China's DUV-doorbraak is echt — maar de echte dreiging voor ASML komt uit Washington

Toch blijft de prestatiekloof met ASML groot. Reuters en meerdere analisten benadrukken dat de Chinese machines 'nog steeds achterblijven qua prestaties en betrouwbaarheid' en verdere tests nodig hebben voordat er sprake kan zijn van een betekenisvolle opschaling . Sommige belangrijke componenten worden nog steeds uit Japan betrokken . De machines zijn jaren achter wat betreft doorvoersnelheid, betrouwbaarheid en rendement in vergelijking met ASML's equivalenten .

ASML-aandeel en 'sell the news'-dynamiek

Amerikaanse chipapparatuuraandelen daalden toen het nieuws op 27-28 juli 2026 naar buiten kwam . Analisten beschouwen de initiële daling echter als een kortetermijnreactie en niet als een structurele herwaardering. De redenen zijn eenvoudig: ASML's concurrentiemuur — inclusief zijn EUV-monopolie, de prestaties van de NXT:1980/2050-serie en het wereldwijde servicenetwerk — blijft voorlopig intact . De 5–20 machines die China produceert, zijn verwaarloosbaar vergeleken met ASML's jaarlijkse productie van honderden DUV- en EUV-systemen.

ASML's omzet in China: al dalende

China was in 2025 ASML's grootste afzonderlijke markt, goed voor 33% van de totale omzet . Dat cijfer werd echter opgedreven door een golf van vooruitbestellingen in afwachting van verdere beperkingen . ASML-CFO Roger Dassen gaf aan dat China in 2026 naar verwachting ongeveer 20% van de netto-omzet zal bijdragen . In het eerste kwartaal van 2026 was het aandeel van China al gedaald tot 19%, tegenover 36% in het vierde kwartaal van 2025 . De binnenlandse DUV-doorbraak voegt lichte neerwaartse druk toe aan een traject dat al sterk dalende was als gevolg van exportcontroles.

De MATCH Act: de echte dreiging op korte termijn

De Multilateral Alignment of Technology Controls on Hardware (MATCH) Act werd op 2 april 2026 geïntroduceerd door Amerikaanse wetgevers van beide partijen . Het wetsvoorstel richt zich op een verbod op de export en het onderhoud van alle immersie-DUV-lithografiesystemen naar Chinese chipfabrikanten, waarmee het een maas in de wet sluit die Chinese fabrieken nog steeds in staat stelde om ASML's oudere immersie-apparatuur te kopen . Het wetsvoorstel werd half april afgezwakt, maar de kern — het verbod op DUV-immersie — bleef behouden . Het werd goedgekeurd in de commissie Buitenlandse Zaken van het Huis van Afgevaardigden . Het bevat een mechanisme dat Nederland en Japan verplicht om hun exportcontroles binnen 150 dagen op één lijn te brengen, anders volgen er eenzijdige Amerikaanse handhavingsmaatregelen .

Cruciaal is dat de MATCH Act zich richt op de resterende verkoop en het onderhoud van ASML's immersie-DUV-systemen in China, ongeacht of China over eigen machines beschikt — de Amerikaanse redenering is om Chinese fabrieken de toegang tot superieure buitenlandse apparatuur te ontzeggen, zelfs nu er binnenlandse alternatieven opkomen . Dit creëert een dubbele druk: Chinese chipfabrikanten verliezen de toegang tot ASML's veel betere machines op hetzelfde moment dat hun eigen apparatuur nog onvolwassen is.

Impact op de bredere sector van chipapparatuur

Het nieuws leidde tot een sectorbrede verkoopgolf van Amerikaanse beursgenoteerde halfgeleiderapparatuurbedrijven . Belangrijke implicaties:

• Applied Materials, Lam Research, KLA — Deze bedrijven zijn actief in China en worden geconfronteerd met vergelijkbare MATCH Act-beperkingen op ets-, depositie- en metrologie-apparatuur voor Chinese fabrieken .
• Langetermijnvooruitzicht — Als Chinese DUV-machines tegen 2028–2030 voldoende volume en betrouwbaarheid bereiken, zou dat de totale adresseerbare markt voor Westerse apparatuurmakers in China structureel kunnen verkleinen. De meeste analisten beschouwen de huidige 'beperkte massaproductie' echter als meer symbolisch dan economisch bedreigend .
• Kortetermijnonzekerheid — De onzekerheid over de MATCH Act, en hoe Nederland en Japan zullen reageren, hangt als een donkere wolk boven de sector sinds april 2026 .

Belangrijke kanttekeningen en onzekerheden

• De prestatiekloof blijft groot — Reuters en meerdere analisten benadrukken dat de Chinese machines 'nog steeds achterblijven qua prestaties en betrouwbaarheid' . Het rendement, de doorvoersnelheid en de nauwkeurigheid van de overlay bepalen of SMIC daadwerkelijk 7nm-chips kan produceren in commercieel levensvatbare volumes.
• SMIC test sinds september 2025 een voorlopermachine van Shanghai Yuliangsheng (onderdeel van de geconsolideerde Aishengna-entiteit), maar de overgang van test naar productie is een traject van meerdere jaren .
• De MATCH Act is nog geen wet — het wetsvoorstel heeft de commissie doorlopen, maar de weg naar volledige goedkeuring is onduidelijk en het kan verder worden aangepast .
• De rol van Japan — De Chinese machines zijn nog steeds afhankelijk van enkele Japanse componenten, wat potentiële kwetsbaarheden in de toeleveringsketen creëert .

Samenvatting

Dit is de belangrijkste openbare mijlpaal in China's streven naar zelfvoorziening op het gebied van lithografie, maar de kloof tussen 'beperkte massaproductie' en ASML-achtige commerciële levensvatbaarheid is nog groot. Voor ASML worden de tegenwind op korte termijn meer gedreven door de MATCH Act (die zich richt op de resterende DUV-verkoop in China) dan door een opkomende binnenlandse concurrent . Het aandeel van 20% aan China-omzet voor 2026 stond al onder druk door exportcontroles; de binnenlandse doorbraak voegt een bescheiden extra overhang toe. De bredere sector van chipapparatuur krijgt ook te maken met een sentimentklap, maar de structurele dreiging blijft nog jaren weg, tenzij China het rendement en de betrouwbaarheid snel kan opschalen.