Dubbele oliecrisis: Blokkades bij Bab el-Mandeb en Hormuz bedreigen een kwart van de wereldwijde olievoorziening

Wat er gebeurde bij Bab el-Mandeb

De directe aanleiding voor de ineenstorting van de scheepvaart was een Houthi-aanval met drones en raketten op Saoedische oliefaciliteiten langs de Rode Zee-kust . Op 26 juli passeerden slechts 11 vrachtschepen de Straat Bab el-Mandeb, volgens scheepsvolggegevens van Kpler . De aanval was de laatste escalatie in een bredere campagne: op 20 juli kondigden de Houthi's een "maritiem embargo" tegen Saoedi-Arabië af, waarbij ze zeiden dat ze de Straat Bab el-Mandeb met onmiddellijke ingang hadden gesloten voor aan Saoedië gelieerde scheepvaart . De groep zei dat de blokkade een vergelding was voor wat zij omschreef als een Saoedische belegering van Jemen .

De Saoedische ruwe-olieladingen via Bab el-Mandeb daalden in slechts twee weken met 36%, tot 6,1 miljoen vaten per dag in de week van 13 juli, van een piek van 9,5 miljoen op 29 juni, volgens Kpler-gegevens . AXSMarine-gegevens toonden aan dat het dagelijkse aantal passages daalde van meer dan 34 schepen in de eerste week van juli naar 14 in de week tot 16 juli – een daling van 59% .

De Straat van Hormuz: het eerste knelpunt

Het olietankerverkeer door de Straat van Hormuz ligt sinds 28 februari 2026 vrijwel stil, toen de VS en Israël een luchtoorlog tegen Iran begonnen . Op 9 juli hadden slechts twee tankers de zeestraat in de voorgaande dagen gepasseerd . De zeestraat vervoert normaal gesproken ongeveer 20% van 's werelds olie- en vloeibaar aardgas (lng) -zendingen .

De Brookings Institution meldt dat verzekering nu niet beschikbaar of onbetaalbaar duur is voor schepen die de zeestraat passeren, en dat zeelieden weigeren de reis te maken, wat betekent dat de zeestraat "effectief gesloten" is . Bloomberg schat dat de sluiting de wereldwijde oliestromen met ruwweg 11 miljoen vaten per dag vermindert, wat resulteert in een tekort van ongeveer 9 miljoen vaten per dag – meer dan de gecombineerde olieconsumptie van het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Spanje en Italië . De Wereldbank noemde de verstoring "de grootste verstoring van de oliemarkt in de geschiedenis", waarbij het wereldwijde olieaanbod in maart 2026 met 10,1 miljoen vaten per dag instortte .

De dubbele bedreiging van de knelpunten

Bab el-Mandeb en Hormuz staan nu gelijktijdig onder een verklaarde dreiging . Analisten merken op dat een volledige zuidelijke sluiting van Bab el-Mandeb ongeveer 7% van het wereldwijde ruwe-olieaanbod van het water zou wegnemen . Samen bedreigen de twee knelpunten ruwweg een kwart van de wereldwijde olie- en gasvoorziening . De Straat van Hormuz alleen al verwerkte vóór de crisis ongeveer 20% van de wereldwijde oliezendingen , en een gelijktijdige verstoring van beide routes zou Saoedi-Arabië's enige resterende exportomleidingsroute – de Yanbu-pijpleiding naar de Rode Zee – afsnijden .

Olieprijzen: Brent boven $100

Brent-olie steeg op 23 juli 2026 voor het eerst sinds mei 2026 boven de $100 per vat, gedreven door Houthi-drone- en raketaanvallen op twee Saoedische tankers – de Encelia en Layla – in de Rode Zee . Brent sloot op $100,69, een stijging van 7% in de sessie, volgens Reuters . De New York Times meldde dat de olieprijzen op 24 juli dicht bij $100 bleven nadat Iran een Amerikaans staakt-het-vuren-voorstel had afgewezen . De Brent-prijzen liggen nu bijna 40% hoger dan toen de oorlog met Iran in februari begon . Analisten hebben gewaarschuwd dat Brent $120 zou kunnen overschrijden als de verstoringen aanhouden .

Het omleidingsdilemma van Saoedi-Arabië

Toen de Straat van Hormuz werd gesloten, probeerde Saoedi-Arabië deze te omzeilen door olie te exporteren via zijn Rode Zee-terminals door de Straat Bab el-Mandeb en het Suezkanaal . Meer dan 70% van de Saoedische export werd omgeleid via de Rode Zee-haven Yanbu, die 75% van de totale olie-export van het koninkrijk vervoert . De Houthi-blokkade bedreigt nu direct die alternatieve route . Met Bab el-Mandeb onder blokkade en Hormuz effectief gesloten, staan de Saoedische exporteurs voor een kostbaar omleidingsdilemma: ofwel de lange omweg via Kaap de Goede Hoop rond Afrika – met weken extra reistijd en miljoenen aan extra brandstofkosten – ofwel een bijna totale exportverlamming .

Vooruitzicht

Analisten, aangehaald door meerdere media, waarschuwen dat de olieprijzen zullen blijven stijgen zonder een betekenisvolle verschuiving naar onderhandelingen . Iran wees eind juli een Amerikaans staakt-het-vuren-voorstel af, en de VS herstelde een zeeblokkade van Iran, wat de vijandelijkheden verder deed escaleren . De Houthi's hebben gewaarschuwd dat ze de aanvallen zullen hervatten als het staakt-het-vuren in Gaza instort of de oorlog met Iran escaleert . Met verzekeringen die effectief niet beschikbaar zijn voor Hormuz-passages en zeelieden die weigeren te varen, blijven beide knelpunten effectief gesloten voor commercieel verkeer . De dubbele knelpuntcrisis vertoont geen tekenen van afname.