Klimaatzaken wereldwijd in hoger beroep: TotalEnergies en Torres Strait-eilanders dagen rechterlijke uitspraken aan

Het hoger beroep (27 juli 2026): De raad van bestuur van TotalEnergies stemde voor hoger beroep . De belangrijkste juridische argumenten van het bedrijf zijn:

• De zorgvuldigheidswet heeft betrekking op risico's van de eigen activiteiten, dochterondernemingen en leveranciers van een bedrijf, maar niet op de activiteiten van klanten. TotalEnergies stelt dat het niet kan controleren of een automobilist kiest voor een benzine- of elektrische auto .
• De Europese richtlijn voor duurzaamheidszorgvuldigheid (CSDDD) bevat eveneens geen activiteiten van klanten in haar reikwijdte, wat volgens TotalEnergies zijn interpretatie ondersteunt .
• Het bedrijf is van mening dat de wet nooit bedoeld was om Scope 3 (Categorie 11)-emissies te omvatten en dat dit in strijd is met de rechtszekerheid en de vrijheid van ondernemerschap .

Financiële context: Scope 3-emissies vormen het overgrote deel van de CO2-voetafdruk van TotalEnergies. Het bedrijf heeft niet publiekelijk aangegeven dat de uitspraak tot specifieke operationele veranderingen zal leiden. De oorspronkelijke rechter legde geen projectstop op, wat TotalEnergies met tevredenheid noteerde . De zaak dient nu bij het hof van beroep in Parijs.

Hoger beroep Torres Strait-eilanden — Australië

De oorspronkelijke uitspraak (15 juli 2025): In Pabai v Commonwealth (No 2) FCA 796 wees rechter Wigney de zaak van de oudsten oom Pabai Pabai en oom Paul Kabai tegen de Australische overheid af . De rechter accepteerde het wetenschappelijke bewijs dat klimaatverandering schade toebrengt aan de Torres Strait en Ailan Kastom (de eilandcultuur) bedreigt, maar oordeelde dat de overheid geen zorgplicht heeft uit hoofde van het aansprakelijkheidsrecht voor beslissingen over emissiedoelen en klimaatbeleid. Dit zijn volgens de rechter zaken van "kernoverheidsbeleid" die buiten het rechterlijk toezicht vallen .

De hoorzitting in hoger beroep (eind juli 2026): Een vierdaagse hoorzitting begon in Melbourne voor de Full Federal Court, onder leiding van opperrechter Debra Mortimer, rechter Craig Colvin en rechter Nicholas Owens . De eisers betogen dat de rechter in eerste aanleg ten onrechte oordeelde dat het aansprakelijkheidsrecht geen compensatie biedt voor schade veroorzaakt door overheidsbeslissingen over klimaatbeleid .

Centrale juridische vraag: Kan een rechter oordelen dat de Australische overheid een zorgplicht heeft om inheemse gemeenschappen te beschermen tegen voorzienbare klimaatschade, en kan zij een schadevergoeding toekennen voor verlies van cultuur en levenswijze? De Full Federal Court heeft zijn beslissing aangehouden; een uitspraak wordt op een later tijdstip verwacht .

Betekenis

De zaken TotalEnergies en Torres Strait vertegenwoordigen twee grensverleggende vragen in klimaatrechtspraak: moeten private bedrijven hun volledige ketenuitstoot meewegen in het kader van mensenrechtenzorgvuldigheid, en kunnen overheden aansprakelijk worden gesteld voor nalatig klimaatbeleid? Geen van beide hoger beroepen is al beslist, en beide worden internationaal op de voet gevolgd vanwege hun potentieel om klimaatrechtspraak wereldwijd te hervormen.