple, Samsung, Google en UNISOC wisten daarentegen wél groei te realiseren en wonnen marktaandeel . Apple's SoC-verschepingen lieten een ‘stevige groei’ zien, met een stijging van het marktaandeel van 15 naar 19 procent op jaarbasis . Google's Tensor-chipset deed het goed door de opkomst van eigen chips . UNISOC groeide dankzij de vraag naar goedkope smartphones, waarbij fabrikanten overschakelden op 4G-platforms om de BOM-kosten te drukken .

Opvallend is dat de verkoop van SoC's met GenAI-mogelijkheden juist met 24 procent groeide, omdat fabrikanten prioriteit gaven aan dure, AI-gestuurde toestellen, terwijl ze de productie van goedkopere modellen juist terugschroefden .

Wat betekent dit voor de consument?

De gevolgen zijn al voelbaar in de winkel. Google bevestigde dat de Pixel 11 zo'n 100 dollar duurder wordt en dat de basishoeveelheid RAM wordt teruggebracht van 16 naar 12 GB, als direct gevolg van de gestegen geheugenprijzen . Premium smartphones (vanaf 800 dollar) kregen te maken met BOM-stijgingen van 100 tot 150 dollar, waarbij geheugen naar verwachting meer dan 40 procent van de componentkosten zal uitmaken . Counterpoint meldde dat de materiaalkosten voor budgettelefoons onder de 200 dollar begin 2026 met 20 tot 30 procent stegen, terwijl middenklasse- en premiumtoestellen een stijging van 10 tot 15 procent zagen . IDC verwacht dat de gemiddelde verkoopprijs van smartphones met 14 procent zal stijgen, naar een record van 523 dollar in 2027 . Nabila Popal, senior onderzoeksdirecteur bij IDC, waarschuwde dat het segment onder de 100 dollar, dat goed is voor ongeveer 171 miljoen toestellen, ‘permanent onrendabel’ zal zijn . TrendForce stelde dat veel merken geen andere keuze zullen hebben dan de verkoopprijzen te verhogen om de winstmarges te beschermen, en dat ze hun productaanbod en specificaties zullen moeten aanpassen .

Wanneer komt er een einde aan?

Het vooruitzicht blijft somber. Er wordt niet voor de tweede helft van 2027 een normalisatie van het geheugenaanbod verwacht; sommige bronnen waarschuwen dat het nog wel tot 2028 kan duren . IDC voorspelt een tweede opeenvolgende krimp van 1,1 procent in 2027, voordat in 2028 een herstel van 5,5 procent mogelijk is . Analisten benadrukken echter dat de prijzen naar verwachting niet zullen terugkeren naar het niveau van vóór de crisis, zelfs niet nadat het tekort is opgelost . Zoals Francisco Jeronimo van IDC het verwoordde: "Wat we nu zien is geen tijdelijke krapie, maar een fundamentele herschikking van de halfgeleider-toeleveringsketen" .